Πετούσε σφύρα αφύπνισης…

Ρίπτης. Βασικά «προσωποποίησε» τη σφύρα. Αν και ως προπονητής καθοδηγούσε και αθλητές σφαίρας, η σφύρα ήταν το δικό του αγώνισμα ως αθλητή. Η αιτία της ίδιας ταύτισης του Ουκρανού Ανατόλι Μπόνταρτσουκ ήταν ένα από τα θέματα που μαγνήτισαν πολλούς από εμάς, τους απεσταλμένους δημοσιογράφους στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου (2008). «H πολυμορφία της σφύρας, σε αντίθεση με το συμπαγές σύνολο μάζας της σφαίρας, υποχρεώνει τον ρίπτη σε σύνθετη σκέψη!» είχε πει στην κινεζική πρωτεύουσα. Ετσι είχε προλογίσει την απάντησή του όταν του ζητήθηκε σχόλιο για τα αγωνίσματα ρίψεων. Τότε, μόνιμος κάτοικος Καναδά ο ίδιος, ήταν προπονητής του Καναδού χάλκινου ολυμπιονίκη στη σφαίρα (21,04 μ.), Ντίλαν Αρμστρονγκ. Επικοινωνιακός μαγνήτης για διάλογο με όλους μας, εκτός βέβαια και αν -όπως εμείς τότε- ήθελες την άποψή του για πολιτικά θέματα όπως η διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. «Δεν είναι ώρα να βλέπουμε το χθες παρά να σχεδιάζουμε το αύριο» είχε φιλοσοφήσει πριν μας αρνηθεί το σχετικό σχόλιο.

Ισως γι’ αυτό ώς την ημέρα θανάτου του στις 23 του περασμένου Δεκεμβρίου (85 ετών) δεν ήταν ένας (ειδικά μετά την κήρυξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας) από τους κόλακες του προέδρου Ζελένσκι, αλλά είναι γνωστό πως πίστευε στην αναζήτηση συμβιβαστικής-ειρηνικής συμφωνίας με τη Ρωσία. Η γνωριμία μαζί του και η αναζήτηση με αφορμή την επέτειο γέννησής του σαν αύριο (31/5 του 1940), στο Σταροκονστιαντινίβ της δυτικής Ουκρανίας, μας έπεισαν πως πέρασε από τον αθλητισμό και γενικότερα από τη ζωή για να διδάξει ειρήνευση, συνύπαρξη.

Ετσι εξηγείται και η θέλησή του να αναλάβει, πριν από την απόφασή του να ζήσει μόνιμα στον Καναδά το 2001, προπονητής πολλών ετερόκλητων αθλητών-τριών: την Καναδή σφυροβόλο Σουζάνα Φρίτζελ, τις συμπατριώτισσές της Τζένιφερ Τζόις, Κρίστιαν Σμιθ, Μέγκαν Ροτ, τον επίσης Καναδό χρυσό ολυμπιονίκη του Λονδίνου (2012) Τζάστιν Ροντ, τον συμπατριώτη του Μίκαελ Λέτερλο. Επίσης, τον Ελβετό πρωταθλητή -πάντα της σφύρας- Μάρτιν Μπίγκισερ και βέβαια το κορυφαίο όνομα του αθλήματος, τον Γιούρι Σέντιχ.

Με τον Ρώσο Σέντιχ είχε χτιστεί μια ιδιαίτερη σχέση επειδή πριν τον προπονήσει ήταν αντίπαλός του στη βαλβίδα της σφύρας! Ο Μπόνταρτσουκ, χρυσός ολυμπιονίκης με τη σημαία της Σοβιετικής Ενωσης το 1972 στο Μόναχο (η βολή του έστειλε τη σφύρα 75,50 μέτρα μακριά του), ήταν τρίτος τέσσερα χρόνια μετά (1976, Μόντρεαλ, 75,48 μ.η επίδοσή του) όταν χρυσός ήταν ο Σέντιχ (77,52 μ.).

Είχε καλές αναμνήσεις και από τον Πειραιά. Στο «Καραϊσκάκη», όπου βρέθηκε το 1969 για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου, και τότε ως αθλητής της Σοβιετικής Ενωσης, γιόρτασε το χρυσό μετάλλιο. Η βολή του προσγείωσε τη σφύρα 74 μέτρα και 68 εκατοστά μακριά από τον άξονά του. Από το 1980 ανέλαβε να προπονήσει/εκτοξεύσει τον Σέντιχ! Δεν υπερβάλλουμε…

Η κατάρριψη του παγκόσμιου ρεκόρ έγινε η αγαπημένη συνήθεια του Ρώσου (86,34 μ. το 1984, 86,66 μ. το 1986, 86,74 την ίδια χρονιά). Γνωστές οι συζητήσεις, συχνά αντιπαραθέσεις, με τον Σέντιχ. Διαλλακτικός ο Ουκρανός Μπόνταρτσουκ, απόλυτος ο ενταγμένος στο Τάγμα Λένιν (1980) και στο Τάγμα Οκτωβριανής Επανάστασης (1985) Σέντιχ, έστηναν διαλόγους που θα ζήλευαν και αντιφρονούντες πολιτικοί ηγέτες…

Σκεφτείτε πως μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, ο Ανατόλι Πάβλοβιτς Μπόνταρτσουκ, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, προπόνησε 31(!) αθλητές και αθλήτριες διαφορετικών εθνικοτήτων, τόσο στη σφύρα όσο και στη σφαίρα. Η ζωή του στην πόλη Κάμλουπς του Καναδά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. «Η σκέψη από πατρίδες με πολιτισμικό βάθος, όπως τα άλλοτε τμήματα της Σοβιετικής Ενωσης και αργότερα ανεξάρτητες χώρες, μπορεί να συνυπάρξει ειρηνικά με τον ρεαλισμό της Αμερικής ή του Καναδά, αρκεί παρόμοια να είναι η πρόθεση εκείνου που καλείται να ταιριάξει διαφορετικές κοσμοθεωρίες και στάσεις ζωής. Κυρίως σε αθλητές, έχω διακρίνει παρόμοιες καλές, ειρηνικές προθέσεις. Ο αθλητισμός, ο αληθινός

αθλητισμός χωρίς πολιτικές και στυγνές οικονομικές επιρροές, μπορεί να δείξει δρόμο συνύπαρξης» είναι μια από τις τελευταίες δηλώσεις του στην καναδική τηλεόραση (20/11/2025), όπως την αντλήσαμε από το αρχείο της πρεσβείας στην Αθήνα.

«Αργησα να ανακαλύψω την αγάπη μου!» έλεγε αυτασαρκαζόμενος για τη σχέση του με τη σφύρα. Κι αυτό επειδή άρχισε να την εκσφενδονίζει στα 24 χρόνια του, που θεωρείται προχωρημένη ηλικία, ειδικά για τις ρίψεις.