• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.3°C / 37.9°C
    3 BF
    19%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    35°C 32.8°C / 37.5°C
    1 BF
    36%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.1°C / 40.4°C
    3 BF
    32%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    38°C 37.9°C / 39.2°C
    3 BF
    17%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.9°C / 34.1°C
    3 BF
    36%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    35°C 33.5°C / 37.0°C
    3 BF
    14%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 33.4°C / 37.6°C
    1 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    40°C 31.6°C / 40.2°C
    1 BF
    13%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.8°C / 34.9°C
    5 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.9°C / 35.9°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.9°C / 31.4°C
    5 BF
    37%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    2 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 36.9°C
    2 BF
    66%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    37°C 34.5°C / 36.9°C
    3 BF
    26%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.5°C / 40.0°C
    3 BF
    23%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.8°C / 33.8°C
    4 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.5°C / 38.1°C
    3 BF
    13%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.5°C / 32.7°C
    0 BF
    41%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    35°C 32.8°C / 37.7°C
    3 BF
    38%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    38°C 33.8°C / 38.0°C
    2 BF
    15%
Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η πανδημία επιτάχυνε τις τεχνολογικές εξελίξεις που αφορούν τη λεγόμενη 4η Βιομηχανική Επανάσταση, αλλά και την παγκόσμια συζήτηση για το μέλλον της οικονομίας και της εργασίας.

Ρομποτικές τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη, ίντερνετ των πραγμάτων, μεγάλα δεδομένα αναμένεται να οδηγήσουν σε μια εκθετικού βαθμού απώλεια ή ανασχηματισμό θέσεων εργασίας. Το παγκόσμιο debate για το μέλλον της εργασίας μοιάζει πολυτέλεια στην Ελλάδα της πολυετούς κρίσης. Σε αυτό συμβάλλουν βέβαια η ψηφιακή καθυστέρηση, ο προσανατολισμός του ελληνικού κεφαλαίου σε παρασιτικές δραστηριότητες που καθορίζoνται από την ένταση εργασίας και την απουσία καινοτομίας. Παρ’ όλα αυτά πρόκειται για εξελίξεις που θα επηρεάσουν καθοριστικά και την αγορά εργασίας στην Ελλάδα και είναι κρίσιμο να δούμε μερικά από τα χαρακτηριστικά αυτών των αλλαγών.

● Η ανάπτυξη των τεχνολογιών αλλάζει τη δραστηριότητα του κεφαλαίου, καθώς δεν είναι πλέον απαραίτητη η κατοχή των μέσων παραγωγής, τουλάχιστον με τον παραδοσιακό τρόπο.

● Αυτό με τη σειρά του επηρεάζει και τις σχέσεις παραγωγής καθώς αυτοί που προσφέρουν εργασία στον ψηφιακό κόσμο, είναι κατά κάποιο τρόπο κάτοχοι των «μέσων παραγωγής» που τα διαθέτουν είτε απευθείας είτε διαμεσολαβημένα από τις παραπάνω πλατφόρμες.

● Πρακτικά, ρευστοποιείται ο εργασιακός χώρος και χρόνος. Στο άμεσο μέλλον, μια βασική συνθήκη με την οποία συγκροτήθηκαν οι πόλεις στη βιομηχανική εποχή, η εγγύτητα δηλαδή εργασίας και κατοικίας, τίθεται σε αμφισβήτηση. Και μπορεί να ακούγεται ελκυστική αυτή η προοπτική της εργασιακής ουτοπίας των «ψηφιακών νομάδων», αλλά αυτή δεν θα αφορά παρά ελάχιστα, υψηλά αμειβόμενα στελέχη. Οι εργασιακές συνθήκες για την πλειονότητα των εργαζομένων θα αφορούν τηλεργασία όπου το κόστος των μέσων παραγωγής θα μεταφερθεί στους εργαζομένους-παρόχους υπηρεσιών, η εργασία θα είναι υποαμειβόμενη με αυστηρή επιτήρηση και διάθεση των σωμάτων για τις 24ωρες ανάγκες της παραγωγής.

Τα παραπάνω συνιστούν μια ιστορικών διαστάσεων μεταβολή στις διαδικασίες συγκρότησης των κοινοτήτων, καθώς αυτές δεν θα συνάπτονται στους κοινούς τόπους ενδιαφερόντων και συμφερόντων. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να μεταβάλει καθοριστικά τους τρόπους σχηματισμού πολιτικών ταυτοτήτων. Ενα εφιαλτικό, όχι τόσο μακρινό μέλλον θα μπορούσε να αφορά μοναχικούς εργαζομένους κλεισμένους στα σπίτια-γραφεία, οι οποίοι μάλιστα έχουν παραχωρήσει τον έλεγχο ακόμη και των βιομετρικών τους δεδομένων στην εταιρεία.

Ομως η πραγματικά μεγάλη εξέλιξη δεν θα είναι οι δυσμενέστερες εργασιακές συνθήκες για όλους όσοι εργάζονται, αλλά το τέλος της εργασίας, καθαυτής, τουλάχιστον στη μορφή που ξέρουμε.

