Κάποτε μου χαρίσανε στο ψαράδικο χωριουδάκι των Πύργων, στην είσοδο του κόλπου της Γέρας, έναν Τρίτωνα, ένα μεγάλο κοχύλι με κομμένη τη μύτη. Μια μπουρού όπως μου είπανε. Στις ομίχλες σφυρίζανε για να μην τσουγκρίσουν οι βάρκες τους. To όνομα το δανειστήκαμε από τους Τούρκους γείτονες, με την boru να σημαίνει σωλήνας αλλά και βούκινο. Εγώ όμως γεννήθηκα με διαφορετικές μπουρούδες! Μέσα στα ελαιοτριβεία, στα σαπουνοποιεία του λιόφυτου τόπου μου. Αυτές οι «μηχανές», όπως τις έμαθα από παιδί, μέσα στη λειτουργία τους, εκτός από τις υψηλές καπνοδόχους που υψώνονταν πελώριες στα παιδικά μας μάτια, διέθεταν και τις μπουρούδες. Ο ατμός, που κινούσε τα πάντα και τον έφτιαχνε το καζάνι, είχε και βαλβίδες για να ξεθυμαίνει. Ατμοί που τους θυμάμαι να ανακατεύονται στην ομίχλη και στο αγιάζι του υπέροχου γκριζοπράσινου χρώματος του λεσβιακού ελαιώνα. Ομως εδώ ακριβώς μπαίνει στο προσκήνιο η μπουρού της παιδικής μου ηλικίας. Οι μηχανές είχαν και μια μπρούτζινη σφυρίχτρα στην οποία οδηγούσαν σκόπιμα τον ατμό. Και τότε βούιζε ο τόπος! Ηταν το ρολόγι των χωριών. Η μπουρού σφύριζε στις 12 ακριβώς, ώστε να σταματήσουν οι εργάτες για να φάνε από τα τυλιγμένα μεσάλια ή τις μεταλλικές καστανιέτες το ψωμί, τις ελιές, την ντομάτα, το τυρί από το σπίτι ή και τις καπίρες, τις μεγάλες φέτες βουτηγμένες στο αθέρμιστο λάδι και ψημένες επάνω σε ένα μεγάλο μαγκάλι. Ρολόγια με επιδεικτική καδένα είχανε τότε οι αρχοντάδες και οι κονομημένοι της εποχής.
Ομως στους καφενέδες, στα σπίτια, στις κλειστές κοινωνίες των χωριών συζητιούνταν και τα «κρυφά και μυστικά καμώματα», που όλοι όμως τα ‘ξεραν. Και ξαφνικά αυτά τα «στραβά και ανάποδα» έρχονταν στο φως της μέρας και οι δράστες γίνονταν «μπουρούδες». Σφύριζαν και έβγαζαν ατμό και όλοι συζητούσαν πια τα ερωτικά τρίγωνα, τις κλεψιές, τα πετεινάρια της αυτοπροβολής, τους ψεύτες του τοπικού και κρατικού γκουβέρνου. Από εκεί και πιο μετά εμφανίστηκε το «γένηκε βούκινο».
Και έτσι συνειδητοποίησα πως στην τωρινή μας κοινωνία πλεονάζουν οι μπουρούδες. Αυτές όμως είναι πια φανερές και πολύπλοκες, που εγκλωβίζουν και αποκοιμίζουν το 90% των 8 δισ. ανθρώπων του πλανήτη, ώστε να δέχoνται την οικονομική κηδεμονία του 10% βλέποντας την ανισότητα και την εξαφάνιση της ποιότητας της ζωής τους σαν κισμέτ. Και το χειρότερο, να γίνονται οι γενοκτονίες ένα συνηθισμένο φαινόμενο του συρμού, φτάνει να ‘ναι λίγο μακρύτερα από αυτούς. Στον Τραμπούκο της καταστροφής του κόσμου, στον Maga του χιτλερικού uber alles, ο χαρακτηρισμός μπουρού της φανφαρονικής αδιαλλαξίας του και της επιδεικτικής καταπάτησης όλων των θεσμών είναι «ψύλλοι στ’ άχυρα». Βέβαια όλες αυτές οι θρασύτατες μπουρούδες μπορούν ανέξοδα να σφυρίζουν με την ανοχή της σιωπής των αμνών, των οποίων τα μεγαλο- και μικροσυμφέροντα τους επιβάλλουν να παίζουν κι αυτοί μικρότερες σφυρίχτρες εξασφαλίζοντας κοκαλάκια στο παγκόσμιο τσιμπούσι. Το πιο κοντινό μας παράδειγμα βρίσκεται στο δικό μας κλεινόν άστυ. Παραπέρα δε οι «πρόθυμοι» Ευρωπαίοι, με τα άσφαιρα γαβγίσματα, κομπάρσοι στο παιχνίδι των επιβητόρων της λογικής.
* Πολίτης του Αιγαίου
