Εκλογές, Εκκλησία και Ν.Δ.

Τα κανάλια με την εμφάνιση ενός νέου κόμματος (με ασαφείς και προβληματικές πολιτικές θέσεις που «ευλογείται» ή στηρίζεται, σύμφωνα με κάποιους, από μονές του Αγίου Ορους) ξεκίνησαν έναν ανελέητο πόλεμο εναντίον του γιατί είναι κοντά στην είσοδο του Κοινοβουλίου και φυσικά μπορεί να στερήσει ψήφους από τη Ν.Δ.

Στις προθέσεις του συγκεκριμένου κόμματος καταγράφονται οι φιλοδοξίες του να διεκδικήσει έναν ρόλο χριστιανικού ορθόδοξου κόμματος.

Πώς ιδρύθηκαν όμως τα χριστιανοδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη; Και γιατί στην Ελλάδα δεν κρίθηκαν αναγκαία;

Στην Ευρώπη, αρχικά στην Ιταλία το 1943 και στη συνέχεια στη Γερμανία το 1945, ιδρύθηκαν τα πρώτα χριστιανοδημοκρατικά κόμματα. Το 1927 ο Ιταλός μεγαλοαστός καθηγητής Αλτσίντε Ντε Γκάσπερι συλλαμβάνεται με πλαστό διαβατήριο στον σταθμό της Φλωρεντίας.

Ετσι, με την κατηγορία του παράνομου εκπατρισμού (όπως παραδέχτηκε και ο ίδιος ισχυριζόμενος ότι θα εκπατριζόταν για πολιτικούς λόγους) θα δικαστεί και θα παραμείνει έγκλειστος για ένα έτος. Στη συνέχεια μετά την απελευθέρωσή του, στα τέλη Ιουλίου 1928, χωρίς σταθερή απασχόληση, υπέβαλε αίτηση στην Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού και με τη βοήθεια του επισκόπου του Τρέντο, Τσελεστίνο Εντρίτσι, ετέθη επικεφαλής της Αποστολικής Βιβλιοθήκης του Βατικανού.

Εκεί πέρασε πολλά χρόνια μελέτης και παρατήρησης των ιταλικών και διεθνών πολιτικών γεγονότων και θα προσπαθήσει να δώσει μια θεωρητική απάντηση γιατί οι χριστιανοί ακολούθησαν με μεγάλη προθυμία το φασιστικό (στην Ιταλία) και το ναζιστικό (στη Γερμανία) φαινόμενο. Ο Αλτσίντε Ντε Γκάσπερι κατέληξε ότι για να μην επαναληφθούν τα παραπάνω πολιτικά εκτρώματα θα πρέπει να υπάρξει ένας συγκερασμός μεταξύ χριστιανικών αρχών και Δημοκρατίας.

Η ίδρυση ενός νέου κόμματος στη βάση των παραπάνω συνδέσεων θα εγκλώβιζε τους εν δυνάμει φασίστες, με τρόπο όπου μέσα από ένα γενικό πνεύμα χριστιανοδημοκρατισμού οι εν δυνάμει φασίστες δεν θα μπορούσαν ποτέ πια να καταστούν εν ενεργεία φασίστες. Ο Αλτσίντε Ντε Γκάσπερι υπήρξε κατά πολλούς ο μεγαλύτερος πολιτικός του 20ού αιώνα.

Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ένα οργανωμένο χριστιανοδημοκρατικό κόμμα. Το 1953 ιδρύεται από τον Νικόλαο Ψαρουδάκη η Χριστιανική Δημοκρατία, η οποία λειτούργησε ως ελληνικό χριστιανοσοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα.

Στη Γαλλία αυτή η σύνδεση που οραματίστηκε ο Ν. Ψαρουδάκης εμφανίστηκε αχνά και χωρίς συνέχεια στη δεκαετία του 1980 με το περιοδικό «Αγγελος» (ένα περιοδικό με μεταμαρξιστική σκέψη και κλίση σε χριστιανική σωτηριολογία) και με θεωρητικούς όπως οι Ζαν-Πολ Ντολέ, Λε Ρουά Λαντιρί, Αλμπέρ Μπεγκέν και άλλοι, τηρουμένων βεβαίως των διαφορών, λόγω της κοινωνικο-πολιτιστικής κουλτούρας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας. Και το 2013 από τον πρώην βουλευτή Νίκο Νικολόπουλο ιδρύεται ένα δεξιό, χριστιανοδημοκρατικό και ευρωσκεπτικιστικό ελληνικό πολιτικό κόμμα, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος (ΧΡΙΚΕ) χωρίς προοπτική.

Και είναι φυσικό η χριστιανοδημοκρατία να μην έχει πολιτική έκφραση στην Ελλάδα γιατί η Εκκλησία της Ελλάδος, η οποία υπήρξε μια μεγάλη δεξαμενή ψήφων, ήταν κοντά στις πολιτικές εξουσίες της Δεξιάς. Για χρόνια Εκκλησία και Δεξιά οργάνωσαν έναν σταθμιστικό και εργαλειακό λόγο που κατέληγε σε μια εξάρτηση ψηφοφόρων, δηλαδή σε μια πελατειακή σχέση, σ’ ένα πελατειακό σύστημα, με ιδεολογικές εξιδανικευμένες προβολές. Αυτή η σχέση λειτούργησε στα όρια ενός κεντρικού κοινωνικού ρόλου που επιτελούσε εξ αντικειμένου έναν σκοπό, την εθνική συσπείρωση και τη διαμόρφωση μιας αιρετής φεουδαλικής πολιτικής.

Αυτή η σχέση μεταξύ εξουσίας και πολιτικής δεν διερρήχθη γιατί, όπως ορθώς διατυπώνει και ο Παναγιώτης Κονδύλης, ούτε καν η «λεγόμενη» Αριστερά δεν τόλμησε να ζητήσει ξάστερα τον χωρισμό Εκκλησίας και Κράτους.

Μάλιστα η σχέση μεταξύ Εκκλησίας και πολιτικής στις μέρες της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη εδραιώθηκε (το είδαμε με την πανδημία) σε μια σωτηριολογική εξαντικειμενικευμένη αξίωση και αποστολή, όπου ο πολίτης προσδιορίστηκε από μια πολιτικο-εκκλησιαστική παραδοχή μεταξύ «κράτους εξαιρέσεως» και εκκλησιαστικής χριστιανικής υπαγόρευσης.

Η δήλωση του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου ως απάντηση για το νέο κόμμα και τις μονές, «δεν πρόκειται να ανεχθώ τη χυδαία απόπειρα χρησιμοποίησης της Εκκλησίας μας ως εργαλείο για την επιδίωξη των αλλότριων σκοπών οιωνδήποτε», αποσιωπά το πραγματικό γεγονός έτσι όπως είναι και καταγράφηκε στον εκκλησιαστικό Τύπο. Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ορθόδοξη Αλήθεια» στις 24 Μαΐου 2023 με τίτλο «Γιατί η Εκκλησία ψήφισε Μητσοτάκη. ΙΕΡΟ “μονοκούκι’’ στον Κυριάκο» βεβαιώνει το obscurum per obscurius της σχέσης μεταξύ Εκκλησίας και Ν.Δ.

*Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας