Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οικογένεια - βιολί
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οικογένεια - βιολί

  • A-
  • A+

Συγχωρήστε την εμμονή μου για το ρεμπέτικο που ενίοτε κάνει μονότονη και επαναλαμβανόμενη τη στήλη, ωστόσο δεν μπορώ να μην αποτίσω την αρμόζουσα τιμή στο «μεγαλύτερο βιολί των Βαλκανίων», τον Δημήτρη Σέμση, γνωστότερο ως Σαλονικιό, που σαν σήμερα το 1950 αναχώρησε για τα επουράνια πεντάγραμμα. «Οταν έπαιζε, κατέβαιναν όλοι οι θεοί και τον παρακολουθούσαν, όταν έπαιζε, σου ’βγαζε τα σπλάχνα», λέει γι’ αυτόν ο Στελλάκης Περπινιάδης (Κώστας Χατζηδουλής, «Ρεμπέτικη Ιστορία 1», εκδ. Νεφέλη).

Είδε πρώτη φορά το φως περί το 1880 στη Στρώμνιτσα της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας. Ο παππούς και ο πατέρας του Μιχελιός υπήρξαν κατασκευαστές βιολιών και αλεξηλίων. Ο Δημητρός έπιασε μικρός το δοξάρι. Εφηβος ακόμα ταξίδεψε με περιοδεύοντα θίασο ανά την τότε οθωμανική επικράτεια κι έφτασε αργότερα ώς το Ιράν, τις αραβικές χώρες, την Αίγυπτο και την Αιθιοπία. Ξεσηκώνει ρυθμούς και μελωδίες απ’ όλους τους τόπους που επισκέπτεται και εξελίσσεται σε βιρτουόζο του οργάνου.

Μαγεμένος απ’ το ταλέντο του, ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ τού χαρίζει ασημένια σουρντίνα και επιτρέπει στις χανούμισσες να τον ακούσουν χωρίς φερετζέδες. Εγκαθίσταται στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και προσλαμβάνεται από τον περιβόητο Θεμιστοκλή Λαμπρόπουλο καλλιτεχνικός διευθυντής της «Columbia» και της «His Master’s Voice». Διορθώνει τα άσματα των αυτοδίδακτων συνθετών και τα γράφει στις «πάρτες».

Συνθέτει και ο ίδιος εκατοντάδες τραγούδια που ερμηνεύουν εμβληματικοί αοιδοί της εποχής και παίζει βιολί σε χιλιάδες. Η Δανή μουσικολόγος Λίσμπετ Τορπ, ερευνώντας τα αρχεία της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, διαπιστώνει ότι οι περισσότερες παρτιτούρες είναι γραμμένες απ’ το δικό του χέρι και αναδεικνύει την καθοριστική συμβολή του στην ελληνική δισκογραφία με την έκδοση του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης «Salonikios, the best violin of the Balkans».

Η παρακάτω επισήμανση του Στελλάκη είναι παραπάνω από εύγλωττη: «Είχαμε φωνοληψία σ’ ένα ξενοδοχείο στην Αθήνα. Πριν αρχίσουμε, πίναμε ούζα στο μπαλκόνι κι ο Σαλονικιός άρχισε να παίζει ό,τι του κατέβαινε. Σε λίγα λεπτά ήρθε κάποιος και ρώτησε ποιος έπαιζε βιολί. Του είπαμε κι απάντησε ο ξένος πως θέλει να τον δει ο πρέσβης της Αραβίας. Κι αυτό, γιατί δίπλα στο ξενοδοχείο ήταν η αραβική πρεσβεία και ο πρέσβης άκουγε τον Σαλονικιό που έπαιζε αράβικα και τρελάθηκε. Από τότε κάναμε πολλές επισκέψεις στην πρεσβεία όποτε είχαν τραπέζι, δεξίωση ή χορό».

Στα δεκαοχτώ του χρόνια πεθαίνει το 1948 ο μικρότερος γιος του Νίκος, επίσης ταλαντούχος βιολιστής. Δεν αντέχει το χτύπημα και τον ακολουθεί δύο χρόνια αργότερα. Ο πρωτότοκος, ο Μιχάλης, διατελεί επί δεκαετίες πρώτο βιολί στην Κρατική Ορχήστρα και τη Συμφωνική της ΕΡΤ. Αδαής ΕΣΑτζής, επί χούντας, επιμένει να ψάξει τη θήκη του οργάνου του πριν από συναυλία και αγανακτισμένος δηλώνει παραίτηση. Οι εγγονοί του, Δημήτρης και Στάμος, είναι διακεκριμένοι μουσικοί και τα παιδιά τους εντρυφούν στις δοξαριές. Οικογενειακή υπόθεση το βιολί με δυο λόγια.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Γιώργος Γκρους
Ατομο με σπάνια ευαισθησία και ανθρωπιά, ο Γιώργος Γκρους έφυγε άδικα και πολύ νωρίς από κοντά μας τον Δεκέμβριο του 2017. Ηταν μόλις 45 χρόνων. Συγκαταλέγομαι στους τυχερούς που γνώρισαν τον καλοσυνάτο...
Γιώργος Γκρους
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Η Σαλονικιά
Χαϊδολογά τα σώματα η άνοιξη –πρώτη της μέρα χθες, καλώς μας όρισε–, τα θωπεύει με απολλώνιο φως, το φυσικό ανάγλυφο φορά φρέσκο φουστάνι, ανθισμένο κι ευωδιαστό, ξεσπαθώνει ο Μάρτης –αιώνιος αντάρτης– μπας...
Η Σαλονικιά
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Γυναίκες
Οταν συνωμοτούν οι γυναίκες, οι άντρες καλά θα κάναμε να ξεπορτίζουμε ακροποδητί, ρίχνοντας μια κλεφτή ματιά στα νώτα μας, μόλις βγαίνουμε απ’ το οπτικό τους πεδίο και να γινόμαστε Λούηδες. Ειδάλλως...
Γυναίκες
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Τα μπεμόλια ΙΙΙ
Το σμυρναίικο τραγούδι έσβησε οριστικά και αμετάκλητα μετά τον Πόλεμο. Δεν ευθύνεται μόνο η λογοκρισία του Μεταξά, του Νικολούδη και του Ψαρούδα. Μεσούσης της Κατοχής πέθαναν, ουσιαστικά απ' την πείνα,...
Τα μπεμόλια ΙΙΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Τα μπεμόλια ΙΙ
Από μουσική δεν σκαμπάζω πολλά. Δεν μου διαφεύγει ωστόσο ότι στο πεντάγραμμο οι υφέσεις σημειώνονται με ένα λατινικό «b». Το σι ύφεση, επί παραδείγματι, διαβάζεται «σι μπεμόλ», το σολ ύφεση «σολ μπεμόλ» κ.ο.κ....
Τα μπεμόλια ΙΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μουσικές αύρες
Επί δύο συναπτά έτη ο Μπακαλάκος γράφει εκατοντάδες σελίδες νότες, με τελικό αποτέλεσμα το συγκεκριμένο ορατόριο, που παίχτηκε τον Αύγουστο του 2001 στο Ηρώδειο από τη Νέα Συμφωνική Ορχήστρα του Φεστιβάλ...
Μουσικές αύρες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας