Θυμάμαι ότι αυτό που έλεγε στους λαούς της Ευρώπης η ΕΟΚ και μετά η Ε.Ε., ότι η ενοποίηση δεν θα ξαναφέρει τον πόλεμο στην Ευρώπη, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί παρά μόνο διαφημιστικό εύρημα, και μάλιστα εντελώς παραπλανητικό (ακόμη και ως διαφημιστικό εύρημα). Γιατί αν προσπαθήσουμε να φτιάξουμε έναν κατάλογο από πολέμους που διεξήχθησαν στην Ευρώπη, ο κατάλογος αμαυρώνει εντελώς το διαφημιστικό εύρημα.
Εχουμε και λέμε (σε παρένθεση, η διάρκεια σε έτη):
● Γαλλία εναντίον Ολλανδίας 1643-1715 (72)
● Πόλεμος της Μεγάλης Συμμαχίας 1689-1697 (8)
● Ισπανική διαδοχή 1740-1790 (50)
● Επταετής Πόλεμος 1756-1763 (7)
● Ναπολεόντειοι Πόλεμοι 1803-1815 (12)
● Πόλεμος της Κριμαίας 1853-1856 (3)
● Πόλεμος της Γερμανικής Ενοποίησης 1862-1871 (9)
● Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος 1912-1913 (1)
● Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος 1913-1914 (1)
● Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1919 (5)
● Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος 1939-1945 (6).
Με λίγα λόγια, η Ευρώπη είναι (και θα συνεχίσει να είναι, κατά πάσα πιθανότητα) ένα σουρωτήρι από πολέμους, και δεν έχουμε προσθέσει αυτόν στη Γιουγκοσλαβία και τον τωρινό. Από το 1643 (μ.Χ.) είχαμε 11 μικρούς ή μεγάλους πολέμους στην Ευρώπη, με συνολική διάρκεια 174 χρόνια.
Ξεκινώντας από τον ισχυρισμό «ότι δεν μαθαίνουμε τίποτε από την Ιστορία», που ασφαλώς είναι σωστός, ακριβώς επειδή η Ιστορία δεν διδάσκεται σε υπηκόους, που είναι προβατοποιημένοι, αλλά σε ελεύθερους και συνειδητούς πολίτες. Οντως, η Ιστορία δεν διδάσκεται, αν «τύποις» διδάσκεται, στην Ευρώπη, και για να δώσω ένα μικρό παράδειγμα, ελάχιστα σκολιαρόπαιδα [αν όντως υπάρχουν (;) και αυτά] έχουν κάποιαν, έστω και αμυδρή, αντίληψη, όχι ευρύτερη γνώση, για το τι συνέβη στην Ελλάδα από το 1940 και μετά (αυτό το έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας η μαύρη τρύπα της ηθελημένης και ολικής και ετσιθελικής άγνοιας).
*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
