• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 16.7°C / 21.2°C
    1 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.3°C / 17.1°C
    1 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.0°C / 20.5°C
    2 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    88%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 16.5°C
    2 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.7°C / 14.4°C
    2 BF
    51%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 20.1°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 20.9°C
    2 BF
    80%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.9°C / 16.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.1°C / 20.8°C
    1 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    19°C 15.6°C / 19.0°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.5°C / 14.9°C
    2 BF
    94%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.5°C / 18.3°C
    1 BF
    74%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 14.8°C / 18.8°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.9°C / 21.5°C
    1 BF
    70%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.7°C / 16.0°C
    0 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.8°C / 17.2°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    2 BF
    70%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σγουρέ βασιλικέ μου…

  • A-
  • A+

Ωκιμον το βασιλικόν ή απλά βασιλικός. Εψαξα στα αρχαία λεξικά, διαδικτυακά, στον Λαύκο Νοτίου Πηλίου όπου παραθέριζα, τι μπορεί να σημαίνει, καθώς παρατηρούσα στο περβάζι ένα ώκιμον πλατύφυλλο που μου χάρισαν. Δεν βρήκα. Κάτι θα σημαίνει ασφαλώς, δεν το πέταξαν στην τύχη οι βοτανολόγοι. Στο Παγκράτι, πλέον, είδα, σε λεξικό της αρχαίας γλώσσας μας, του 1887, αλλά ούτε κι από κει διαφωτίστηκα: «Ωκίμον (στην παραλήγουσα ο τόνος), βοτάνη ευώδης, το λεγόμενον “βασιλικόν”», με αναφορά στους αρχαίους συγγραφείς Ησύχιο, τη μεγάλη βεντέτα της βοτανικής Διοσκουρίδη. Δεν παρέλειψε να ασχοληθεί μαζί του και ο πολύς Θεόφραστος, διάδοχος του Αριστοτέλη στην Περιπατητική.

Είδες ο βασιλικός; Που τα παλιά τα χρόνια, όταν τα σπίτια… φωνήν είχεν και αυλή ασβεστωμένη και περβάζια (να κρεμούν οι κορασιές τους έρωτες), τον είχανε σε μεγάλη υπόληψη οι νοικοκυρές και τον έβαζαν σε θέση περίοπτη, πρώτα για το άρωμα και τη φρεσκάδα του και μετά για τις βοτανικές του ιδιότητες, που είναι ένας (όπως θα λέγαμε παλιά…) τηλεφωνικός κατάλογος: φαρμακευτικές, εξορκιστικές (αγιασμός με βασιλικό π.χ.), καλλωπιστικές, γαστρονομικές (εκεί να δεις συνταγές… το πέστο είναι το πιο κοινότοπο!).

Μας ήρθε από την Ανατολή. Πιθανότατα από την Ινδία, όπου ήταν και φυτό ιερό. Στις ισημερινές ζώνες κάποια από τα πολλά είδη του, από αρχική πόα 60-70 εκατοστά το ανώτατο, έφτασε στο απίστευτο των 7 μέτρων! Εντομοαπωθητικός ο λόγος που τον έβαζαν σε κατώφλια και περβάζια, και οι καλλιεργητές ανάμεσα στα κηπευτικά. Κάτι που, ειλικρινά, με εντυπωσίασε ως πληροφορία: γλάστρες με βασιλικό έβαζαν οι ιστιοπλόοι στα σκάφη τους, για να μην τους ταράζουν τα κουνούπια! Οσο για τις δεισιδαιμονίες: Τον 19ο αιώνα στην Ευρώπη, ο βασιλικός συμβόλιζε το μίσος, γιατί πίστευαν (τότε, μην κοιτάς τώρα που… προοδεύσαμε και είμαστε πήχτρα στα μέντιουμ και στις χαρτορίχτρες…) ότι το φυτό αυτό αναπτυσσόταν καλύτερα αν το έβριζες την ώρα που το φύτευες!

Ολα αυτά, γιατί ο φιλαράκος μου ο Στάθης Χαρανάς, Λαυκιώτης, καμιά τριανταριά χρόνια φιλία, που τη χρωστάω στον αξέχαστο Αντώνη Ταβάνη… εκτός που φυλάει μνήμες και παλιά αντικείμενα του Λαύκου (υπάρχει και μικρό λαογραφικό μουσείο στην πλατεία, ενδιαφέρον), είναι και… παλαιοσπορίτης: φυλάει σπόρους γιαγιάδων. Ενήμερος. Ξέρει κι από μονοπώλια κι από… Νοβάρτις (εμείς σχεδόν την ξεχάσαμε!) και Μονσάντο. Και τι γίνεται με τα υβρίδια της μίας σποράς κι άντε του χρόνου ξαναγόραζε σπόρους «πυροβολημένους» για μία χρήση από τα μονοπώλια… Αντιστέκεται λοιπόν και κρατάει σπόρους από παλιά φυτέματα: ντομάτα, κολοκύθι, μελιτζάνα, πατάτα και άλλα, και… βασιλικό πλατύφυλλο που φυλάει τον σπόρο σαράντα χρόνια και που προέρχεται από τη «μανιά» του, τη γιαγιά του δηλαδή, και που μπορεί κι αυτή να τον είχε από τη δικιά της μανιά…

Ποιος μίλησε για συνέχεια; Και έκανε το μέγα λάθος να ισχυριστεί ότι δεν υπάρχει συνέχεια και ότι τη ρούφηξε ο αυτοματισμός και η ευκολία; Κι άλλοι στον Λαύκο (υποθέτω και σε άλλες –θέλω να πιστεύω, πολλές– γωνιές της πατρώας γης) κρατάνε παλιούς σπόρους. Ομως ο Στάθης είναι ένας από αυτούς που όχι μόνο κρατάνε, αλλά και διαδίδουν σπόρους και σπορές…

Τον ύμνησε και η δημώδης μούσα τον βασιλικό: «Σγουρέ βασιλικέ μου/ με φύλλα πράσινα./ Θέλω τον έρωτά σου/ κι ας έχει βάσανα…».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ατακτο κορονολεξικό
Είπα να κάνω ποδαρικό με λέξεις και σημασίες βγαλμένες από την κορονοϊκή καταιγίδα που ήρθε και κατσικώθηκε, μήπως και ξορκίσω λέξεις, σημασίες, την πανδημία καθαυτή, και γιορτάσουμε, μες στην επετειακή χρονιά...
Ατακτο κορονολεξικό
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πεισματάρης φοίνικας
Ολο αυτό το διάστημα, το δεντράκι με πείσμα και υπομονή τρύπησε τον πάτο του βαρελιού, την πλάκα του πεζοδρομίου και... γειώθηκε, βρήκε γη και ρίζωσε. Ριζωμένο πια, θέριεψε, γίνηκε δεντρούκλα πρώτης γραμμής,...
Πεισματάρης φοίνικας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Στο βαγόνι της γλώσσας
Ταξιδεύει η γλώσσα· ένα απέραντο ταξίδι αιώνων. Ηταν να μην αρχίσει. Ετσι και άρχισε, θα σταματήσει όταν σταματήσουμε (να υπάρχουμε) και οι άνθρωποι. Εμείς άλλωστε, οι άνθρωποι, για μας, αποφασίσαμε να μπούμε...
Στο βαγόνι της γλώσσας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τα δέντρα μας
Η βουκαμβίλια, ρίζα παλιά, από τα προγονικά εδάφη ήρθε στο σπίτι μαζί μ’ εμένα πριν από χρόνια πολλά. Για κάποιο λόγο πίστευα ότι ήταν ανίκητη. Κανένας χειμώνας δεν την απείλησε και κανένας μικροσκοπικός...
Τα δέντρα μας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μερική επαναφορά
Μερική επαναφορά λοιπόν στις «Τρίτες ματιές», με σημειώματα τουλάχιστον ένα Σάββατο, το πρώτο του κάθε μήνα. Σημειώματα που θα παρακάμπτουν τα καθημερινά φοβερά των «πρώτων σελίδων» και θα περιδιαβάζουν στις...
Μερική επαναφορά
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Θυμάρι πάντα θυμωμένο
Μέλι Υμηττού, λέει. Πρώτη ποιότητα. Στο θυμάρι το χρωστάει, από αρχαιοτάτων χρόνων. Οταν ανθίζει το καλοκαίρι –διαβάζω– έχει ροζ-μωβ άνθη, τα οποία αναδίνουν μοναδική μυρωδιά που ελκύει τις μέλισσες. Πάνω από...
Θυμάρι πάντα θυμωμένο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας