Για να διαμορφωθεί πλειοψηφία αλλαγής

Η κινητικότητα στον χώρο της προοδευτικής αντιπολίτευσης παραμένει αντιφατική. Παρά τις κατά καιρούς συζητήσεις για συγκλίσεις, τα κόμματα αναλώνονται στην περιχαράκωση και την εσωστρέφεια, αντί να επενδύουν στην κοινωνικοπολιτική αλληλοτροφοδότηση. Οι σχετικές συζητήσεις επανέρχονται χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, κυρίως λόγω της αδυναμίας κομματικών ομάδων να υπηρετήσουν έναν ευρύτερο συλλογικό στόχο.

Η ενότητα δεν μπορεί να ταυτίζεται με τη συγκόλληση κομματικών σχημάτων υπό εκλογική πίεση, ούτε με περιφερόμενες μεταγραφές ή με άνευ όρων εξουσιοδοτήσεις. Οφείλει να στηρίζεται σε ένα σαφές εναλλακτικό πρόγραμμα και στη δημιουργία ενός κοινωνικού και πολιτικού δυναμικού που θα το υλοποιεί μέσα από σχέσεις συμμετοχής, αλληλοτροφοδότησης και δημοκρατικού ελέγχου.

Το πραγματικό κενό βρίσκεται στην αδυναμία συμπόρευσης μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας. Η αποχή και η αποστασιοποίηση των πολιτών αποκαλύπτουν ότι οι σύγχρονες ανάγκες δεν βρίσκουν επαρκή πολιτική έκφραση. Η κρίση ταυτότητας που διαπερνά τα προοδευτικά κόμματα δεν αφορά μόνο τις διασπάσεις του παρελθόντος, αλλά κυρίως την αδυναμία άντλησης διδαγμάτων από αυτές και τη διαμόρφωση πειστικών προτάσεων για το μέλλον.

Απαιτούνται σύγχρονες κομματικές δομές που δεν θα υφαρπάζουν εξουσιοδότηση από την κοινωνία, αλλά θα διασυνδέονται ουσιαστικά με την πλειοψηφία που επιδιώκει την αλλαγή. Η συνάντηση των προοδευτικών ρευμάτων του σοσιαλισμού, της Αριστεράς και της οικολογίας μπορεί να αποτελέσει προϋπόθεση για μια νέα προοπτική, με στόχο την ανατροπή άδικων πολιτικών και τη διαμόρφωση ενός παραγωγικού και κοινωνικού μοντέλου ισόρροπης ανάπτυξης.

Η νέα πολιτική πρόταση πρέπει να οικοδομηθεί μέσα στην κοινωνία: στη νεολαία, στους χώρους εργασίας και στα συλλογικά πεδία δράσης. Όχι ως αναπαραγωγή παλαιών κομματικών μοντέλων εξουσιοδοτισμού, αλλά ως νέα αρχή με σύγχρονες μορφές συμμετοχής, κοινωνικού ελέγχου και δημοκρατικής λογοδοσίας.

Η ανασύνθεση είναι κάτι πολύ πιο απαιτητικό από μια απλή επανασυγκόλληση. Προϋποθέτει υπέρβαση των μικροκομματικών περιχαρακώσεων και μονομέτωπο αγώνα για την αλλαγή. Τα πρόσωπα έχουν σημασία, όχι όμως ως περιφερόμενοι ρόλοι, αλλά μέσα από τη διαδρομή, τη συνέπεια και την ικανότητά τους να εμπνέουν εμπιστοσύνη. Η πολιτική αξιοπιστία δεν οικοδομείται επικοινωνιακά. Για να επιστρέψει η πολιτική στην κοινωνία.

Σε μια εποχή σύνθετων προκλήσεων γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη μπορεί ένα κόμμα μόνο του να διαμορφώσει τις αναγκαίες πλειοψηφίες. Με πρόταση που θα ανοίγει δρόμους για ένα διαφορετικό μοντέλο συνοχής και ανάπτυξης.

Χρειάζεται μέσα σε ένα περιβάλλον κοινωνικοπολιτικής ανασύνθεσης να γίνει αξιόπιστος ο δρόμος για εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Και αυτό με τη σειρά του γεννά μια απαίτηση: να ενισχυθούν με την εκλογική εντολή δυνάμεις που δεσμεύονται ότι θα αξιοποιήσουν την εκλογική δύναμη προκειμένου να γίνουν καταλύτες την επόμενη μέρα στη διαμόρφωση προοδευτικής πλειοψηφίας. Είναι το μόνο κίνητρο που θα ενεργοποιήσει την κοινωνία να συμμετάσχει στις εκλογές που έρχονται. Και αυτό γίνεται κριτήριο και επιλογής ψήφου των πολιτών.

*Πολιτικό στέλεχος, πρώην βουλευτής