Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.1°C
    2 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.9°C / 11.7°C
    5 BF
    46%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 7.8°C / 14.4°C
    2 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 5.0°C / 10.0°C
    1 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    5 BF
    71%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 11.1°C
    1 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    4 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 1.1°C / 13.0°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 16.0°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    1 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 15.0°C
    2 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    1 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    82%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    51%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.7°C
    1 BF
    41%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.6°C
    1 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 7.8°C / 14.0°C
    2 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 14.0°C
    3 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 11.1°C
    3 BF
    57%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    4 BF
    56%
Για την ενότητα της Αριστεράς
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για την ενότητα της Αριστεράς

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Με αφορμή το κοινό κείμενο του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και του ΜέΡΑ25 εναντίον της απαγόρευσης των συναθροίσεων άνω των 3 ατόμων κατά το τετραήμερο του Πολυτεχνείου, είχα γράψει στο facebook το εξής καλαμπουράκι: «Θαύμα, θαύμα! Ο Μωυσής χώρισε την Ερυθρά Θάλασσα, ο σύγχρονος Μωυσής ένωσε την ελληνική Αριστερά».

Πιο σοβαρά όμως τώρα. Το όντως εντυπωσιακό «θαύμα» του «σύγχρονου Μωυσή» προς το παρόν μοιάζει να έχει αβέβαιες προοπτικές. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα τουλάχιστον, το κοινό αντι-δεξιό κείμενο δεν γνωρίζουμε αν θα εξελιχθεί σε κάτι ουσιαστικότερο ή αν απλώς θα μνημονεύεται ως μια σπάνια αναλαμπή στη ζοφερή (πεντηκονταετή και βάλε, πλέον) ιστορία της διασπασμένης ελληνικής Αριστεράς.

Ωστόσο, έχει τεθεί ένα ζήτημα. Εστω περιστασιακά, έστω ως αναπόφευκτη και αναμενόμενη αντίδραση στην ασφυκτική πλέον πίεση του κυβερνητικού αυταρχισμού, έστω και ως «εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα», η συγκεκριμένη σύμπραξη των τριών αριστερών κομμάτων επιφέρει τουλάχιστον ένα όφελος. Μας αναγκάζει να σκεφτούμε εκ νέου το υπαρξιακών διαστάσεων ερώτημα της ελληνικής –κυρίως, αν και όχι μόνο– Αριστεράς: Γιατί η διάσπαση; Ακριβέστερα, για να μην «παρελθοντολογούμε»: Γιατί η διάσπαση μοιάζει κάτι αιώνιο, αδιασάλευτο, που «μόνο με θαύμα» μπορεί να ξεπεραστεί;

Πριν προχωρήσω, οφείλω στον/στην αναγνώστη/ρια μια μικρή εξομολόγηση. Δεδομένου ότι, σε όλες τις πτυχές της διανοητικής και πολιτικής μου δραστηριότητας, γαλουχήθηκα από πολύ νέος στην ανανεωτική, δηλαδή αντισταλινική Αριστερά, εμένα προσωπικά το να ξεπεραστεί η διάσπαση σχεδόν δεν με είχε απασχολήσει, ακριβώς επειδή το θεωρούσα απλώς αδιανόητο.

Ακόμη και τη σύμπραξη που είχε οδηγήσει στη δημιουργία του Συνασπισμού την έβλεπα με μισό μάτι και είχα σχεδόν ανακουφιστεί όταν, το καλοκαίρι του 1991, έγινε η διάσπαση και οι σταλινικοί έφυγαν και πήγαν από εκεί που ήρθαν. Νιώθω λοιπόν ως «σημείο των καιρών» το ότι άρχισε τώρα να με απασχολεί σοβαρά –κι όχι μόνον εμένα βέβαια– τούτο το ζήτημα.

Δύο κυρίως παράγοντες συμβάλλουν στη νέα αυτή συνθήκη. Ο πρώτος είναι η αίσθηση πως «δεν πάει άλλο» με την κυβέρνηση της Δεξιάς. Ο συνδυασμός δογματικού νεοφιλελευθερισμού, φασίζοντος αυταρχισμού και ολέθριας ανικανότητας, ιδίως τώρα με τη διπλή –υγειονομική και οικονομική– κρίση, καθιστά τον στόχο της πολιτικής ανατροπής προς μια αριστερή κατεύθυνση ίσως πιο απαραίτητο παρά ποτέ άλλοτε για την κοινωνική –για να μην πω και βιολογική– επιβίωσή μας.

Και ο δεύτερος είναι η επίγνωση πως είναι εξαιρετικά δύσκολη ούτως ή άλλως –είτε με είτε χωρίς απλή αναλογική– η επίτευξη κυβερνητικής αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ. Η συμμαχία με τα άλλα κόμματα της Αριστεράς μοιάζει πλέον αναπόφευκτη. Στο προηγούμενο άρθρο μου είχα πει δυο λόγια για το πρόβλημα της σύναψης συμμαχίας από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα θα αποτολμήσω να αναφερθώ στην πιο δύσκολη πλευρά του προβλήματος.

Στην πρώτη περίοδο μετά τη διάσπαση του 1968, ας πούμε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, το βασικό πρόβλημα για το ΚΚΕ ήταν η αποκλειστικότητα του ονόματος. Εξ ου και κατέστη εφικτός ο Συνασπισμός, αφού μια από τις μετεξελίξεις του ΚΚΕ Εσωτερικού –η ΕΑΡ– είχε αποβάλει τον όρο «Κομμουνιστικό» από την ονομασία της. Τώρα με τον ΣΥΡΙΖΑ δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα, άρα το πρόβλημα είναι αλλού. Μια μάλλον επιφανειακή απάντηση είναι πως τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εκλογικά πολύ ισχυρότερος. Τούτο όμως δεν αρκεί ως εξήγηση. Την εποχή που συμμετείχε ακόμη στον Συνασπισμό, το ΚΚΕ συμμετείχε και στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, καθώς και στην οικουμενική υπό τον Ζολώτα.

Το πρόβλημα με το ΚΚΕ είναι πως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την προοπτική της συμμετοχής σε μια ΑΡΙΣΤΕΡΗ κυβέρνηση. Δεν προβλέπει κάτι τέτοιο η πολιτική θεωρία επί της οποίας στηρίζεται. (Ας πούμε ότι αυτή είναι μια δογματική ερμηνεία του λενινισμού.) Ο δημοκρατικός δρόμος, τον οποίο ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ στηριζόμενος στην παράδοση της ανανεωτικής Αριστεράς, δεν σημαίνει απλώς αποφυγή της ένοπλης σύγκρουσης (υποθέτω πως τούτο το ΚΚΕ το έχει δεχτεί).

Είναι μια ολόκληρη στρατηγική που στηρίζεται σε μια σχεσιακή και μη εργαλειακή σύλληψη του κράτους. Η άνοδος της Αριστεράς στην κυβερνητική εξουσία δεν ισοδυναμεί βέβαια με επανάσταση, αλλά είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της αλλαγής των συσχετισμών δύναμης εντός του κράτους, που σημαίνει και εντός του ευρύτερου πλαισίου των κοινωνικών-ταξικών σχέσεων.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση προσπάθησε και απέτυχε. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα εξακολουθήσει να προσπαθεί. Ενώ το ΚΚΕ περιμένει να ωριμάσουν οι συνθήκες. Εκεί βρίσκεται η –προς το παρόν τουλάχιστον– αγεφύρωτη διαφορά.

* καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μοναδικότητα του ΣΥΡΙΖΑ
Ο παππούς μου έλεγε: Καλύτερα να σε ζηλεύουνε παρά να σε λυπούνται. Σκέφτομαι αυτές τις μέρες ότι τούτο ίσως θα ταίριαζε ως παρηγοριά στον ΣΥΡΙΖΑ για τις επιθέσεις που δέχεται πανταχόθεν. Η «ζήλια» εν...
Η μοναδικότητα του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εσωκομματική κριτική και Αριστερά
Αν η εσωκομματική κριτική είναι ιστορικά και πολιτικά καταξιωμένη προϋπόθεση για την ύπαρξη της Αριστεράς, δεν είμαστε αριστεροί/ές μόνο για να ασκούμε εσωκομματική κριτική. Υποθέτω πως όλοι/ες συμφωνούμε σε...
Εσωκομματική κριτική και Αριστερά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το νέο σήμα του ΣΥΡΙΖΑ
Δημοκρατία. Η δημοκρατία είναι το κύριο όπλο της στρατηγικής της Αριστεράς αλλά και ο τελικός στρατηγικός της στόχος. Η αληθινή δημοκρατία και ο...
Το νέο σήμα του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακούει κανείς;
Πολλοί από μας νιώσαμε αρκετές φορές στην υπόθεση της Αριστεράς, που άδολα υπηρετήσαμε και υπηρετούμε, άστεγοι, μετέωροι, ανένταχτοι…
Ακούει κανείς;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αρχηγικές αντιφάσεις
Ο ρόλος της Αριστεράς είναι να συναρθρώσει πειστικά διά μέσου της πολιτικής της πρακτικής την εν λόγω τάση για ριζοσπαστικοποίηση με δημοκρατικές αρχές και με τη ρεαλιστική υλοποίησή τους – πράγμα που μεταξύ...
Αρχηγικές αντιφάσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί εσωκομματικών τάσεων
Η ύπαρξη τάσεων σε ένα αριστερό κόμμα είναι η έμπρακτη επιβεβαίωση της πολυφωνίας που οφείλει να επιδεικνύει η Αριστερά εφ’ όσον επιθυμεί να πείθει για τον δημοκρατικό της χαρακτήρα.
Περί εσωκομματικών τάσεων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας