Διάβασα στην ενότητα «Κόσμος» της «Εφ.Συν.» του Σαββατοκύριακου την παγκόσμιας σημασίας είδηση ότι κάποιο από τα γλυπτά του Παρθενώνα που, καλά κλεμμένα, φυλάσσονται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, μεταφέρθηκε -για πρώτη φορά!- στο μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης. Αίφνης καταρρίπτεται το βρετανικό δόγμα περί του «αμετακίνητου» των γλυπτών του Παρθενώνα. Επρεπε ήδη να έχει εγερθεί το πολιτιστικό αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης περί επιστροφής τους στον Παρθενώνα, στο μνημείο που εξ αρχής στόλιζαν. Να πάψει επιτέλους να ταλανίζει τον πολιτισμό και τον χρόνο η βρετανική υπεροψία ότι η Ελλάδα είναι ανίκανη να διαφυλάξει τόσο πολύτιμα γλυπτά! Εδώ δαγκωνόμαστε λίγο γιατί έως πρότινος είχαν δίκιο, έως ότου δηλαδή εγερθεί το Μουσείο Ακρόπολης, ιδανικός χώρος φιλοξενίας σπάνιας ομορφιάς γλυπτών. Αυτό δεν αναιρεί την αναίδειά τους και την εκτίμησή τους για τις ελληνικές κυβερνήσεις μετά την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς: του κλότσου και του μπάτσου μάς είχαν και μάς έχουν. Και ας πάψει ο πρωθυπουργός να λέει ότι «οι Ελληνες είμαστε ταυτισμένοι με την Ιστορία και τον πολιτισμό μας». Ουδεμία ελληνική κυβέρνηση είχε ποτέ επαφή με την όντως Ιστορία και τον -όντως μακραίωνο- πολιτισμό, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων (αλλά και αυτές σε «ευεργέτες» στηρίχτηκαν και σε ελάχιστες φωτεινές προσωπικότητες).
Την μεν Ιστορία έχουν κόψει και ράψει στα μέτρα τους (εθνικιστικά παραληρηματική) τον δε πολιτισμό δεν τον έχουν κατανοήσει ακόμη, απορούν μάλιστα γιατί οι «υπήκοοι» δείχνουν τέτοια συμπάθεια στους φιλοσόφους, τους ποιητές και τους καλλιτέχνες της, από τον Ομηρο ακόμη, πόσω μάλλον στους γλύπτες, τους ζωγράφους, τους σκηνοθέτες και τους αρχιτέκτονες (τους μουσικούς κάπως τους καταλαβαίνουν). Ξέρουμε καλά τη μηδαμινότητα των ποσοστών για τον πολιτισμό που υπάρχει στους ετήσιους προϋπολογισμούς των «ευαίσθητων» κυβερνήσεων της χώρας, για την ανύπαρκτη προβολή των πολιτισμικών δονήσεων της Περιφέρειας στα μέσα ενημέρωσης (sic), για τον κατεστημένο πολιτισμό της αστικής τάξης με εκδηλώσεις του οποίου βομβαρδιζόμαστε καθημερινώς, για τη μετριότητα αυτού του κατεστημένου με την οποία μάς έχουν πρήξει…
Εάν περιμένουμε από τους κυβερνήτες να «ξεσηκωθούν» για την επιστροφή των γλυπτών ζήτω που καήκαμε (όπως και για το γερμανικό κατοχικό δάνειο και τις πολεμικές αποζημιώσεις…). Η κοινωνία μόνο μπορεί να διεκδικήσει, αφού ομονοήσει και αφού αποκτήσει θεσμική υπόσταση, αυτόνομα και όχι μέσω των υπαρχόντων θεσμών της πολιτικής διακυβέρνησης. Είναι χρονοβόρο; Απαιτεί μια κατ’ αρχήν συμφωνία των κοινωνικών ζώων; Σιγά-σιγά αλλά σταθερά και με συνείδηση. Αλλά τον πολιτισμό η διάρκεια τον τρέφει, όχι ο χρόνος· η διάρκεια του χρόνου έχει σημασία και είναι λυσιτελής. Ας μη ρέει αίμα στα γλυπτά του Παρθενώνα και της Αφροδίτης της Μήλου και της Νίκης της Σαμοθράκης, ένα είδος ζωής, όμως, υπάρχει· όλα νοσταλγούν την επιστροφή στη γενέθλια γη και ας είναι οικουμενικά. Ας είναι ένας ο ήλιος του γαλαξία κι ένα το φως· άλλος ήλιος είναι αυτός της Μήλου, άλλος της Σαμοθράκης, άλλο το αττικό φως και άλλο το φως του Βρετανικού Μουσείου (Γερμανικού, Ιταλικού κ.λπ.). Και βέβαια άλλο διεθνισμός (που είναι κοσμοπολιτισμός και εμπόριο) και άλλο κοινοτισμός (τοπική δημιουργία που θέλει να είναι -και είναι, ενίοτε – οικουμενικότητα).
Το βάρος θα το σηκώσει η κοινωνία (εάν ενδιαφέρεται) και βέβαια οι πολιτιστικοί μας συντάκτες (που πρέπει να ενδιαφέρονται).
