Αμετανόητος λάτρης των ταξιδιών, θεωρώ την άδεια σπουδαία υπόθεση. Μου τη σπάει ωστόσο η καταναλωτική προσέγγιση των διακοπών. Πρόκειται τάχα μου για την περίοδο στη διάρκεια της οποίας κάθε εργαζόμενος ξεφεύγει από την καθημερινή ρουτίνα, αλλάζει παραστάσεις και φορτίζει τις μπαταρίες του, λες κι είναι κουρδιστό στρατιωτάκι, προτού επιστρέψει δριμύτερος στα καθήκοντά του. Πάνω σε τούτο το πανίσχυρο στερεότυπο του ύστερου καπιταλισμού έχει στηθεί μια ολόκληρη βιομηχανία, που προσφέρει στους αδειούχους μονότονες ψευδαισθήσεις, συσκευασμένες με ολίγη θάλασσα, οροπέδιο ή βουνό.
Νευριάζω αντικρίζοντας τους μικροαστούς να ασχημονούν κατά χιλιάδες στις παραλίες μας τον Αύγουστο και στα χιονισμένα χωριά τους χειμερινούς μήνες. Αποφεύγω ανέκαθεν τα απεχθή συναπαντήματα με τη χάρη τους. Παλαιότερα επιδιδόμουν σε πολύμηνες αποδράσεις σε παρθένους προορισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού· χωρών του τρίτου κόσμου κατά προτίμηση. Μου το επέτρεπαν τα επαγγέλματα που ασκούσα· εποχικά, πλην πλουσιοπάροχα αμειβόμενα.
Ομηρος των σκληρών δημοσιογραφικών ωραρίων τα τελευταία είκοσι ένα χρόνια, δραπετεύω στην ύπαιθρο λιγότερο συχνά από άλλοτε κι έχω χούι να αναχωρώ με την έναρξη της αδείας μου και να επιστρέφω απευθείας απ’ το καράβι στην εφημερίδα. Δεν χαλαλίζω στην Αθήνα ούτε μια αργή ώρα. Την προηγούμενη εβδομάδα, όμως, την πάτησα. Προγραμμάτιζα ένα ολιγοήμερο ταξιδάκι στα πάτρια με εκλεκτούς φίλους, αλλά η οικονομική δυσπραγία και οι ανειλημμένες υποχρεώσεις των υπολοίπων με εγκλώβισαν στο κλεινόν άστυ.
Ιδιαζόντως γελαστό το πρόσωπο του Μάρτη με ωθούσε να βγαίνω απ’ το σπίτι νωρίς το πρωί για δουλειές που εκκρεμούσαν καιρούς και ζαμάνια. Δεν παρέλειπα ασφαλώς να λιάζομαι στις πλατείες απολαμβάνοντας το καφεδάκι μου κι απ’ το μεσημέρι αλκοολούχα τερψιλαρύγγια. Ετυχα σε απίθανες συναναστροφές, με παλιούς κολλητούς και την παρέα τους, σωστά πατιρντί που ξεκινούσαν σε κεντρικά ή συνοικιακά καφενεία, με το αθώο τσιπουράκι να ρέει αφειδώς και κατέληγαν σε νυχτερινά στέκια εν χορδαίς και οργάνοις.
Ξελογιάστρα η Αθήνα την άνοιξη, μου πρόσφερε μια απροσδόκητη περιπλάνηση σ’ έναν κόσμο που καίτοι βρίσκεται δίπλα μου, υποψιαζόμουν αμυδρά την ύπαρξή του. Οι παροικούντες την ανατολική Μεσόγειο ξέρουν να ζουν. Αψηφούν τη λαίλαπα των μνημονίων και το ρίχνουν έξω, στις ερωτιάρικες ακτίνες του ήλιου. Είναι απίστευτο το πόσο πολλά και σημαντικά πράγματα συντελούνται στην πρωτεύουσα της ανθρωπιστικής κρίσης. Παραστάσεις, μουσικές σκηνές και κάθε λογής δρώμενα μαρτυρούν μια ασύλληπτη πολιτιστική άνθηση στο κέντρο και τα προάστια.
Η σχετική λίστα δεν έχει τέλος. Σταχυολογώ ορισμένα μόνο στέκια που δωρίζουν αλησμόνητες συγκινήσεις: Καφενείο «Μόκα» στη συμβολή της Καλλιδρομίου με τη Σπύρου Τρικούπη, με σπονδές τις Δευτέρες στο ρεμπέτικο και το λαϊκό από τον Πανίνο, τον Μάρκο και την Ευρυδίκη. Πολυχώρος Τέχνης Ορίζοντες στην Κεραμικού 88. Κάθε Τετάρτη βράδυ ο Μάρκος Δαμιανός και ο Χρυσόστομος Μπουκάλης αυτοσχεδιάζουν με σιτάρ, τάμπλα και κοντραμπάσο, στο φευγάτο αίθριο μιας πίσω αυλής που θερμαίνεται από την παρουσία των θαμώνων. Δυο ευρώ το κρασί ή η μπίρα κι ό,τι έχουν ευχαρίστηση για τα όργανα σ’ ένα λούτρινο κουβαδάκι. Τα αποδέλοιπα έπονται.