Ας φανταστούμε έναν κόσμο όπου: Μια βιομηχανία που θα έχει μόνο έναν εργαζόμενο ο οποίος θα εποπτεύει τη λειτουργία μηχανών που θα μπορούν να αποφασίζουν μαθαίνοντας από τα λάθη τους, μεταφορές χωρίς την παρουσία ανθρώπων, ψηφιακοί ελεγκτικοί μηχανισμοί και εξυπηρέτηση κοινού αλλά ακόμη και εκπαιδευτικές, ιατρικές και νοσηλευτικές υπηρεσίες με ελάχιστη ανθρώπινη παρουσία...

Τα συνδικάτα δίνουν προς το παρόν μάχη οπισθοφυλακής για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και τη διευθέτηση του κόστους για την επανεκπαίδευση των εργαζομένων στις νέες δεξιότητες. Μαζί με τη μάχη για τη διατήρηση των εργασιακών συνθηκών για τους τηλεργαζομένους, η μείωση των ωρών εργασίας μπορεί να δημιουργήσει μια συνεκτική μεν, συγκυριακή δε στρατηγική. Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την απομείωση της ανάγκης για ανθρώπινη εργασία, πολλαπλασιάζοντας παράλληλα τον παραγόμενο πλούτο. Το ρεαλιστικό αίτημα των υποτελών τάξεων δεν μπορεί να εξαντλείται στη διατήρηση των θέσεων εργασίας, αλλά να προτάσσει την αναδιανομή του πλούτου.

Μια μορφή θα μπορούσε να είναι το Απροϋπόθετο Ελάχιστο Εισόδημα (Universal Minimum Income). Υπάρχουν ήδη χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Ολλανδία, Φινλανδία, Ισπανία) που αναπτύσσουν τέτοιου είδους προγράμματα, με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Το παραπάνω βέβαια απαιτεί τη δίκαιη φορολόγηση του πλούτου και τον έλεγχο των μηχανισμών φοροδιαφυγής μέσω ενός ενιαίου συστήματος που δεν θα επιτρέπει τη δημιουργία φορολογικών παραδείσων. Προϋποθέτει όμως και μια σημαίνουσα πολιτισμική μετάπτωση όπου δεν θα θεωρείται αυταξία η διαπραγμάτευση και επιτυχής πώληση των δεξιοτήτων, των ικανοτήτων και της εργατικής δύναμης, αλλά η διοχέτευση της ανθρώπινης δραστηριότητας στην προσφορά, τη δημιουργικότητα, την αναψυχή, την πολιτιστική καλλιέργεια, την προστασία του περιβάλλοντος.

Η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε μια ενδεχομενικότητα ιστορικών διαστάσεων. Να βαδίσει σε μια εφιαλτική δυστοπία ή σε μια παγκόσμια ουτοπία. Οι συσχετισμοί είναι αρνητικοί, αλλά δεν είναι μια χαμένη μάχη. Η ακραία εμπειρία της πανδημίας μπορεί να είναι ταυτόχρονα διδακτική για να μην ξαναγυρίσουμε στον φρικτό κόσμο του νεοφιλελευθερισμού, αλλά και απελευθερωτική από τα δεσμά των καταναγκασμών που μας κληροδότησε το παρελθόν.

*Παράφραση του τίτλου του πολύ γνωστού βιβλίου του Jeremy Rifkin

**Μέλος της Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ, αναπληρωματικό μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Public Services International

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακροχρόνια ύφεση, Covid-19 και το μέλλον της εργασίας
Η πανδημία Covid-19 θα μείνει γνωστή στην οικονομική ιστορία όχι μόνο για την αξιοσημείωτη πτώση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης, αλλά και γιατί φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από μεγάλα οικονομικά και...
Μακροχρόνια ύφεση, Covid-19 και το μέλλον της εργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
Οι πόροι που θα χρηματοδοτήσουν το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρέπει να διατεθούν μέσα από ένα συνεκτικό σχέδιο το οποίο θα πυροδοτεί την αναγκαία αλλαγή αναπτυξιακού υποδείγματος με στόχο τη...
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ποδόσφαιρο, η πολιτική και η εργασία
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας αναφέρει ότι οι απώλειες εισοδήματος ήταν σχετικά μεγαλύτερες για τους νέους εργαζόμενους, τις γυναίκες, τους αυτοαπασχολούμενους και τους χαμηλού και μεσαίου επιπέδου εξειδίκευσης...
Το ποδόσφαιρο, η πολιτική και η εργασία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα
Ενας χρόνος πέρασε από την έναρξη της πανδημίας και οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της στον λαό και τη χώρα λόγω ιδεολογικών νεοφιλελεύθερων εμμονών και προτεραιότητας της κυβέρνησης της Ν.Δ. στην...
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οπισθεν ολοταχώς στις εργασιακές σχέσεις
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, με πυξίδα τις προτάσεις που περιέχονται στο πόρισμα της Επιτροπής Πισσαρίδη, προχωρά σε ευρείες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις ανατρέποντας πλήρως τις σταθερές που ισχύουν στη χώρα από τον νόμο...
Οπισθεν ολοταχώς στις εργασιακές σχέσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον δεν μπορεί να περιμένει
Τα σημερινά αδιέξοδα σε όλες τις πτυχές του κοινωνικού γίγνεσθαι απαιτούν την απόρριψη των ξεπερασμένων και αναποτελεσματικών πρακτικών σχεδιασμού πολιτικής.
Το μέλλον δεν μπορεί να περιμένει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας