Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κορυφογραμμές

Πολ Ελιάρ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κορυφογραμμές

  • A-
  • A+

ΕΠΙΦΑΝΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ του ντανταϊσμού και αργότερα του σουρεαλισμού ο Πολ Ελιάρ, που γεννιέται τέτοιες μέρες το 1895, συγκαταλέγεται στους κορυφαίους Γάλλους ποιητές. Η διεθνής ακτινοβολία του ασκεί καταλυτική επιρροή στα παγκόσμια γράμματα και εμπνέει κορυφαίους Ελληνες λογοτέχνες της γενιάς του ’30, όπως ο Εμπειρίκος, ο Σεφέρης και ο Ελύτης.

Η ΚΑΜΠΥΛΗ ΤΩΝ ΜΑΤΙΩΝ ΣΟΥ/ γύρο φέρνει την καρδιά μου/ γύρος χορού και γλύκας/ του χρόνου φωτοστέφανος νυχτερινό λίκνο και σίγουρο/ κι αν όλα τα όσα έζησα δεν τα κατέχω πια/ είναι γιατί τα μάτια σου δεν με θωρούσαν πάντα./ Φύλλα ημέρας και δροσιάς αφρός/ του ανέμου καλαμιές ευωδιαστά χαμόγελα/ φτερά σκεπάζοντας τον κόσμο φως/ πλοία κατάφορτα ουρανούς και θάλασσες/ κυνηγοί θορύβων και πηγές χρωμάτων./ Μύρα που ξεπετάχτηκαν από της χαραυγής/ το κλώσισμα το αδιάκοπο μες στ’ άχερα των άστρων/ όπως η μέρα κρέμεται απ’ την αθωότητα/ έτσι κι ο κόσμος κρέμεται απ’ τ’ αγνά σου μάτια/ και ρέει στα βλέμματά τους όλο το αίμα μου.

ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΕΝΕΡΓΑ στην αντίσταση κατά των ναζί στις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας. Γοητευμένος από τους μαχητές, και ιδίως τις μαχήτριες, του ΔΣΕ επισκέπτεται τις κορυφογραμμές του Γράμμου τον Μάη του 1949 με ομάδα ξένων διανοουμένων και σκοπό να ζήσουν εκ του σύνεγγυς και να διαδώσουν σε όλο τον πλανήτη τον άνισο αγώνα τους για τα ιδανικά της λευτεριάς. Επιστρέφοντας στη χώρα του δημοσιεύει έξι ποιήματα σχετικά, τα οποία μεταφράστηκαν χρόνια αργότερα στα ελληνικά από την Ελένη Μπιμπίκου - Αντωνιάδη. Ιδού τα τρία:

Ο ΓΡΑΜΜΟΣ Ο Γράμμος είν’ λίγο τραχύς/ οι άνθρωποι τον γλυκαίνουν/ τους βάρβαρους σκοτώνουμε/ μικραίνουμε τη νύχτα/ κι απ’ το μπαρούτι πιο κουτοί/ μας αγνοούν οι εχθροί μας/ δεν ξέρουν τίποτα απ’ τον άνθρωπο/ ούτε απ’ την έξοχη τη δύναμή του/ η καρδιά μας στιλβένει την πέτρα.

ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΑΔΕΛΦΕΣ ΜΟΥ Αδελφές μου της ελπίδας, ω, γυναίκες γενναίες,/ έχετε κλείσει συμφωνία ενάντια στο θάνατο/ ω, αθάνατες αγαπημένες μου,/ παίζετε τη ζωή σας/ για να θριαμβεύσει η ζωή/ είναι κοντά η μέρα, ω, αδελφές μου του μεγαλείου,/ που θα κοροϊδεύουμε τις λέξεις πόλεμος και μιζέρια/ γιατί θα έχετε νικήσει.

ΠΡΟΣΕΥΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΧΗΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΝΑΔΕΣ Είχαμε δώσει τα χέρια μας/ και τα μάτια μας γελούσαν δίχως λόγο./ Με τα όπλα και με το αίμα/ λυτρώστε μας από το φασισμό./ Νανουρίζαμε ολάκερο το φως/ και τα στήθη μας φουσκώναν γάλα./ Αφήστε μας να πάρουμε ντουφέκι/ να βάλουμε σημάδι τους φασίστες./ Ημασταν η πηγή και ο ποταμός/ κι ωκεανός να γίνουμε όνειρό μας./ Τον τρόπο μόνο δώστε μας/ μην πάρουν χάρην οι φασίστες./ Από τους νεκρούς μας είν’ λιγότεροι/ κανένα δεν είχαν σκοτώσει οι νεκροί μας./ Αγαπιόμαστε δίχως να το σκεφτούμε/ τίποτα δεν καταλαβαίναμε έξω από τη ζωή./ Αφήστε μας να πάρουμε ντουφέκι/ κι ενάντια θα πεθάνουμε στο θάνατο.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Το άπειρο κλεισμένο σε ανεκτίμητο δώρο
Διαλεχτή Ζευγώλη - Γλέζου. Υπογραμμίζω εξαρχής το όνομα, αφού προχθές, στο φύλλο της Πέμπτης, ο γνωστός δαίμων –του τυπογραφείου τις αλλοτινές εποχές, της φωτοστοιχειοθεσίας την σήμερον.
Το άπειρο κλεισμένο σε ανεκτίμητο δώρο
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Οι αθέοι
Ξόδεψα τη μέρα μου από νωρίς το πρωί, σωστότερα την αξιοποίησα και την απόλαυσα, εντρυφώντας σε νεανικούς, μεστούς, επαναστατικούς, σατιρικούς και αυτοσαρκαστικούς στίχους του Κώστα Βάρναλη, ο οποίος τέτοιες...
Οι αθέοι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Θυγάτηρ πάσης αρετής η αργία
Επαίνεσαν ορισμένοι φίλοι το αφιερωμένο στη μνήμη του Ασημάκη Γιαλαμά χθεσινό μας σημείωμα. «Τιμά μια σύγχρονη χρονογραφική στήλη να μην ξεχνά τους παλαιούς, αξεπέραστους μάστορες του είδους», υπογράμμισαν,...
Θυγάτηρ πάσης αρετής η αργία
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μετέωρα λόγια
Χημικός, αλλά και καθηγήτρια Ιατρικής με διεθνές ερευνητικό έργο, εκτός από τα επιστημονικά περιοδικά, δημοσιεύει ταυτοχρόνως σε λογοτεχνικά έντυπα εξαιρετικούς στίχους, αφού τα γιατροσόφια αδυνατούν να την...
Μετέωρα λόγια
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αγάπησα το φως
Στον αγωνιστή Παναγούλη έχω αναφερθεί και άλλοτε. Δίνω και πάλι τον λόγο στον σπουδαίο Ιταλό σκηνοθέτη, ποιητής και ο ίδιος, να κρίνει το λογοτεχνικό του έργο.
Αγάπησα το φως
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ενδοξος θάνατος
Καρεκλοπόδαρα ρίχνε ο αττικός ουρανός το μοιραίο πρωινό της 8ης Απριλίου 1910, καλή ώρα σαν σήμερα, καταπώς προμηνύουν τα μετέωρα. Απ’ το τέθριππο που μόλις φθάνει στον ειδυλλιακό Σκαραμαγκά κατεβαίνει...
Ενδοξος θάνατος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας