Είναι ιδιαίτερα σημαντική, μοναδική εμπειρία να έχεις την τύχη και την ευκαιρία να ακούσεις τον Ευτύχη Μπιτσάκη να μιλά σε μια διάλεξη ή να κάνεις μια συζήτηση μαζί του. Αυτή τη φορά η Βούλα, ο Χάρης και ο γράφων είχαμε τη χαρά και την τιμή να συναντήσουμε τον αγαπημένο μας δάσκαλο στο σπίτι του, στη Νέα Ελβετία Βύρωνα. Μας υποδέχτηκαν, μαζί με την αγαπημένη σύντροφο της ζωής του, γνωστή ζωγράφο, Μαρία Κοκκίνου-Μπιτσάκη, με πλατύ χαμόγελο, γλυκύτατα πρόσωπα και λόγια που αντανακλούσαν ευγένεια και καλοσύνη.
Με θέα μια τεράστια βιβλιοθήκη στο σαλόνι, άλλα βιβλία παντού γύρω και φόντο εξαιρετικούς πίνακες ζωγραφικής της Μαρίας η συζήτηση άρχισε από την πρώτη στιγμή, συνοδευόμενη από γλυκό και κρασί που άνοιξε ο ίδιος ο Ευτύχης. Μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης και επί παντός επιστητού, που εδώ θα μεταφερθεί απλώς μια αίσθησή της. Είχαμε μπροστά μας έναν μεγάλο σύγχρονο σοφό. Οι απορίες και τα ερωτήματά μας πολλά. Απάντησε με προθυμία σε όλα. Οπως και η γραφή του, ο προφορικός λόγος του αποκαλυπτικός της μαγείας και της ιερότητας, της μεγαλοσύνης του εσωτερικού του κόσμου. Αμεσος και βιωματικός.
Μας μίλησε αρχικά με τρυφερότητα για το «αριστούργημα», όπως τον αποκάλεσε, τον 5χρονο εγγονό του, τον Στρατή, με τη χαρά να λάμπει στο πρόσωπό του. Με καμάρι και υπερηφάνεια για τον γιο του, Γιάννη, επίσης φυσικό, και για όλους τους σημαντικούς και αγαπημένους ανθρώπους της ζωής του. Εκανε λόγο για τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην Κρήτη, για όσα τον σημάδεψαν στη συνέχεια στη «συνάντησή του με την Ιστορία», για την ανώμαλη εκείνη περίοδο πριν από το Παρίσι, για τη χαρά, τα σημαντικά επιτεύγματα, μέσα από δυσκολίες, που κατάφερε εκεί, για τις αντιξοότητες που συνάντησε επιστρέφοντας στην Ελλάδα μέχρι την εκλογή του, πρώτος κομμουνιστής, παλαιός φυλακισμένος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο, παρά την αντίδραση της Δεξιάς. Σχολή από μόνος του, με βιβλία-σταθμούς στην πορεία ανάπτυξης της θεωρητικής μαρξιστικής παιδείας.
Μιλήσαμε για τη Φυσική, την Κβαντική Μηχανική και τη Θεωρία της Σχετικότητας, γνωρίζοντας τη δική του σημαντική συμβολή σ’ αυτούς τους επιστημονικούς τομείς. Είπαμε για την Αριστερά και για την κατάσταση που βρίσκεται σήμερα, για τον μαρξισμό που «δεν είναι προφητεία, δεν είναι ευαγγέλιο», για τη νεολαία, τις ευθύνες τις δικές μας και του ελληνικού κράτους απέναντί της, με την κυβέρνηση και τη σημερινή υπουργό Παιδείας να «ολοκληρώνει μια αρνητική παιδεία», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το φοιτητικό κίνημα κατά καιρούς έσωσε την τιμή της Αριστεράς. Να τα λέμε κι αυτά». Μας θύμισε ότι ο Μαρξ ήταν πρόδρομος της οικολογίας κι εμείς γνωρίζουμε βέβαια πως ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι από τους πρώτους που μίλησε για το οικολογικό πρόβλημα στην Ελλάδα. Σχετικά με το ενεργειακό ότι «είναι πεπερασμένα τα ενεργειακά αποθέματα στη Γη, έναν πεπερασμένο πλανήτη», και πως «χρειάζονται να βρεθούν άλλοι τρόποι πέρα από το ουράνιο, το πλουτώνιο και τα ορυκτά καύσιμα». Θεωρεί ότι η φιλία και η αδελφοσύνη των λαών, η εξάλειψη των πολέμων και της βίας στις ανθρώπινες κοινωνίες είναι «μακρινή δυνατότητα στο πλαίσιο του κομμουνισμού, που είναι εγγεγραμμένος στα γονίδια του καπιταλισμού». Μιλάει με μεγάλη συγκίνηση, σεβασμό και τιμή στη μνήμη των «εκατομμυρίων σκοτωμένων και εκτελεσμένων κομμουνιστών για τις ιδέες τους». «Η ιστορία», συνεχίζει, «είναι η πάλη της ευγένειας, της αυτοθυσίας, της πνευματικότητας και της πάλης των τάξεων. Τον συμπληρώνουμε τον Μαρξ, με όλη την ταπεινή σχέση που έχω με τον Μαρξ. Η δυνατότητα του κομμουνισμού είναι μια λανθάνουσα δυνατότητα. Είναι “μια μη εισέτι πραγματωμένη δυνατότητα” (Αριστοτέλης). Δεν είναι ουτοπία η δυνατότητα της κομμουνιστικής κοινωνίας».
Μας είπε τα καλά νέα πως ετοιμάζει ορισμένες επανεκδόσεις βιβλίων του, την έκδοση στα ελληνικά της εργασίας της υφηγεσίας του, που «δεν πέρασε τότε από τη χούντα της Φυσικομαθηματικής», ενώ πρόκειται σύντομα να κυκλοφορήσει και η «Φυσική για φυλακισμένους», που γράφτηκε κατά την εξορία του στην Αίγινα, καθώς «φυλακισμένοι υπάρχουν πάντα».
Τον ρωτήσαμε: Τι θα θέλατε να συγκρατήσουν από εσάς;
Απάντησε: «Προσπάθησα κάτι να κάνω στη Θεωρητική Φυσική και στην Επιστημολογία που είναι το κύριο ενδιαφέρον μου. Βέβαια έχω γράψει έξι-εφτά πολιτικά βιβλία, αλλά, εν πάση περιπτώσει, η κύρια δουλειά μου είναι τα θεμέλια της Θεωρητικής Φυσικής, η Κοσμολογία και η Επιστημολογία. Εκεί επάνω έχω γράψει κάμποσα βιβλία και άρθρα που κυκλοφορούν σε πολλές χώρες του κόσμου. Βασικά είμαι φυσικός-επιστημολόγος. Είναι μεγάλη χαρά μου να διαβάζω και να γράφω. Το ψώνιο μου, πάντως, είναι να ήμουνα βοσκός και αγρότης στο Κάδρος».
Ευχαριστήσαμε και χαιρετήσαμε τους αγαπημένους μας Ευτύχη και Μαρία καταθέτοντας, για άλλη μια φορά, τον απέραντο θαυμασμό μας, την ευγνωμοσύνη, τον σεβασμό, την εκτίμηση και την αγάπη μας, με την αμοιβαία υπόσχεση να τα ξαναπούμε σύντομα.
* Διευθυντής ιατρός ΕΣΥ
