Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος!

Από την ταινία «Δεσμώτης του ιλίγγου»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος!

  • A-
  • A+

Πάντα αγαπούσα τα αστυνομικά. Είναι ένα είδος που είτε το αγαπάς από μικρός είτε δεν το αγαπάς ποτέ. Εξαρτάται, βέβαια, από ποια πλευρά το βλέπεις. Γι’ αυτό, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το κοινό χαρακτηριστικό όλων των έργων του είδους είναι το έγκλημα (και ειδικότερα ο φόνος), το αστυνομικό μπορεί να το αγαπούν πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους άνθρωποι, για πολύ διαφορετικούς λόγους. Αλλοι γοητεύονται από το πρόσωπο του αστυνομικού που αναλαμβάνει να διαλευκάνει το έγκλημα. Κι άλλοι από το πρόσωπο του δολοφόνου, ιδιαίτερα όταν τα κίνητρα του τελευταίου είναι, περισσότερο ή λιγότερο, «δικαιολογημένα».

Ομως, ούτε ο αστυνομικός ούτε ο δολοφόνος με έκαναν να αγαπήσω το είδος –ίσως γιατί στον κόσμο που ζούμε το δίκαιο και η δικαιοσύνη είναι τόσο σχετικά… Τα δικά μου αστυνομικά, αυτά που λατρεύω, ξεκινούν από τον άνθρωπο. Δεν είναι ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος, ούτε δικαστής ούτε δικαζόμενος. Είναι απλά ένας άνθρωπος σε κρίση. Ολοι μας θα μπορούσαμε να ταυτιστούμε μαζί του.

Η μορφή αυτών των αστυνομικών εξυπηρετεί απόλυτα την ταύτιση. Είτε γραμμένα σε πρώτο πρόσωπο (σχεδόν εξομολογητικά) είτε όχι, υιοθετούν την οπτική του ήρωα, όπως σ’ ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων. Κι επειδή όλα τα γεγονότα περιγράφονται μέσα από τη ματιά του, ο ήρωας είναι, μοιραία, επιρρεπής σε μια λάθος κίνηση. Περιορισμένος σε μια αυστηρά υποκειμενική αντίληψη του κόσμου, μπορεί εύκολα να καταλήξει έρμαιο ακραίων συναισθημάτων και λανθασμένων πεποιθήσεων, συχνά στα όρια της εμμονής. Ουσιαστικά, είναι ένα υποψήφιο «θύμα» που βιώνει την κατάστασή του με αγωνία σχεδόν υπαρξιακή. Λέω «υπαρξιακή», γιατί εδώ ο ήρωας αγνοεί την ίδια τη φύση του κινδύνου, ανίκανος να την αναγνωρίσει. Κι αυτό προκαλεί τη λογική του, την αντίληψή του για τον κόσμο, την ίδια την ύπαρξή του.

Ας δούμε ένα παράδειγμα μέσα από το καταπληκτικό μυθιστόρημα των Πιερ Μπουαλό και Τομά Ναρσεζάκ «Κρύος ιδρώτας» (πασίγνωστο από την κινηματογραφική του διασκευή από τον Χίτσκοκ με τίτλο Vertigo – ελληνικός τίτλος «Ο δεσμώτης του ιλίγγου»). Ενας άντρας βλέπει να σκοτώνεται μπροστά στα μάτια του η γυναίκα που ερωτεύτηκε, για να συναντήσει αργότερα… το τέλειο αντίγραφό της! Τι συμβαίνει; Επιστρέφουν οι νεκροί; Οχι βέβαια, υπάρχει πάντα μια ορθολογική ερμηνεία στο τέλος: συνήθως πρόκειται για μια παραπλάνηση του ήρωα, ένα «στημένο» παιχνίδι, που ο ίδιος πασχίζει μάταια να εξηγήσει με βάση τη δική του, αποσπασματική, λογική. Το ίδιο συμβαίνει με τον αναγνώστη. Γνωρίζει όσα κι ο ήρωας, αναρωτιέται όπως εκείνος, αγωνιά μέχρι να μάθει την αλήθεια, που αποκαλύπτεται κυριολεκτικά στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Πόσες φορές σαν άνθρωποι, σ’ έναν κόσμο που προσπαθούμε μάταια να συλλάβουμε σ’ όλες τις διαστάσεις του, δεν «παραπλανηθήκαμε» κι εμείς – από φίλους, έρωτες, γεγονότα, πεποιθήσεις… Το αστυνομικό είδος, στις καλές στιγμές του, μπορεί να εκφράζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο την τραγική αγωνία της ανθρώπινης ύπαρξης.

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής Κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Να με θυμάσαι»
Μια νέα γυναίκα τρέχει μέσα στη νύχτα τυλιγμένη μόνο σ’ ένα αδιάβροχο. Πέφτει στις ρόδες του αυτοκινήτου του ιδιωτικού ντετέκτιβ Μάικ Χάμερ αναγκάζοντάς τον να σταματήσει. Τη λένε Κριστίνα. Ενα αυτοκίνητο, που...
«Να με θυμάσαι»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Με καθαρή ματιά... σαν ταινία
Αρκεί να τη δεις με καθαρή ματιά... σαν ταινία, σαν έργο τέχνης και όχι σαν μια σελίδα της Ιστορίας που έχει σβήσει. Οχι γιατί καταφεύγει σε μυθοπλασία, όλα αληθινά είναι και αυτή τη φορά ο μετρ του πολιτικού...
Με καθαρή ματιά... σαν ταινία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Θεωρίες (καθόλου) συνωμοσίας
Εδώ και περίπου 70 χρόνια που απονέμονται τα Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, είναι τα ίδια τα κράτη που στέλνουν την ταινία που θέλουν να είναι υποψήφια με τα χρώματα της χώρας τους. Και είναι πολλές κάθε χρόνο οι...
Θεωρίες (καθόλου) συνωμοσίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δεν θα τον υπερασπιστώ!
Φυσικά και δεν τρελάθηκα να υπερασπιστώ τον Κώστα Γαβρά και τη νέα ταινία του «ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ», από αυτούς που τον βρίζουν, τον κατηγορούν και τον λοιδορούν τον τελευταίο καιρό.
Δεν θα τον υπερασπιστώ!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές
«Ολη η λογοτεχνία» [και σίγουρα το σινεμά, προσθέτω εγώ] χωρίζεται σε μυθιστορήματα με ερωτικές ιστορίες και μυθιστορήματα με αστυνομικές ιστορίες. Σκεφτείτε όποιον τίτλο θέλετε και θα διαπιστώσετε ότι...
Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά
«Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά» (1947). Πετάξτε τις κριτικές και δείτε αυτή την υπέροχη, αταξινόμητη ταινία, που διαπερνά το ερωτικό μελόδραμα, το ψυχολογικό δράμα και το φιλμ νουάρ, χωρίς να ανήκει σε κανένα....
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας