Οι Δαιμονισμένοι

Ασφαλώς και είμαι εναντίον της εισβολής των Ρώσων του Πούτιν στην Ουκρανία. Ομως άλλο τόσο είμαι και εναντίον της εισβολής της πολιτικής στον χώρο της Τέχνης, διά του αποκλεισμού των Ρώσων καλλιτεχνών από σκηνές και αίθουσες της Δύσης, εφόσον δεν καταδικάζουν «τη βάρβαρη πολεμική επίθεση του Πούτιν εναντίον της Ουκρανίας και της αδελφής πόλης του Μονάχου, Κίεβο» – Ντίτερ Ράιτερ, δήμαρχος Μονάχου, απολύοντας από τη διεύθυνση της Φιλαρμονικής του Μονάχου τον Ρώσο αρχιμουσικό Βαλέρι Γκεργκίεφ.

Φαίνεται πως ετούτος ο «παράδοξος» (με την έννοια πολλών παραμέτρων, ορατών τε και αοράτων, αγαθών και παμπόνηρων…), που τα κάνει όλα γρήγορα, από την προέλαση των Ρώσων μέχρι την επέλαση των κυρώσεων της Δύσης, σαν σε περίληψη, έπληξε και την Τέχνη, εξ ορισμού μόνη ανυπεράσπιστη γενικώς, σε πόλεμο και ειρήνη (Τολστόι αυτό, του Λέον, γιατί υπάρχει και ο κατοπινότερος, Αλεξέι Τολστόι, λιγότερο σημαντικός, αλλά επίσης εκλεκτός). Τη δαιμονοποίησε, που θα πει την έκανε ένα είδος ορντινάντσας, παραδουλεύτρας της πολιτικής: παν ρωσικόν εκβάλλεται και εις το πυρ ρίπτεται· ποια Μενδώνη, εδώ ο κόσμος χάνεται, τι να σου κάνει και η Μενδώνη, εδώ σε ειρηνικούς καιρούς τσιμέντωνε την Ακρόπολη.

Διάλεξα κι εγώ σήμερα για τίτλο, μια και γεμίσαμε με δαίμονες, που όπου βρουν θερίζουν και όπως τους γουστάρει χαρακτηρίζουν, τους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογιέφσκι, το ένα τέταρτο της μεγάλης τετράδας του: «Εγκλημα και Τιμωρία», «Ο Ηλίθιος», «Οι Δαιμονισμένοι» και «Αδελφοί Καραμάζοφ», έτσι απλώς για να θυμίσω και ότι «η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» («Εγκλημα και Τιμωρία») και πως η Τέχνη, ο πολιτισμός γενικά, είναι πάντα ένα ανοιχτό παράθυρο στην ελπίδα και την καταλλαγή και μια γέφυρα στη συνεννόηση και τη συνεργασία.

Αν κλείσουμε αυτό το παράθυρο και κάψουμε αυτή τη γέφυρα, πολύ φοβούμαι ότι μας περιμένουν τα χειρότερα.