Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 14.4°C
    1 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.3°C / 12.8°C
    1 BF
    36%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.0°C / 13.9°C
    1 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.0°C / 6.1°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    2 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.2°C / 12.2°C
    1 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    62%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.0°C / 13.9°C
    0 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.8°C / 16.7°C
    2 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.0°C / 12.8°C
    1 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 15.0°C
    4 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    1 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    0 BF
    55%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.0°C / 12.8°C
    1 BF
    93%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.0°C / 10.6°C
    1 BF
    93%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.0°C / 12.2°C
    1 BF
    87%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    62%
O Ν. Μουζέλης και το σχέδιο Πισσαρίδη

Χριστόφορος Πισσαρίδης

EUROKINISSI-ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

O Ν. Μουζέλης και το σχέδιο Πισσαρίδη

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Προβληματίστηκα μελετώντας το άρθρο του φίλου μου Νίκου Μουζέλη με τον τίτλο «Σχέδιο Πισσαρίδη: 5+1 παρατηρήσεις» (δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Τα Νέα» 24-27.12.2020). Το θέμα του άρθρου είναι ποιο είναι το πρόγραμμα για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ελλάδας κατά τα επόμενα χρόνια, που προτείνει η γνωμοδοτική επιτροπή ειδικών επιστημόνων υπό την εποπτεία του κυρίου Πισσαρίδη και εισηγείται στην ελληνική κυβέρνηση.

Εξαρχής θα πρέπει να τονιστεί ότι ο θεωρητικο-πολιτικός διάλογος που διεξάγεται στη χώρα μας για το πώς θα διαχειριστούμε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης είναι δημιουργικός και δεν εγκλωβίζεται σε στείρες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.

Η έκθεση Πισσαρίδη, όπως έχω υποστηρίξει από τις στήλες της «Εφημερίδας των Συντακτών», δεν προωθεί την ιδέα ενός εθνικού και πολιτικού σχεδίου ανάπτυξης της οικονομίας μας και της κοινωνίας μας. Περιορίζεται σε μία σειρά προτάσεων για τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η επιχειρηματολογία του φίλου μου Νίκου Μουζέλη εντοπίζει όψεις του προγράμματος που προωθούν νεοφιλελεύθερες ιδέες για να αντιμετωπισθούν οι κρίσεις που πλήττουν την κοινωνία μας. Γράφει χαρακτηριστικά: «Η έκθεση Πισσαρίδη βασίζεται κυρίως στους Hayek και Friedman». Και πιο κάτω σημειώνει: «βασίζεται λιγότερο στη μαρξιστική παράδοση και περισσότερο στον Talcott Parsons». Ολα αυτά σημαίνουν ότι το θεωρητικο-πολιτικό θεμέλιο της έκθεσης Πισσαρίδη ανήκει σ’ αυτό που ο Niklas Luhmann έχει ονομάσει «παλαιο-ευρωπαϊκό τρόπο του σκέπτεσθαι».

Ενώ ο Νίκος Μουζέλης αναγνωρίζει ότι η αντιμετώπιση κρίσεων (οικονομική, κοινωνική, υγειονομική κ.λπ.) μέσω της εκθέσεως Πισσαρίδη είναι πεπαλαιωμένη μέθοδος, δεν κάνει το επόμενο βήμα για μια ριζική πρόταση. Οπως ασκεί κριτική στην πλευρά των «Πισσαρίδη», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, το ίδιο κάνει και με τους «αντι-Πισσαρίδη». Νομίζω ότι δεν έχουμε ανάγκη για μια ακόμη διαίρεση στην κοινωνία μας. Το «σχέδιο Πισσαρίδη» δεν είναι εθνικό και πολιτικό πρόγραμμα ανάπτυξης της κοινωνίας μας. Σε αυτό οφείλουμε όλοι μας να συμφωνήσουμε και επιπλέον να εξετάσουμε τα επόμενα βήματά μας.

Σωστά επισημαίνει ο Νίκος Μουζέλης ότι, εκτός από τα δύο γνωστά υποκείμενα, το κράτος και την αγορά, υπάρχει και η κοινωνία των πολιτών. Επιπλέον τονίζει ότι οι κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες ως υπαρκτή πραγματικότητα αγνοούνται στο κείμενο της έκθεσης. «Στην έκθεση δεν γίνεται καμία αναφορά στη συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια των ολίγων».

Τελικά, εάν διαβάζω σωστά την κριτική του Μουζέλη, στην «έκθεση Πισσαρίδη» συμβαίνουν τα εξής πράγματα: η παγκόσμια κοινωνία έχει ριζικά μεταμορφωθεί σε τέτοιο βαθμό που και η ευρωπαϊκή και κατά συνέπεια και η ελληνική κοινωνία, δεν μπορεί να προχωρήσει στον βαθμό που παραμένει καθηλωμένη σε μεθόδους και χρησιμοποιεί εργαλεία του εικοστού αιώνα.

Με άλλα λόγια, η «έκθεση Πισσαρίδη» προτείνει να λυθεί το πρόβλημα της ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας χρησιμοποιώντας τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης κατά τα πρότυπα του «σχεδίου Μάρσαλ»: είναι έκθεση κατανομής κονδυλίων σε επιμέρους οικονομικούς τομείς. Δεν έχει κανέναν πολιτικό ορίζοντα και κανένα σχέδιο ριζικής ανασυγκρότησης της χώρας μας.

Ενα ακόμη στοιχείο στην κριτική ανάλυση του Μουζέλη είναι και το εξής: κατά την άποψή του επιχειρείται με το σχέδιο Πισσαρίδη μια επέμβαση στην αγορά εργασίας στον βαθμό που εισηγείται τη σύνδεση της «ευελιξίας» με την νέου τύπου «ασφάλεια» στις εργασιακές σχέσεις. Το ζητούμενο όμως είναι το εξής: Μπορεί η Ελλάδα ως χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης να απαλλαγεί από τις παραδοσιακές αγκυλώσεις και να ενταχθεί επιτέλους στον σύγχρονο κόσμο; Ή μήπως έπειτα από δέκα χρόνια (το έτος: 2030) να βρισκόμαστε ακόμη στο αρχικό σημείο εκκίνησης;

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ευρωκοινοβούλιο
Το Ευρωβαρόμετρο αναδεικνύει ότι η απόλυτη πλειοψηφία (54%) των Ευρωπαίων θέλει μεγαλύτερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ενώ το 77% υποστηρίζει την εφαρμογή του Κράτους Δικαίου ως...
Ο Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ευρωκοινοβούλιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη σκιά της πανδημίας
Η πρόκληση είναι διπλή και ταυτόχρονη για τη Δύση, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. στη σκιά πλέον της βεβαιότητας ότι η πανδημία και οι επιπτώσεις της...
Στη σκιά της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτικός απολογισμός οχτώ μηνών για την πανδημία
Ποτέ μα ποτέ η επιστήμη (στην προκειμένη περίπτωση η ιατρική επιστήμη) δεν καθίσταται «θεραπαινίδα» της πολιτικής. Η «περίπτωση Τσιόδρα» είναι και εξακολουθεί να είναι μια πολιτική βόμβα για την ελληνική...
Πολιτικός απολογισμός οχτώ μηνών για την πανδημία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια ανάκαμψη;
Είναι βέβαιο ότι οι πρόσθετες θυσίες που θα ζητηθούν από τους πολίτες της Ε.Ε. και κυρίως του Νότου θα πρέπει να νομιμοποιούνται από ένα νέο συνολικό όραμα κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης.
Ποια ανάκαμψη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μη συνδεθεί το Ταμείο Ανάκαμψης με νέου τύπου δεσμεύσεις
Το βασικό ερώτημα για την ελληνική οικονομία είναι αν η αναπτυξιακή στόχευση που θα υπηρετείται από αυτούς τους πόρους θα συμβάλει στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Να μη συνδεθεί το Ταμείο Ανάκαμψης με νέου τύπου δεσμεύσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ασφαλιστικά μέτρα
Η Μπούντεσμπανκ σε μια πολιτική παρέμβαση ζητά ασφαλιστικά μέτρα ώστε το Σύμφωνο Ανάκαμψης να παραμείνει παρένθεση ειδικού σκοπού.
Ασφαλιστικά μέτρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας