Μια κάποια απόσταση

Η ματιά του σε στοίχειωνε. Δεν το καταλάβαινες αμέσως, αλλά σε γυρόφερνε όλη μέρα. Βλέμμα σκληρό και απόλυτο. Απόμακρα προσωπικό και ακατάληπτα απρόσωπο. Είναι ο καλύτερος μαθητής. Ο πρώτος στην τάξη του. Την τελευταία του Γυμνασίου.

Τα βλέμματα και οι απόψεις μας συναντήθηκαν με αφορμή μία συζήτηση για το προσφυγικό, στο σχολείο του, μόλις 80 χιλιόμετρα από την Ειδομένη. Εμείς συζητούσαμε, αυτός αντιδρούσε. Ο,τι ακριβώς περιμένεις από έναν έφηβο, 15 χρόνων. Να αμφισβητεί τα πάντα. Τι του λες εσύ, η μάνα του, η τηλεόραση, οι δάσκαλοι και η γάτα του μαζί. Αυτό δεν περιμένεις από έναν έφηβο, ή έχω μείνει πίσω;

Την περίμενα αυτήν την κόντρα, με στοιχεία, με ψυχή, με ερωτήσεις. Πώς και πώς την περίμενα. Αυτό που βρήκα, όμως, ήταν τσιτάτα του στiλ «οι κομμουνιστές βγαίνουν πάντα λάδι», «ο Τσίπρας άνοιξε τα σύνορα και μας κουβαλήθηκαν όλοι εδώ πέρα», «είναι βιαστές και κλέφτες».

Προσπαθούσα να συνδέσω τη δική μας προσφυγιά, το 1880, το 1922, το 1955 με τη σημερινή κατάσταση. Εκείνος απτόητος. «Εκείνοι ήταν Ελληνες. Αυτοί είναι μουσουλμάνοι».

Δεν ξέρω αν από μικρό και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια, ξέρω, όμως, ότι χρειάστηκε να ταξιδέψω έως τη Θεσσαλονίκη και να ξανακάτσω στα μαθητικά θρανία για να μάθω (;) πως το αντίθετο του «Ελληνας» είναι το «μουσουλμάνος». Δεν υπάρχουν Ελληνες μουσουλμάνοι, Ελληνες εβραίοι, Ελληνες καθολικοί κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο, ή έχω μείνει πίσω;…

Δεν έχουν γνωρίσει όλοι οι καθηγητές τους γονείς του, καθώς δεν χρειάζεται. «Γιατί να έρθουν; Αφού είναι πρώτος μαθητής», μου απαντούν. Μα, μόνο με τους βαθμούς «μετριέται» η πορεία ενός μαθητή;

Πόσο πίσω έχω μείνει τέλος πάντων; Η αλήθεια είναι πως είμαι από αυτούς που ακόμα γράφουν τον Σαίξπηρ, με «αι» και «η» και τον Γκαίτε με «αι», σε πλήρη αντίθεση με τη «νέα απλοποιημένη γραφή», που έχει υιοθετηθεί από σχολεία και έντυπα. Η αλήθεια είναι πως δεν είχα καταλάβει πόσο παλιομοδίτικια είμαι.

Οσο να το πεις, υπάρχει μια κάποια απόσταση μεταξύ του «ε» και του «αι». Τόσο μεγάλη, όσο ανάμεσα στο χέρι μας και στον πρόσφυγα που το χρειάζεται. Οσο να το πεις, είναι μια κάποια απόσταση.