Λένε κάποιοι ότι ο πολιτισμός γεννήθηκε από τη στιγμή που οι άνθρωποι άρχισαν να θάβουν τους νεκρούς τους… Το να φερόμαστε τόσο στους νεκρούς μας όσο και σε εκείνους που ετοιμάζονται να περάσουν σύντομα αυτό το κατώφλι με σεβασμό είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για να θεωρούμαστε άνθρωποι.
Ετσι, ενώ ήδη μετράμε 3 θανάτους ανθρώπων που έμειναν στην τύχη τους, αφήνοντας την τελευταία τους πνοή είτε σε καρότσες, είτε υποφέροντας αβοήθητοι για ώρες, το τελευταίο χτύπημα ήρθε από τις δηλώσεις του υποψήφιου βουλευτή με τη Νέα Δημοκρατία, Σπύρου Πνευματικού.
«Δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάμε τον άρρωστο αν πάμε και του πούμε ότι δεν έχει νόημα να κάνουμε αυτό για σας. Ενας καρκινοπαθής τελικού σταδίου δεν είναι υποχρεωτικό… Δεν θα τα καταφέρει, δεν έχει καλή πρόγνωση, πρέπει κάποια στιγμή να τραβήξουμε μια γραμμή. Γιατί; Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα που χρειάζονται για την αντιμετώπιση ορισμένων ανθρώπων. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχεις λόγο να κάνεις κάτι παραπάνω. Θα μου πει κάποιος ότι ο καλός Θεός έχει αποφασίσει διαφορετικά. Μα πράγματι, αλήθεια είναι αυτό το πράγμα, στο τέλος της ημέρας όμως τι θα γίνει;»
Οι ασθενείς με καρκίνο τελικού σταδίου πολύ συχνά ζουν μαρτυρικές στιγμές. Μαρτυρικές. Μέχρι το τέλος. Το οποίο έχουμε όχι απλά το δικαίωμα αλλά την υποχρέωση να προσπαθούμε να το απαλύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο. Θα έπρεπε να θέλουμε ως κράτος να το κάνουμε αυτό.
Θα έπρεπε η ιατρική κοινότητα -στην οποία ανήκει ο κύριος Πνευματικός- να ψάχνει συνεχώς νέες μορφές στήριξης αυτών των ανθρώπων, που θα μπορούσαν να είναι οι συγγενείς όλων μας (όπως και είναι για πολλούς, που δεν μπορώ να φανταστώ καν το πώς άκουσαν αυτές τις δηλώσεις). Οχι να τους αποκαλούν, στην ουσία, «πεταμένα λεφτά». Οχι να εισηγούνται τη θεσμική εγκατάλειψή τους.
Επομένως, κάνοντας έναν πικρό απολογισμό των τελευταίων ημερών, έχουμε έναν θάνατο σε καρότσα στην Κω, μια 19χρονη έγκυο που πέθανε περιμένοντας 5 ώρες ασθενοφόρο, μια τουρίστρια που επίσης περίμενε πάνω από μια ώρα το ασθενοφόρο και την παραδοχή ότι δεν έχει νόημα να περιθάλπουμε όσους, να μωρέ, θα πεθάνουν έτσι κι αλλιώς. Είναι θέμα cost – benefit. Οπως γίνεται, είπε, στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το παράδειγμα της Αμερικής, που παρουσιάστηκε ως success story, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πλέον θεωρείται από τα πιο απάνθρωπα και αποτυχημένα στην ουσία του. Γονείς φεύγουν από το μαιευτήριο έχοντας χάσει το μωρό τους και τους τραβάνε στα δικαστήρια για τις μάχες των ασφαλιστικών και το ποιος θα πληρώσει, αναγκάζοντάς τους να ξαναζούν το τραύμα τους και να κινδυνεύουν να πτωχεύσουν. Πολίτες είτε πεθαίνουν από την έλλειψη ινσουλίνης λόγω κόστους είτε την προμηθεύονται από γειτονικές χώρες. Οι καμπάνιες πολιτών που καταφεύγουν στο Go Fund Me για να μπορέσουν να καλύψουν τα νοσήλιά τους αποτελούν την πλειονότητα.
Μάλλον η εξαθλίωση τού να μη βρίσκουμε ασθενοφόρο δεν είναι αρκετή. Πρέπει να μπούμε και σε αυτά τα μονοπάτια.
Φτάσαμε όντως να μιλάμε για τα αυτονόητα; Το δικαίωμα στην υγεία, αλλά και το δικαίωμα στον αξιοπρεπή θάνατο;
*Πολιτική επιστήμονας
