Μονρόε και Μπρέζνιεφ

Το φθινόπωρο του 2021 ο Πούτιν ζήτησε την επιστροφή στη διάταξη δυνάμεων που είχε το ΝΑΤΟ το 1997, όταν η Ατλαντική Συμμαχία άρχισε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Τσεχία.

Με άλλα λόγια, για τη Μόσχα ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία ήταν και εξακολουθεί να είναι αναπόσπαστο μέρος μιας συνολικής διευθέτησης του καθεστώτος ασφαλείας των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ανατολικής Ευρώπης.

Αλλωστε, οι ΗΠΑ αναγνώρισαν την ανάγκη συνολικής διευθέτησης όταν στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι την άνοιξη του 2008 ζήτησαν έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων όχι μόνο με την Ουκρανία, αλλά και με τη Μολδαβία και τη Γεωργία.

Χωρίς την παραπάνω συνολική προσέγγιση η όποια συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας για την Ουκρανία δεν θα είναι επί της ουσίας τίποτε περισσότερο από μια εύθραυστη εκεχειρία.

Από την επαύριον της διάλυσης της ΕΣΣΔ τον Δεκέμβριο του 1991 η Ρωσία έχει καταστήσει σαφές ότι ο στόχος της σήμερα είναι να κατοχυρώσει ή μάλλον να επανεπιβεβαιώσει είτε ρητά είτε μέσα από τα συμφραζόμενα την ισχύ δύο δογμάτων, του δόγματος Μονρόε και του δόγματος Μπρέζνιεφ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μονρόε στην τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα προειδοποίησε ότι η χώρα του δεν θα επιτρέψει επέμβαση ευρωπαϊκών δυνάμεων στο δυτικό ημισφαίριο.

Το 1968, λίγο μετά την εισβολή της ΕΣΣΔ και των συμμάχων της στην Τσεχοσλοβακία, ο Μπρέζνιεφ τόνισε ότι αν οι εσωτερικές εξελίξεις σε μια χώρα του Συμφώνου της Βαρσοβίας επηρεάζουν την περιφερειακή ασφάλεια, τότε στην περίπτωση αυτή δεν ισχύει στο ακέραιο η αρχή του απαραβίαστου της εθνικής κυριαρχίας.

Πολύ πριν από το δόγμα Μπρέζνιεφ η ΕΣΣΔ του Χρουστσόφ πρότεινε τη δημιουργία πυραυλικής ζώνης ανάμεσα στα δύο μπλοκ, μια πρόταση η εφαρμογή της οποίας σήμαινε περιορισμό της κυριαρχίας των εμπλεκόμενων χωρών.

«Πρόσω Εξωτερικό», με την ονομασία αυτή η ρωσική διπλωματία αναφέρεται χωρίς περιστροφές στην περιορισμένη κυριαρχία των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ.

Το «Πρόσω Εξωτερικό» παραπέμπει στον πρόεδρο των ΗΠΑ Θίοντορ Ρούζβελτ που χαρακτήρισε την Κεντρική Αμερική ως Πίσω Αυλή των ΗΠΑ.

Τα παραπάνω δείχνουν ότι μια συμφωνία Ουάσινγκτον-Μόσχας για το καθεστώς ασφαλείας των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών είναι ένα ζητούμενο που δεν είναι σήμερα ορατό ούτε στον πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Ο χρόνος κυλά σε βάρος της Δύσης και του Κιέβου στη βαριά σκιά μιας πολύ πιθανής πλέον ασύντακτης κατάρρευσης του μετώπου στην Ανατολική Ουκρανία.