ΣΤΑΣΗ ΠΡΩΤΗ: ΓΚΑΖΙ. Δευτέρα πρωί, ανεβαίνω τις κυλιόμενες σκάλες στο μετρό Κεραμεικός με μεγάλα γαλάζια ακουστικά στ’ αυτιά και την εφαρμογή MCMS Player στο κινητό και η πόλη ανοίγεται μπροστά μου όπως την είχα δει κι όπως δεν την είχα δει κι ούτε τη φανταζόμουν.
Ηχοι από τους συρμούς του μετρό με ακολουθούν, οι παλιές μηχανές από τα εργοστάσιο φωταερίου στην «Τεχνόπολη» ξεκινούν, οι μουσικές από τα γύρω μαγαζιά ανεβάζουν την ένταση, ενώ κάποιος κάτοικος ακούγεται να λέει: «Η ανομία αυξάνεται, ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, τα καταστήματα ανοίγουν και κλείνουν όποια ώρα θέλουν… έχουμε γίνει το διασκεδαστήριο της Αθήνας».
Πρόκειται για έναν οπτικοακουστικό περίπατο με διαδραστικό χάρτη στο κινητό με την έξυπνη εφαρμογή που δημιούργησε η καλλιτεχνική ομάδα Medea Electronique, σε συνεργασία με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Καλλιτέχνες του ήχου και της εικόνας ερευνούν και δημιουργούν μια νέα μορφή καλλιτεχνικής, ψηφιακής χαρτογράφησης σε γειτονιές του αθηναϊκού κέντρου και καλούν σε real-time περιήγηση στο Γκάζι, στον Κεραμεικό και το Μεταξουργείο.
Ενας χρόνος χρειάστηκε για τη δημιουργία αυτού του «έξυπνου» περίπατου στα ελληνικά και αγγλικά με τίτλο «Soundscapes Landscapes / Ρίζωμα ΙΙ», που μπορούμε πλέον να κατεβάσουμε δωρεάν σε σμάρτφον και τάμπλετ (Αpple Store και Google Play). Αποκαλύπτει τις ιστορίες της πόλης που συντελούνται στην επιφάνειά της, στα κρυμμένα σημεία της, αλλά και στον υπόγειο κόσμο και στο παρελθόν της, μέσα από χαρακτηριστικούς ήχους, συνεντεύξεις, αφηγήσεις, συνθέσεις, ποίηση.
ΣΤΑΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ. Αν το βράδυ σφύζει από ζωή, το πρωί μοιάζει ακατοίκητη αυτή η γειτονιά των έντονων αντιθέσεων.
Οικόπεδα γεμάτα σκουπίδια και πεζόδρομοι που γεμίζουν φωνές παιδικές. Σοκάκια με βουκαμβίλιες και πιατάκια με φαγητό για τις γάτες, γκράφιτι που ξεβάφουν στους τοίχους, το καφενείο του Σαμπίρ, ο Ορίζοντας Γεγονότων και «Ο άλλος ανθρωπος», η γνωστή κοινωνική κουζίνα που επιβεβαιώνει την ανθρωπιά μας, προσφέροντας γεύματα σε απόρους ανεξαρτήτως φυλής.
Το υπέροχο νεοκλασικό στην Παραμυθίας που υπήρξε εβραϊκό γουναράδικο κοντά στο τζαμί, δίπλα στα πορνεία με τα φωτάκια αναμμένα πρωί- βράδυ. «Δεν συμβιώνουν οι διαφορετικότητες. Ο Κεραμεικός έχει οίκους ανοχής, αλλά λείπει η ανοχή», ακούμε να λέει μια εργαζόμενη.
ΣΤΑΣΗ ΤΡΙΤΗ: ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ. Μαγαζιά κινέζικα και ελληνικά με χονδρική και λιανική πώληση ρούχων συμβιώνουν και τα τριαξονικά τακτικά ξεφορτώνουν εμπορεύματα.
Στ’ αυτιά μου ακούω παρεμβάσεις του Ιάσονα Τσάκωνα και άλλων για την αστική τάξη που προσπάθησε τη δεκαετία του ’90 να αναβαθμίσει και να «εξευγενίσει» την περιοχή, ενώ μπροστά μου βλέπω την πραγματικότητα: ιερόδουλες -«η δουλειά που κάνω είναι ιερή», λέει μία, αστέγους με κουβέρτες, πρεζάκια που χτυπάνε ενέσεις στο παγκάκι και ψαλμωδίες από τον Επιτάφιο καθώς στέκομαι μπροστά στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
Δέκα ώρες διαρκεί αυτός ο περίπατος, εμείς διανύσαμε ένα δίωρο και είδαμε πάμπολα… ελάχιστα. «Επιλέξαμε αυτή την περιοχή γιατί έχει μεγάλο ενδιαφέρον από την αρχαιότητα μέχρι τη βιομηχανική και τη σύγχρονη εποχή», επισημαίνει ο Μανώλης Μανουσάκης, υπεύθυνος οργάνωσης της παραγωγής.
«Πάντα ζωντανή και σημαίνουσα μοιάζει να συνυφαίνει, να συμπυκνώνει την πορεία της Αθήνας στον χρόνο: το νεκροταφείο, οι γραμμές του τρένου, το εργοστάσιο στο Γκάζι, η Ιερά Οδός και τα νυχτερινά της κέντρα, οι παρυφές του Μεταξουργείου, η μείξη των εθνοτήτων, η ανάπτυξη και o εξευγενισμός, η εργατική ιστορία, οι μετανάστες, οι καλλιτέχνες, οι εναλλακτικοί χώροι πολιτισμού, οι τουρίστες, ο Βράχος της Ακρόπολης να εποπτεύει την περιοχή…».
Ο καθε ενδιαφερόμενος μπορεί να διαμορφώσει τη δική του βόλτα. «Δεν είναι προσωπικός ξεναγός, δεν είναι ντοκουμέντο αλλά μια documentation για την περιοχή, με πολλές πληροφορίες γύρω από ιστορικά, αρχιτεκτονικά, καλλιτεχνικά, κοινωνιολογικά-ανθρωπολογικά θέματα», συνεχίζει ο ίδιος για την εφαρμογή MCMS Player που τρέχει σε iOS iphone και android version 5.1 και πάνω.
Η Medea Electronique ιδρύθηκε το 2006 -ένα υφέρπον λογοπαίγνιο μεταξύ Μήδειας και Media (από τα νέα μέσα)- και απαρτίζεται από δημιουργούς που μοιράζονται τη διάθεση για πρωτοπορία, κινούμενοι στον ευρύτερο χώρο της σύγχρονης τέχνης.
To 2014 η ομάδα παρουσίασε το «Soundscapes Landscapes Διαδραστικός Χάρτης-Ρίζωμα 1», που αφορούσε τον Νέο Κόσμο, τη γειτονιά της Στέγης. Το πρότζεκτ θα συνοδευτεί από έκθεση με έργα σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας, βασισμένα στην καλλιτεχνική χαρτογράφηση της περιοχής.
