ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Σωτήρης Στ. Λίβας*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ο πολιτικός χρόνος είναι, στις μέρες μας, εξαιρετικά πυκνός. Και κάποιες φορές έχει κανείς την αίσθηση ότι σε μια εβδομάδα εκτυλίσσονται γεγονότα που μπορεί να καθορίσουν και δεκαετίες. Ο ιστορικός της επικαιρότητας και των λεπτομερειών της μπορεί να επιλέξει να επικεντρωθεί σε αυτά που του τραβούν την προσοχή, που θεωρεί σημαντικά. Και αν μείνει για λίγο κάποιος ψύχραιμος θα καταλάβει ότι αυτό που αποτυπώνεται στη μνήμη σχετίζεται με τον τρόπο διευθέτησης των πραγμάτων, με τις λέξεις και τις εκφράσεις, με την υποσυνείδητη επιλογή της εμφάνισης στη δημόσια σκηνή. Η κατάλληλη στιγμή της παρατήρησης είναι τις ώρες της οργής, της κόντρας, της χωρίς φίλτρα αντίδρασης στην απόρριψη.

Στην περίπτωση που μας αφορά: μιλάμε για τη στιγμή που ο πρόεδρος Τραμπ απαντά στην απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου να ακυρωθεί η δασμολογική του πολιτική, με το σκεπτικό ότι δεν μπορεί να τεθεί κάτω από τη σκέπη του κριτηρίου του «επείγοντος» η επιβολή των δασμών του 10% και ότι κάτι τέτοιο ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Γερουσίας.

Οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο πρόεδρος είναι οι λέξεις που φανερώνουν τις αξίες του (από την ανάποδη)˙ ας αντιπαρέλθουμε ως τετριμμένο τον χαρακτηρισμό «ηλίθιοι» για τους δικαστές –κάποιοι από τους οποίους ήταν δικής του επιλογής– και ας κοιτάξουμε πιο προσεκτικά το «σκυλιά συντροφιάς» με τον καθαρά ρατσιστικό χρωματισμό να μας θυμίζει τη ναζιστική κλίμακα τακτοποίησης των σκύλων με την κορυφή να ανήκει στα κυνηγόσκυλα και τα ντόμπερμαν και τον πάτο να κατοικείται από τα τσιουάουα και τα κανίς.

Kenny Holston/The New York Times via AP
Kenny Holston/The New York Times via AP

Σε έδαφος λογικά ασταθές

Η προσβολή αντιστοιχεί στον τρόπο αντιμετώπισης των μελών του δικαστηρίου: οι έξι που ψήφισαν υπέρ της ακύρωσης των δασμών είναι ψοφοδεείς, ανθρωπάκια, φοβισμένα ανδρείκελα – και οι τρεις της μειοψηφίας οι «γενναίοι» που αναλογίζονται συγχρόνως τις συνέπειες του τι σημαίνει να πρέπει να επιστρέψει το αμερικανικό Δημόσιο 130 δισεκατομμύρια ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δείξει ότι περνάει τις καλύτερες στιγμές του όταν όλα δείχνουν πως είναι εναντίον του, όταν στριμώχνεται, όταν υπάρχουν ανατροπές στους σχεδιασμούς του˙ είναι ακριβώς τότε που επιλέγει να μεταφέρει τη συζήτηση αλλού, σε κάτι για εμάς αναπάντεχο, εκτός λογικής μας, αλλά που ανταποκρίνεται και αντιστοιχεί στον τρόπο σκέψης και τη νοοτροπία των ψηφοφόρων του – ας μην ξεχνάμε άλλωστε και το ότι όλοι πλέον κοιτούν προς τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026.

Αυτό ακριβώς έκανε και τώρα με το άνοιγμα της συζήτησης για το τι ακριβώς εννοούσε ο Μπαράκ Ομπάμα όταν ερωτήθηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη για την ύπαρξη εξωγήινων. Η αόριστη απάντηση του πρώην προέδρου («Υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη για την ύπαρξή τους») πυροδότησε την έντονη αντίδραση Τραμπ, που τον κατηγόρησε για αποκάλυψη μυστικών εσωτερικής ασφαλείας, αφήνοντας συγχρόνως και υπονοούμενα για την ανάγκη κίνησης ποινικής δίωξης εναντίον του.

Καταλαβαίνει βεβαίως κανείς ότι πατάμε ήδη σε έδαφος λογικά ασταθές – είναι όμως το έδαφος στο οποίο ο Τραμπ αρέσκεται να μεταφέρει το παιχνίδι. Και είναι και το πεδίο στο οποίο είχε καταγάγει μέχρι τώρα τις μεγαλύτερες –και πιο εύκολες– επιτυχίες του. Είναι όμως τα πράγματα έτσι και τώρα; Μάλλον αμφίβολο.

Συνωμοσιολόγοι και MAGA

Το σκάνδαλο Επστιν –αλλά και το σκάνδαλο της μη αποκάλυψης/μερικής φαλκίδευσης των φακέλων Επστιν– έχει ρίξει βαριά σκιά στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ. Και ενώ δεν μπορούμε να πούμε ότι παρατηρείται σημαντική αλλαγή στον (μάλλον αρνητικό) τρόπο με τον οποίο μεγάλο μέρος του πληθυσμού αντιμετωπίζει τους Δημοκρατικούς, ενισχύεται όλο και περισσότερο η αντίληψη ότι ο Τραμπ είναι αιχμάλωτος, ότι εκβιάζεται, ότι δεν μπορεί ακόμη να κινηθεί όσο ελεύθερα θα έπρεπε. Και ότι αποκλειστικός υπεύθυνος είναι το κράτος του Ισραήλ.

Στο συνωμοσιολογικό αφήγημα τηλεπερσόνων και ευαγγελιστών εσχατολογικής και μεσσιανικής κατεύθυνσης σαν τον Τάκερ Κάρλσον και την Κάντας Οουενς (που προσελκύουν εκατομμύρια ακροατές κάθε μέρα), οι κακοί είναι οι Εβραίοι (κάτι μάλλον λογικό για τη ναζιστικής απήχησης αμερικανική Ακροδεξιά) και ο καλός και υπόδουλος των άνομων ορέξεών τους παραμένει ο πρόεδρος Τραμπ.

Η σύλληψη του Κάρλσον στο Ισραήλ αμέσως μετά την υποβολή ασεβών ερωτήσεων στον Αμερικανό πρέσβη Χάκαμπι (με τις απαντήσεις να κυμαίνονται από το ότι το Ισραήλ δικαιούται να καταλάβει όλη τη Μέση Ανατολή ώς το ότι νόμιμοι στόχοι του IDF είναι και οι νέοι και τα παιδιά των Παλαιστινίων) προκάλεσε ένα τεράστιο κύμα διαμαρτυρίας – όχι αριστερών, αλλά ανθρώπων που αναπνέουν και αισθάνονται MAGA.

Σε έναν κόσμο σαν αυτόν, διαρκώς μετακινούμενο, αλληλοσπαρασσόμενο και επικεντρωμένο στη σύγκρουση, προκαλεί εντύπωση η εμμονή του Τραμπ με την επιθυμία του να αποκτήσει το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης – αλλά και με την έννοια της ειρήνης γενικά. Θα επανέλθουμε στο θέμα αυτό˙ προς το παρόν, ας πούμε το προφανές. Η ειρήνη ταυτίζεται, στο μυαλό του προέδρου Τραμπ, με την έλλειψη της οποιασδήποτε εναντίον του αντίδρασης.

*Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο