Ενα «West Side Story» για την εποχή Τραμπ

Μπορεί κανείς να φανταστεί το μιούζικαλ «West Side Story» των Λέοναρντ Μπερνστάιν και Στίβεν Σοντχάιμ χωρίς τις χορογραφίες του Τζέρομ Ρόμπινς; Μέχρι πριν από κάποιο καιρό μόνο ο ρηξικέλευθος και σούπερ σταρ Βέλγος σκηνοθέτης Ιβο βαν Χόβε. Πατώντας στο αμερικανικό σουξέ του, απαίτησε από τον παραγωγό Σκοτ Ρούντιν να αποκτήσουν τα δικαιώματα του περίφημου μιούζικαλ του 1957 χωρίς τη χορογραφία! Και το κατάφερε, κάτι που δεν έχει φυσικά ξαναγίνει στο Μπρόντγουεϊ.

Τώρα που η παράσταση έκανε απανωτά sold out previews στο Broadway Theatre της Νέας Υόρκης, μια θριαμβευτική, αν και επεισοδιακή πρεμιέρα στις 20 Φεβρουαρίου και πάει για μεγάλο σουξέ, ο Βαν Χόβε δικαιώνεται. Και μαζί του, καθίστε σε μια καρέκλα, η διάσημη Βελγίδα χορογράφος Αν Τερέζα ντε Κεερσμάκερ, ενός εντελώς διαφορετικού χορευτικού ήθους από τον Ρόμπινς, που ούτε φανταζόταν ποτέ στη ζωή της ότι θα κάνει μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ, αλλά πείστηκε από τον συμπατριώτη της και κολύμπησε στα βαθιά.

Ο Ιβο βαν Χόβε ήθελε η παράστασή του να είναι «ένα “West Side Story” για την εποχή Τραμπ». Ο Βέλγος σκηνοθέτης πιστεύει ότι η εκλογή του άλλαξε την Αμερική, την έκανε «έναν πολύ σκληρότερο κόσμο». Και το «West Side Story», είπε στην «Γκάρντιαν», «με αυτό ακριβώς ασχολείται: έναν κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι δεν ακούν τα επιχειρήματα των άλλων, απλώς αντιδρούν και ρίχνουν το φταίξιμο στον άλλο για ό,τι κακό συμβαίνει στη ζωή τους».

Ολοι θυμόμαστε πως κύριο θέμα του «West Side Story» είναι ο απαγορευμένος έρωτας ανάμεσα στον Αμερικανοπολωνό Τόνι και τη Μαρία από το Πουέρτο Ρίκο. Ρωμαίος και Ιουλιέτα σε μια γειτονιά του ανατολικού Μανχάταν, όπου μαίνεται ο πόλεμος ανάμεσα στους παλιούς και τους νέους μετανάστες. Εξ ου και οι δυο συμμορίες, που έχουν μεγάλη ευθύνη για το τραγικό τέλος της ιστορίας: από τη μια οι Jets (Πολωνοί και Ιταλοί, κυρίως), από την άλλη οι Sharks (Πουερτορικανοί).

Να, όμως, που για να απεικονίσει τη σημερινή Αμερική, ο Ιβο βαν Χόβε άλλαξε τις συμμορίες. Λατίνοι στους Sharks, λευκοί και μαύροι στους Jets. Και θεώρησε απαραίτητο (όχι όπως στην ταινία, που έπαιζαν κυρίως λευκοί, μακιγιαρισμένοι ώστε να φαίνονται Πουερτορικανοί) να προσλάβει Λατίνους και μαύρους ηθοποιούς, ει δυνατόν άγνωστους και νέους.

Τα πράγματα, πάντως, για την παράσταση δεν πήγαν εξ αρχής ρολόι. Η απόφαση του Βαν Χόβε να δώσει στον χορευτή Αμαρ Ράμασαρ τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Μπερνάρντο, αρχηγού των Sharks (στην ταινία τον έπαιζε ο δικός μας Τζορτζ Τσακίρης), προκάλεσε χαμό. Πικετοφορίες έξω από το θέατρο απαιτούσαν την απομάκρυνσή του, επειδή είχε απολυθεί από το New York City Ballet με την κατηγορία ότι έστελνε με το κινητό του γυμνές φωτογραφίες συγχορευτριών του, χωρίς φυσικά να τους ζητήσει την άδεια. Σκηνοθέτης, χορογράφος και παραγωγός, όμως, τον υπερασπίστηκαν μέχρι τέλους, με τον Σκοτ Ρούντιν να δηλώνει πως οτιδήποτε έκανε ο Ράμασαρ συνέβη σε έναν διαφορετικό χώρο δουλειάς και ότι έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη τους.

Ενώ το ανερχόμενο αστέρι παραδεχόταν «το τρομερό λάθος που έκανε πριν από δυο χρόνια» και υποσχόταν «το παρελθόν μου δεν είναι το παρόν μου». Η πρεμιέρα, πάντως, την Πέμπτη το βράδυ δεν κύλησε χωρίς πρόβλημα, αφού περίπου 100 άτομα, κυρίως νέες γυναίκες, διαδήλωσαν έξω από το Broadway Theatre φωνάζοντας: «Ο Ράμασαρ πρέπει να φύγει!».

Κύριο χαρακτηριστικό της δουλειάς του Ιβο βαν Χόβε, όπως γράφουν οι πρώτες κριτικές, είναι η βία – και μπορούμε πολύ καλά να το φανταστούμε, χάρη στην πολύ πρόσφατη, βουτηγμένη στη λάσπη και τη βία, αριστουργηματική παράστασή του «Ηλέκτρα/Ορέστης» στην Επίδαυρο, με την Κομεντί Φρανσέζ. Βία «χειροπιαστή και ωμή», όπως την ορίζει ο σκηνοθέτης. Εκεί όπου το πρωτότυπο μιούζικαλ είχε χορογραφημένες συγκρούσεις των συμμοριών, αυτός έβαλε κανονικές σκηνές πάλης και χάους. Παρ’ όλα αυτά, δεν ξεχνά την κεντρική ιστορία. «Ο έρωτας είναι πολύ σημαντικός στην παράσταση. Είναι ένα μιούζικαλ για έναν πόλεμο επί σκηνής, αλλά επίσης και για μια πραγματική αγάπη».