Το επώνυμο «Ντε Γκρες» δεν είναι σύμφωνο με το Σύνταγμα

Στον επιστημονικό διάλογο για το ζήτημα των τίτλων ευγενείας και την απαγόρευση αναγνώρισής τους, με αφορμή την αναγνώριση ελληνικής ιθαγένειας σε μέλη της οικογένειας του Κωνσταντίνου Γκλίξμπουργκ, εισφέρονται και τα ακόλουθα:

Ο νόμος, βάσει του οποίου αναγνωρίστηκε ελληνική ιθαγένεια στους ενδιαφερόμενους (νόμος 2215/1994), δεν τους επιτρέπει φυσικά να επιλέξουν όποιο επώνυμο θέλουν αυτοί.

Περιορισμοί εισάγονται πρωτίστως από το ελληνικό Σύνταγμα, το οποίο απαγορεύει την απονομή και την αναγνώριση τίτλων ευγενείας και τίτλων διάκρισης (άρθρο 4 παράγραφος 7). Το γαλλικό πρόθεμα «de», όπως και το γερμανικό πρόθεμα «von», που μεταφράζονται «του / της» είναι αδιαμφισβήτητα δηλωτικά τίτλου ευγενείας, όπως ρητά διευκρινίζει (εκεί για το πρόθεμα «von») και το άρθρο 2 της από 18.4.1919 αυστριακής Κοινής Υπουργικής Απόφασης του υφυπουργού Εσωτερικών και Δημόσιας Εκπαίδευσης και του υφυπουργού Δικαιοσύνης για την εφαρμογή του νόμου περί κατάργησης των τίτλων ευγενείας και ορισμένων τίτλων και αξιωμάτων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει ήδη από το έτος 2016 αντιμετωπίσει περίπτωση παρόμοια με την προκείμενη, στην υπόθεση Bogendorff von Wolffersdorff (C-438/14).

Σε εκείνη την υπόθεση, το Ληξιαρχείο Καρλσρούης είχε αρνηθεί σε Γερμανό πολίτη να καταχωρίσει το επώνυμο που είχε αποκτήσει σε άλλο κράτος (Ην. Βασίλειο), το οποίο περιείχε στοιχείο δηλωτικό τίτλου ευγενείας.

Θεμέλιο για την άρνηση της γερμανικής ληξιαρχικής αρχής αποτέλεσε το άρθρο 109 του Συντάγματος της Βαϊμάρης, που, όπως και το άρθρο 4 παράγραφος 7 του δικού μας Συντάγματος, απαγορεύει την απονομή τίτλων ευγενείας.

Ο θιγόμενος προσέφυγε κατά της άρνησης της ληξιαρχικής αρχής στο Πρωτοδικείο Καρλσρούης, παραπονούμενος ότι παραβιάζεται το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας του στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το Πρωτοδικείο απηύθυνε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης έκρινε ότι η άρνηση του γερμανικού κράτους ήταν σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο. Ο Γερμανός συντακτικός νομοθέτης, όπως και ο Ελληνας, απαγορεύει τη δημιουργία εντύπωσης περί αριστοκρατικής καταγωγής, σκοπός που ανάγεται στη δημόσια τάξη και αποτελεί, καταρχήν, θεμιτό περιορισμό του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Αρα, και εν προκειμένω, το επώνυμο που δήλωσαν οι ενδιαφερόμενοι, αποτελούμενο από το πρόθεμα «ντε» («de») σε συνδυασμό με τη λέξη «Γκρες» («Grèce»), δηλαδή «της Ελλάδας», είναι δηλωτικό τίτλου ευγενείας. Ως εκ τούτου, η καταχώριση του επωνύμου αυτού αντίκειται προεχόντως στο άρθρο 4 παράγραφος 7 του Συντάγματος, που απαγορεύει την αναγνώριση τίτλων ευγενείας και τίτλων διάκρισης.

*Δικηγόρος, ΜΔΕ Εμπορικού Δικαίου (ΑΠΘ), ΜΔΕ Ποινικού Δικαίου (ΑΠΘ), υπ. διδάκτωρ Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ Γερμανίας