Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εσχατοι ρεμπέτες
EUROKINISSI-ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εσχατοι ρεμπέτες

  • A-
  • A+

Πρόκειται για υπέροχο κείμενο με τίτλο «Επικήδειος λόγος». Περιέχεται στα Ρεμπέτικα Τραγούδια του Ηλία Πετρόπουλου που γεννήθηκε στην Αθήνα τέτοιες μέρες του 1928. Πέθανε στο Παρίσι Σεπτέμβρη του 2003 κι η τέφρα του ρίχτηκε κατά την επιθυμία του στον υπόνομο. Πέρυσι σκόρπισα λίγη πάνω από Πειραϊκή και Κρεμμυδαρού, αντιγράφοντας την αρχή του περί ου ο λόγος γραπτού. Τιμώ τη μνήμη του φέτος δημοσιεύοντας το τέλος του. Το υπόλοιπο επαφίεται στον πατριωτισμό ενός εκάστου.

« [...]Οι μεγάλες ψυχές αντιφάσκουν. Ισχυρότερη μνήμη είναι η μνήμη της καρδιάς. Ο λυρισμός ήταν η μόνη επιτρεπτή στους ρεμπέτες πολυτέλεια. Τρυφερότης περιβάλλει, σαν δροσερό φύλλωμα, τα παλαιά αισθήματα. Για μιαν ακόμη φορά, στην άκρη τού γκρεμού, αλλάζω ψυχή κι ο νους μου ανθοφορεί. Καλβίνος του αγνού έρωτος, ελπίζω πως και η πλέον άσπλαχνη αγαπημένη δεν δύναται να σκοτώσει την ποίηση που κρύβει μέσα του ένας σιωπηλός άνδρας.

»Βασικώς τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι λαϊκά άσματα της αγάπης και, ειδικώτερα, της ερωτικής εγκαταλείψεως. Τουλάχιστον τα μισά ρεμπέτικα έχουν τον έρωτα θέμα τους, και τα πιο πολλά απ’ αυτά θρηνούν τον ερωτικό χωρισμό· την πικρότατη ορφάνια. Ο ρεμπέτης γνωρίζει ότι ο έρως είναι μεταθετό αίσθημα και ότι ο οίκτος των επικυριάρχων η αγάπη είναι. Τόσο έδειραν τα πάθη τους ανθρώπους των ρεμπέτικων τραγουδιών ώστε απώλεσαν το δικαίωμα να εκπροσωπούν τον εαυτό τους.

»Στα δημώδη άσματα ο εραστής καταπλήσσει με την ανδρεία, ενώ ο εραστής των ρεμπέτικων τραγουδιών εκλιπαρεί, καθικετεύει, ελκύει διά του οίκτου. Σε λιτανεία μετήλλαξε τον πανδαμάτορα έρωτα το ρεμπέτικο τραγούδι, όπου οι περιπτύξεις είναι ψυχικές οι δε μνήμες δεσπόζουν. Τυγχάνων ορθόδοξος ερωτικός πρωθιερεύς αντιλαμβάνομαι σαφώς πως αν δεν χτίσεις μια ζωή σφαλμάτων και αμαρτιών δεν θα εξαρθείς εις υπήκοον του θανάτου, πως οπωσδήποτε καλύτερα είναι να σε σκοτώσουν παρά να αυτοκτονήσεις αφού η ανίκητη τρομερή πλειοψηφία των μοχθηρών ούτε αιδημοσύνην ούτε χλωρόν φόβον ένιωσε ποτέ, και, πως η καρδία οίκος της ψυχής εστίν.

»Η φιληδονία είναι αληθινή αρρώστια. Το γυμνό κορμί σου (ευφροσύνη της οράσεώς μου) οδηγεί στο φθινόπωρο, στο φθινόπωρο. Ουσιαστικώς τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι ερωτικές επιστολές. Ο άνθρωπος είναι δύο. Δεν σε αναπολώ παρά σαν μιαν όμορφη κοπέλα (ω, μεγαλείον των υψηλών γυναικών) να έρχεσαι με την αγκαλιά γεμάτη άνθη, και τότε σε φιλούσα και με αντιφιλούσες, πίστη μου κι ελπίδα μου. Αγάπησα κάποιαν κυπαρισσένια τέως άγνωστη που δεν ξεχνιέται. Εορτή των Νεκρών η μέρα του χωρισμού. [...]

»Οι ερωτευμένοι χρησιμοποιούν ολόχρυσα λόγια, λόγια που καίνε, αν και η αγάπη νιώθεται και δεν την αποδεικνύουν. Οι ερωτευμένοι εκφράζονται με υπερβολές γιατί διαβιούν εν υπερβολαίς. Οσο κι αν ο άνθρωπος έχει βουνό την καρδιά αδυνατεί να αγαπήσει πολλές φορές στη ζωή του. Ο έρως είναι ένας γλυκόπικρος εφιάλτης, σάβανο των ζωντανών, φονεύς, ψυχοβγάλτης, νεκροπομπός πουλιών, ελευθερωτής. Τέτοιους έρωτες ψάλλουν τ’ αδέρφια μου, οι έσχατοι ρεμπέτες».

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες ΧΧVΙΙI
Σαλτάρισε με τον προκομμένο της η Ελβίρα. Ζυγίστηκε την κρισιμότερη ώρα και ευρέθη λιποβαρής και χοντρομαλάκας. Οταν κλονίζεται η εμπιστοσύνη προς το ταίρι σου και αμφιβάλλεις για το αν στα δύσκολα σε πουλήσει...
Παραχαράκτες ΧΧVΙΙI
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες XXV
Τον λιμπίστηκε ακριβώς επειδή έβλεπε ευτυχισμένη δίπλα του την ευεργέτιδά της. Ασε την αναστάτωση που της προξενούσαν οι τιτανομαχίες που εκούσα - άκουσα άκουγε κάθε τρεις και λίγο στην κρεβατοκάμαρα και της...
Παραχαράκτες XXV
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες ΧΙΙΙ
​Με μαύρο κορακίσιο μαλλί, γραμμένο φρύδι, ανεπαίσθητα γαμψή γαλλική μυτούλα, χείλη ροδοπέταλα και χαρίεσσα θρουμπίτσα πάνω απ’ το δεξί λακκάκι, η Ελβίρα ξετρέλαινε τ’ αρσενικά. Τα αμυγδαλωτά, γαλαζοπράσινα,...
Παραχαράκτες ΧΙΙΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες VΙ
Σύμπασα η Σαλονίκη, οι όμοροι δήμοι και οι πλησίον νομοί έκαναν τσουλήθρα πάνω στην πεπονόφλουδα που τους αμόλησε. Ακόμα και παλιοί συμμαθητές του, ίδια σειρά, γεννημένοι το 1953, κατάπιαν αμάσητο το παραμύθι...
Παραχαράκτες VΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Σερί στο σέρι
Ωδή στον Μάρκο Βαμβακάρη που γεννιέται σαν σήμερα το 1905 στη φράγκικη Ανω Σύρα. Εχουν ειπωθεί σχεδόν τα πάντα γι’ αυτόν και την τέχνη του. Δίνω, λοιπόν, τον λόγο στον ίδιο να μας μιλήσει για πράγματα που...
Σερί στο σέρι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ο Τρελάκιας
Γρατζουνάνε οι στίχοι του πάνω σε παλιές πλάκες γραμμοφώνου: «Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά για’ το ’χες παρακάνει και στο Χατζηκυριάκειο, άμυαλη, άρχισες το σεργιάνι» • «Μας κυνηγούν τον ναργιλέ γιατί τον πίνουν...
Ο Τρελάκιας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας