Τι μπορεί να σημαίνει ο τίτλος «Πεισματάρης φοίνικας»; Σε πραγματικές συνθήκες είναι ένας φοίνικας, φοινικόδεντρο, φοινικιά, όπως την έλεγαν οι παλιοί Αθηναίοι, που πείσμωσε να ζήσει και έζησε υπό αντίξοες συνθήκες. Μεταφορικά, σημαίνει ακριβώς αυτό: τον πεισματάρη, που για να επιζήσει, όχι μόνο βιολογικά, αλλά, κυρίως, αισθηματικά και πνευματικά, πάει κόντρα στο ρεύμα και με… τρίτη ματιά, διασώζεται.
Στην απορία: Πώς γίνεται να γράφεις για πεισματάρες φοινικιές παραμονή εκλογών, και μάλιστα εκλογών με πολλαπλές σημασίες; Αυτό δεν είναι… άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε; Ακριβώς γι’ αυτό επέλεξα (χάριν επικαιρότητος… εξέλεξα) να γράψω παραμονή εκλογών για ένα πεισματάρικο φοινικόδεντρο που αψήφησε τις «αντικειμενικές δυσκολίες» (π.χ. δημοσκοπήσεις γεωπόνων) και παρά τα αναμενόμενα, όχι μόνο δεν έφαγε τα μούτρα του, αλλά επέζησε, και σήμερα το καμαρώνεις, έστω απορώντας…
Οταν, πριν από λίγο καιρό, πήρα το κινητό στη «Μουριά», νοτιοδυτική γωνία Χαριλάου Τρικούπη και Καλλιδρομίου, να φωτογραφίσω την διαγωνίως απέναντι -βορειοανατολική γωνία- φοινικιά, γνώριζα δύο πραγματάκια, σκόρπια, στην τύχη. Οτι τον φοίνικα φύτεψε, φοινικάκι, σε βαρέλι, πριν από μισόν αιώνα, ’70-’71, ο τότε καφετζής. Δεντράκι πια, πάντα στο βαρέλι, το θυμάμαι πριν από 30 χρόνια.
Ολο αυτό το διάστημα, το δεντράκι με πείσμα και υπομονή τρύπησε τον πάτο του βαρελιού, την πλάκα του πεζοδρομίου και… γειώθηκε, βρήκε γη και ρίζωσε. Ριζωμένο πια, θέριεψε, γίνηκε δεντρούκλα πρώτης γραμμής, πάντα με το βαρέλι «κολάρο». Πρόσφατα, ο νέος καταστηματάρχης της γωνίας (καφέ-πιτσαρία) το περιποιήθηκε, κάλυψε το βαρέλι με «κολάρο» ξύλινο και τώρα ο φοίνικας καμαρώνει, περηφανής, μοναχογιός μες στις μουριές της Καλλιδρομίου, στο όριο Εξαρχείων – Νεάπολης, που είναι η Χαριλάου Τρικούπη. Προς κατανόηση: η «Μουριά» είναι Εξαρχειώτισσα, ο Φοίνικας, Νεαπολίτης.
Εως πριν από ένα μήνα, όταν άρχισα να ψάχνω για τις φοινικιές (της Αθήνας πρώτα, αλλά οι δρόμοι με έφεραν και σε άλλες πόλεις, ιδίως Ναύπλιο, Πάτρα, Κόρινθο και Τρίπολη, με φανατικό φοινικολάτρη τον Κυβερνήτη Καποδίστρια, αισθητικά και μεταφορικά· γνωστό πως ο μυθικός φτερωτός φοίνικας που αναγεννιέται από τη τέφρα του ήταν εθνικό σύμβολο δικής του επιλογής· άλλο πού το κατάντησαν και πώς το διέσυραν οι χουνταίοι· κάτι τέτοια τα «καταπίνουν» οι νεο-εθνικιστές· ποιος μιλάει σήμερα για προδοσία της Κύπρου!), ήξερα μόνο ένα άρθρο για τα φοινικόδεντρα της Αθήνας -σημασία και σταδιακή απομάκρυνσή τους- της σπουδαίας αρχαιολόγου Σέμνης Καρούζου (1898-1994, περιοδικό «Νέα Εστία» 1 Απριλίου 1943, αναδημοσίευση, «Αθηναϊκό Ημερολόγιο» Γ. Κ. Καιροφύλα – Σ. Γ. Φιλιππότη, 1993, έτος 4ο).
Μετά είδα ότι και Σύλλογος Φίλων της Φοινικιάς υπάρχει. Και πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Ενώ, ομολογώ, εντυπωσιάστηκα, από έντυπη διαμάχη για τα πρωτεία στον φυτικό διάκοσμο της πόλης: αν θα τα έχει η φοινικιά ή το κυπαρίσσι, από τις σελίδες της εφημερίδας «Πρωία», καλοκαίρι του 1944, ανάμεσα στον ποιητή (χρονογράφο τότε στην «Πρωία») Κώστα Βάρναλη και τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Κώστα Μπίρη· αντιπαράθεση υψηλού αισθητικού επιπέδου. Καλή ώρα! Τι να λέμε… Κλείνω με τον επίλογο της Σέμνης Καρούζου: «Αν πέφτει σήμερα (η φοινικιά!), τούτο γίνεται και για τιμωρία της, αφού από ιδέα κατάντησε πρόσοψη». Λέμε και καμιά κουβέντα παραπάνω…
