Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος!

Από την ταινία «Δεσμώτης του ιλίγγου»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος!

  • A-
  • A+

Πάντα αγαπούσα τα αστυνομικά. Είναι ένα είδος που είτε το αγαπάς από μικρός είτε δεν το αγαπάς ποτέ. Εξαρτάται, βέβαια, από ποια πλευρά το βλέπεις. Γι’ αυτό, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το κοινό χαρακτηριστικό όλων των έργων του είδους είναι το έγκλημα (και ειδικότερα ο φόνος), το αστυνομικό μπορεί να το αγαπούν πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους άνθρωποι, για πολύ διαφορετικούς λόγους. Αλλοι γοητεύονται από το πρόσωπο του αστυνομικού που αναλαμβάνει να διαλευκάνει το έγκλημα. Κι άλλοι από το πρόσωπο του δολοφόνου, ιδιαίτερα όταν τα κίνητρα του τελευταίου είναι, περισσότερο ή λιγότερο, «δικαιολογημένα».

Ομως, ούτε ο αστυνομικός ούτε ο δολοφόνος με έκαναν να αγαπήσω το είδος –ίσως γιατί στον κόσμο που ζούμε το δίκαιο και η δικαιοσύνη είναι τόσο σχετικά… Τα δικά μου αστυνομικά, αυτά που λατρεύω, ξεκινούν από τον άνθρωπο. Δεν είναι ούτε αστυνομικός ούτε δολοφόνος, ούτε δικαστής ούτε δικαζόμενος. Είναι απλά ένας άνθρωπος σε κρίση. Ολοι μας θα μπορούσαμε να ταυτιστούμε μαζί του.

Η μορφή αυτών των αστυνομικών εξυπηρετεί απόλυτα την ταύτιση. Είτε γραμμένα σε πρώτο πρόσωπο (σχεδόν εξομολογητικά) είτε όχι, υιοθετούν την οπτική του ήρωα, όπως σ’ ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων. Κι επειδή όλα τα γεγονότα περιγράφονται μέσα από τη ματιά του, ο ήρωας είναι, μοιραία, επιρρεπής σε μια λάθος κίνηση. Περιορισμένος σε μια αυστηρά υποκειμενική αντίληψη του κόσμου, μπορεί εύκολα να καταλήξει έρμαιο ακραίων συναισθημάτων και λανθασμένων πεποιθήσεων, συχνά στα όρια της εμμονής. Ουσιαστικά, είναι ένα υποψήφιο «θύμα» που βιώνει την κατάστασή του με αγωνία σχεδόν υπαρξιακή. Λέω «υπαρξιακή», γιατί εδώ ο ήρωας αγνοεί την ίδια τη φύση του κινδύνου, ανίκανος να την αναγνωρίσει. Κι αυτό προκαλεί τη λογική του, την αντίληψή του για τον κόσμο, την ίδια την ύπαρξή του.

Ας δούμε ένα παράδειγμα μέσα από το καταπληκτικό μυθιστόρημα των Πιερ Μπουαλό και Τομά Ναρσεζάκ «Κρύος ιδρώτας» (πασίγνωστο από την κινηματογραφική του διασκευή από τον Χίτσκοκ με τίτλο Vertigo – ελληνικός τίτλος «Ο δεσμώτης του ιλίγγου»). Ενας άντρας βλέπει να σκοτώνεται μπροστά στα μάτια του η γυναίκα που ερωτεύτηκε, για να συναντήσει αργότερα… το τέλειο αντίγραφό της! Τι συμβαίνει; Επιστρέφουν οι νεκροί; Οχι βέβαια, υπάρχει πάντα μια ορθολογική ερμηνεία στο τέλος: συνήθως πρόκειται για μια παραπλάνηση του ήρωα, ένα «στημένο» παιχνίδι, που ο ίδιος πασχίζει μάταια να εξηγήσει με βάση τη δική του, αποσπασματική, λογική. Το ίδιο συμβαίνει με τον αναγνώστη. Γνωρίζει όσα κι ο ήρωας, αναρωτιέται όπως εκείνος, αγωνιά μέχρι να μάθει την αλήθεια, που αποκαλύπτεται κυριολεκτικά στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Πόσες φορές σαν άνθρωποι, σ’ έναν κόσμο που προσπαθούμε μάταια να συλλάβουμε σ’ όλες τις διαστάσεις του, δεν «παραπλανηθήκαμε» κι εμείς – από φίλους, έρωτες, γεγονότα, πεποιθήσεις… Το αστυνομικό είδος, στις καλές στιγμές του, μπορεί να εκφράζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο την τραγική αγωνία της ανθρώπινης ύπαρξης.

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής Κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το καρναβάλι του τρόμου
Ο δημοσιογράφος Τσαρλς Τέιτουμ (Κερκ Ντάγκλας) δουλεύει σε μια μικρή τοπική εφημερίδα στο Αλμπουκερκ του Μεξικού, αλλά θα έκανε τα πάντα για να πάρει προαγωγή σε ένα μεγάλο έντυπο. Η «φιλοσοφία» του είναι...
Το καρναβάλι του τρόμου
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το πορτρέτο της Τζένι
Το πορτρέτο τελειώνει, αλλά η Τζένι δεν εμφανίζεται πια. Ο Εμπεν την ψάχνει απελπισμένα, για να μάθει τελικά ότι η Τζένι… έχει πεθάνει πριν από χρόνια, μια νύχτα καταιγίδας, παρασυρμένη από τα κύματα, κοντά σ’...
Το πορτρέτο της Τζένι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το βιβλίο ή η ταινία;
Αχ! Θεϊκέ Μπουκόφσκι, όπου κι αν βρίσκεσαι, φώτιζε τους απανταχού συγγραφείς και σκηνοθέτες να καταλάβουν ότι βιβλίο και ταινία έχουν το καθένα τη δική του, αυθύπαρκτη ζωή!
Το βιβλίο ή η ταινία;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
…και 1, και 2, και 3, και 4, και 5 αστεράκια!
Αναρωτιέμαι, πώς είναι δυνατόν να τσουβαλιάζονται, κυριολεκτικά, σ’ αυτό το προκρούστειο κρεβάτι της προκάτ βαθμολογίας όλες ανεξαιρέτως οι ταινίες που πρόκειται να προβληθούν στις αίθουσες. Είναι λογικό μια...
…και 1, και 2, και 3, και 4, και 5 αστεράκια!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τι απέγιναν οι… Μπέιμπι Τζέιν;
​Πριν από λίγες μέρες έζησα μια σοκαριστική σκηνή σε παγοδρόμιο. Μια μητέρα «παρέδιδε» τη μόλις πεντάχρονη κόρη της στην προπονήτρια με τις ακόλουθες εντολές: «Μην τη λυπάσαι! Μην την αφήσεις να κάνει τα δικά...
Τι απέγιναν οι… Μπέιμπι Τζέιν;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ρόμα
Στην ταινία Ρόμα, του Μεξικανού Αλφόνσο Κουαρόν, έβαλαν καστιλιάνικους υπότιτλους κι έγινε παρεξήγηση. Γιατί οι Μεξικανοί δεν μιλούν τα ισπανικά ακριβώς σαν τους Ισπανούς, που έχουν επισήμως υιοθετήσει την...
Ρόμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας