Κοραής και Τζέφερσον

Στα αίματα της Ιστορίας μάς έβαλε πάλι ο Μητσοτάκης, που ήθελα να ’ξερα τι θέλει τις ιστορικές αναφορές και ποιοι, αστοιχείωτοι, τον συμβουλεύουν να εξαπολύει. Οπως αυτή που αμόλησε από το κατάστρωμα του αμερικανικού αεροπλανοφόρου «Αϊζενχάουερ», από… αβροφροσύνη και προς απόδειξη ιστορικότητας της ελληνοαμερικανικής φιλίας: «Ενθυμούμαστε ότι ο Αδαμάντιος Κοραής αλληλογραφούσε πολύ συχνά με τον Τόμας Τζέφερσον».

Τον έβαλε βέβαια στη θέση του ο ανταποκριτής της «Εφ.Συν.» Μάριος Διονέλλης, διευκρινίζοντας ότι το «πολύ συχνά» της μεταξύ των δυο ανδρών αλληλογραφίας ήταν «μία και μόνη απαντητική επιστολή του Τζέφερσον στον Κοραή το 1823». Ενώ στις επόμενες δυο επιστολές του κορυφαίου νεοέλληνα διαφωτιστή (1823, ανταπαντητική, 1825) ο τρίτος πρόεδρος των ΗΠΑ (1801-1809), εξέχουσα μορφή της πολιτικής, των γραμμάτων και του δικαίου, συντάκτης της Διακήρυξης της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, γνώστης λατινικών και αρχαίων ελληνικών, δεν απάντησε. Απεβίωσε δε ένα χρόνο μετά την τρίτη επιστολή Κοραή, 1826.

Οι δυο τους είχαν γνωριστεί στο Παρίσι, γύρω στο 1780, και το 1823 –έτος των δυο επιστολών αμφοτέρων, που έχουν και το ενδιαφέρον– ο Κοραής ήταν στα 74 (πέθανε μετά δέκα χρόνια) και ο Τζέφερσον στα 80 (πέθανε μετά τρία χρόνια). Από πλευράς Κοραή, και οι τρεις επιστολές, ιδίως η πρώτη, έχουν τεράστιο ελληνικό ενδιαφέρον (τις ξαναδιάβασα όλες έπειτα από πολλά χρόνια). Γιατί απηχούν την αγωνία του μεγάλου Ελληνα διανοητή, νομίζω και επαναστάτη, από κάπου να στηριχθεί ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας, καθώς η Επανάσταση κινδύνευε από έξω κι από μέσα, παρέπαιε. Ηταν περίπου επιστολές απόγνωσης.

Από πλευράς Τζέφερσον, πέραν της ειλικρινούς συμπάθειας προς την αγωνιζόμενη Ελλάδα και εκτίμησης προς τον Κοραή, συν η διευκρίνιση ότι «ως γνωστόν οι ΗΠΑ δεν αναμιγνύονται σε εξωτερικές υποθέσεις», η επιστολή Τζέφερσον, εκτενής μεν, αλλά περιορίζεται σε… αυστηρά ακαδημαϊκά πλαίσια, μετά πολλών ευχών…