«Βούλιαξε» το Σκοπευτήριο στην (ανα)παράσταση της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών από τους ναζί

Οι 300 καρέκλες που εξασφάλισε ο Δήμος Καισαριανής το βράδυ της Κυριακής στο ιστορικό Σκοπευτήριο ώστε να εξυπηρετηθούν οι θεατές της παράστασης «Ο Κύκλος των Μάταιων Πράξεων» του Σπύρου Τζόκα, αποδείχτηκαν εξαιρετικά λίγες. Ανθρωποι όλων των ηλικιών, από μικρά παιδιά έως παππούδες, βρέθηκαν στο Σκοπευτήριο και στάθηκαν όρθιοι για περίπου μιάμιση ώρα. Κάποιοι είχαν προνοήσει και είχαν φέρει καρεκλάκια μαζί τους. Οι νεότεροι βρήκαν απάγκιο πάνω στις μάντρες που βρίσκονται στον χώρο.

Η παράσταση -αναπαράσταση της εκτέλεσης από τους ναζί 200 κομμουνιστών την 1η Μαΐου 1944- από τη θεατρική ομάδα Πείρα(γ)μα με την ουσιαστική συμμετοχή δεκάδων εθελοντών (περίπου 70 άντρες και 40 γυναίκες) -οι μεν υποδύονταν τους κομμουνιστές, οι δε τις γυναίκες, αδελφές, κόρες, μανάδες τους- είχε ως βασικό πρόσωπο τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, κεντρικό ήρωα στο βιβλίο του Τζόκα.

Από την Κρήτη έως τη Μικρά Ασία και από εκεί πίσω στην Ελλάδα, η ιστορία του είναι η Μνήμη η ίδια που οφείλει να διατηρείται άσβεστη. «Οι νεκροί χρειάζονται τους ζωντανούς, μα υπάρχουν και φορές που και οι ζωντανοί χρειάζονται τους νεκρούς», μονολογεί ο ήρωας -τον υποδύθηκε απέριττα ο Γιάννης Καρούνης.

Ο Γεράσιμος Γεννατάς απέδωσε μεστά τον Γερμανό διοικητή Καρλ Φίσερ, ενώ ανατριχίλα προκάλεσε στον κόσμο η συνταρακτική φωνή της Φωτεινής Βελεσιώτου που α καπέλα ερμήνευσε κομμάτια, με χαρακτηριστικό απόσπασμα από τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου: «Μέρα Μαγιού μού μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω». Πίσω της, σακατεμένες μορφές οι 40 μαυροντυμένες γυναίκες, κάποιες μαντιλοφορούσες, με βήμα αργό, πένθιμο, κάποιες με φαναράκια στα χέρια, άλλες μ’ ένα ρούχο, ένας αρχαίος χορός πένθους που κινιόταν υποβλητικά στον χώρο. Μπορεί η παράσταση να έγινε βράδυ του Οκτώβρη, η παρουσία τους όμως θύμιζε Πάσχα, την πομπή της Μεγάλης Παρασκευής.

Αδειασε η σκηνή και ακούστηκε το κροτάλισμα των πολυβόλων. Είχε προηγηθεί το ξεδιάλεγμα των μαρτύρων, κάθε πεντάδα που άκουγε το όνομά της αποχωρούσε απ’ τη σκηνή με το βροντερό χειροκρότημα του κοινού. Στο τέλος όλοι στάθηκαν όρθιοι στη σκηνή για να θυμίσουν πώς στήθηκαν εκείνοι πριν από 73 χρόνια αντιμετωπίζοντας τα πολυβόλα του ναζισμού. Συγκινητική ήταν η παρουσία και το τραγούδι του Διονύση Χριστακόπουλου, γιου του Διομήδη Χριστακόπουλου, ενός απ’ τους εκτελεσθέντες εκείνης της μέρας.

● Η σκηνοθεσία της παράστασης ήταν της Αγγελικής Κασόλα, ενώ την αρραβωνιαστικιά του Ναπολέοντα Σουκατζίδη ερμήνευσε με επιτυχία η Ειρήνη Μελά.