Η μυρωδιά του λιβανιού, τα κοινωνικά μέτωπα και η Αριστερά

Μέσα της δεκαετίας του ’60, σε μια καλοκαιρινή κατασκήνωση της Μητρόπολης Εύβοιας, ο εννιάχρονος γιός της μαγείρισσας ακολουθεί μια ομάδα εφήβων που με τον ομαδάρχη τους κατευθύνονται για μια από τις συνηθισμένες νυχτερινές δραστηριότητες τραγουδώντας… «τζουμπαγιά», «τζουμπαγιά»… Όχι, δεν ήταν κάποιος εκκλησιαστικός ύμνος, αλλά ένα από τα νέγρικα απελευθερωτικά τραγούδια που οι ομαδάρχες είχαν διδάξει στους νεαρούς κατασκηνωτές! Μετά από σχεδόν εκατό χρόνια, οι νέγροι της Αμερικής σμίγουν με τα χριστιανόπουλα της Εύβοιας για να τραγουδήσουν την ελευθερία και τον αγώνα για μια καλύτερη ανθρωπότητα!

Σήμερα, αργά αλλά σταθερά, οι κοινωνίες που στενάζουν από τις επιπτώσεις του επιθανάτιου ρόγχου του μονοπολισμού και το τέλος των «καλών ημερών» του καπιταλισμού, συνειδητοποιούν ότι δεν έχουν τίποτα να περιμένουν από τις δυνάμεις που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικές και ταυτόχρονα προβάλλονται ως εναλλακτικές από τα συστημικά ΜΜΕ. Η πρόσφατη σύμβαση επώνυμου επιχειρηματία να χρηματοδοτήσει, με όχημα το Ινστιτούτο Eteron, την εφημερίδα ΑΥΓΗ, δηλαδή τον ΣΥΡΙΖΑ υπό την ηγεσία της κ. Αχτσιόγλου, με 1,2 εκ. ευρώ, έστω και αν ακυρώθηκε μετά την διαφαινόμενη ήττα της από τον Stefanos, είναι ένα μικρό μόνο παράδειγμα του πλήρους προσεταιρισμού της εγχώριας «ριζοσπαστικής» αριστεράς από μικρά ή μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.

Τα κοινωνικά μέτωπα, η ενότητα στην δράση για την διεκδίκηση στοιχειωδών και ζωτικών αιτημάτων, όπως η αντιμετώπιση της φτώχειας, αποτελεί σήμερα μονόδρομο για τις δυνάμεις της προόδου και της αντίστασης. Οι αυτοοργανωμένες αντικυβερνητικές και αντιφασιστικές κινητοποιήσεις σε Γαλλία και Γερμανία, μιλούν από μόνες τους. Όσο για τα μέτωπα που προσπαθούν να στήσουν οι «προοδευτικές» δυνάμεις, αυτά μόνο γέλια προκαλούν, αφού μόνο η κατάντια της ελεγχόμενης από αυτές ΓΣΕΕ είναι χαρακτηριστική της αντίληψής τους για τα κοινωνικά μέτωπα.

Χωρίς φυσικά να είναι το μοναδικό, το ζήτημα της σύνθεσης των κοινωνικών μετώπων είναι πρωταρχικής σημασίας. Στο σύνολό της η εγχώρια αριστερά φροντίζει, και με το ουσιαστικό περιεχόμενο αλλά και το ύφος του λόγου της, να αποκλείει εκ των προτέρων την ενδεχόμενη ένταξη στα κοινωνικά μέτωπα, της μεγάλης βάσης της Ελληνικής κοινωνίας, τους κατά παράδοση ορθόδοξους. Γιατί, ενώ η πάγια πολιτική της είναι ο αυτονόητος διαχωρισμός Κράτους – Εκκλησίας, η συστηματική της αμέλεια να διακρίνει αποτελεσματικά και πειστικά το ιερατείο, δηλαδή την επίσημη διοίκηση της εκκλησίας από την «εκκλησία του Δήμου», όσους δηλαδή αισθάνονται και δηλώνουν χριστιανοί ορθόδοξοι χωρίς να είναι απαραίτητα εκκλησσιαζόμενοι, υπονομεύει ταυτόχρονα και το αίτημα του διαχωρισμού, αλλά και την ενότητα στη βάση. Ο ξύλινος λόγος της αυθεντικής αριστερής ορθοδοξίας, αλλά και ο ανιστόρητος, εν γένει αντιεκκλησιαστικός αλλά πάντοτε «πολιτικά ορθός», λόγος της λεγόμενης ριζοσπαστικής αριστεράς λειτουργεί απωθητικά για την μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας. Η όποια επίκληση του «σεβασμού στο θρησκευτικό συναίσθημα του λαού», αν δεν συνδυάζεται με πολιτικές που προωθούν την ενότητα στη βάση, είναι προσχηματική.

Το ιερατείο, με λίγες αλλά επιτακτικά ζητούμενες σήμερα φωτεινές εξαιρέσεις, όπως του τ. μητροπολίτη Σισανίου κ’ Σιατίστης Παύλου Ιωάννου, ως διαχρονικά παράλληλη εξουσία, πολιτεύεται βάσει σκοπιμοτήτων, αφορίζει εθνικές επαναστάσεις (πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’, Μάρτιος 1821), διαπλέκεται με αντιδραστικά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, μαστίζεται από σκάνδαλα, γι’ αυτό και είναι διαρκώς σε απόσταση από τις προσδοκίες της σύγχρονης κοινωνίας. Οι προτεραιότητές του είναι τέτοιες, που δεν βρίσκει τον χρόνο να αρθρώσει ούτε λέξη για τα ήδη 12.000 νεκρά παιδιά στην πολύπαθη Γάζα, αλλά και για τα διακόσια γυναικόπαιδα που εξακολουθούν να σκοτώνονται κάθε βράδυ στον ύπνο τους. Γι’ αυτό και η θυμόσοφη απάντηση του λαού στην παρακμή του είναι το γνωστό, σιωπηρό, αποδοκιμαστικό κούνημα του κεφαλιού.

Όσον αφορά βέβαια στα ζητήματα της μεταφυσικής, η Αριστερά, σαν δύναμη της προόδου και της κοινωνικής αλλαγής, δεν μπορεί παρά να στοιχηθεί με την επιστήμη και να αντιπαρατεθεί με σθένος στον ανορθολογισμό και τον σκοταδισμό που οδηγεί η δογματική προσήλωση σε μοναδικές αξιωματικές αλήθειες μη υποκείμενες στη βάσανο της επιστημονικής απόδειξης. Με τον κίνδυνο να ξαναδούμε ανθρώπους στην πυρά, κυριολεκτικά ή μεταφορικά (βλ. Wokism), για τα όποια πιστεύω τους να καιροφυλαχτεί, το προφανές αξίωμα για την Αριστερά ας είναι ότι «η θρησκευτική πίστη είναι καθαρά προσωπικό ζήτημα και απόλυτα σεβαστό δικαίωμα».

Ωστόσο, μια σύγχρονη Δημοκρατική και Πατριωτική Αριστερά δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοεί ότι η ορθοδοξία, ως βιωμένη παράδοση, αποτελεί αναπόσπαστο συστατικό της Ελληνικής ταυτότητας. Για την ελευθερία και την πίστη ξεσηκώθηκαν οι Έλληνες το ‘21, στις εκκλησίες καλούσε τους χωρικούς ο Άρης για να τους μιλήσει για τον αγώνα του ΕΑΜ και χιλιάδες απλοί κληρικοί εντάχθηκαν στις τάξεις του. Το τεράστιο ποσοστό που θα κατέγραφε το ΕΑΜ στις εκλογές του 1946 – αν το ΚΚΕ δεν καλούσε σε αποχή – δεν θα προερχόταν από άθεους μαρξιστές αλλά από Έλληνες πατριώτες, κατά παράδοση ορθόδοξους. Το ίδιο και το 62% του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα του 2015. Αποτελεί πρωταρχικό χρέος της Αριστεράς να αποφασίσει να οικοδομήσει ουσιαστικές πολιτικές σχέσεις με την κοινωνία – κυρίως σε επίπεδο αλληλεγγύης, ώστε να ενταχθεί αυτό το κοινωνικό «όλον» στα δημοκρατικά διεκδικητικά μέτωπα. Η μυρωδιά του λιβανιού είναι καταχωρημένη βαθιά στο υποσυνείδητο του Ελληνικού λαού.

*Φυσικός