Η Επιτροπή προκηρύσσει πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για έργα καινοτομίας στον τομέα της έρευνας για να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση και να στηριχθεί η ανάκαμψη της Ευρώπης από την κρίση του κορονοϊού.
Στην πρώτη ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε το όραμά της για μια ισχυρή, δυναμική ήπειρο, με εμπιστοσύνη στην ικανότητά της να αντιμετωπίσει πιεστικές προκλήσεις και να μην αφήσει κανέναν στο περιθώριο. Και ενέτεινε τη φιλοδοξία της Ε.Ε., προτείνοντας να αυξηθεί ο στόχος εκπομπών της Ε.Ε. για το 2030 από 40 σε 55% — μια έκκληση στην οποία υποστηρίχθηκε από 170 επικεφαλής επιχειρήσεων και επενδυτές.
Η έρευνα και η καινοτομία βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του οράματος. Με τη δρομολόγηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Ευρώπη δήλωσε ότι θα καταστεί η πρώτη ήπειρος με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον κόσμο έως το 2050, ενισχύοντας ταυτόχρονα την πολυμορφία της βιοποικιλότητάς της και το μοναδικό περιβάλλον της.
Η Ευρώπη, ενστερνιζόμενη την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη, καθόρισε μια νέα πορεία πράσινης ανάπτυξης που θα ενισχύσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της και θα διαφυλάξει το κοινωνικό της μοντέλο. Για να επιτύχουμε, πρέπει να μετατρέψουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε κατά τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση σε ευκαιρίες για καινοτομία.
Η έρευνα και η καινοτομία σκιαγραφούν την πορεία αυτής της φιλόδοξης ατζέντας. Ο τομέας αυτός αναδεικνύει ευκαιρίες, επισημαίνει εμπόδια και ορίζει βασικές κατευθύνσεις, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια, τη συμμετοχή της κοινωνίας και τον ισότιμο καταμερισμό των οφελών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόσκληση θα αποφέρει αποτελέσματα, όχι στο απώτερο μέλλον αλλά βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα, ενσωματώνοντάς τα σε μια προοπτική μακροπρόθεσμης αλλαγής. Περιλαμβάνει περίπου 10 τομείς καίριας σημασίας για την επιτυχία της Πράσινης Συμφωνίας — από τη βιώσιμη ενέργεια, τα κτίρια και την κινητικότητα έως την καθαρή βιομηχανία, τα συστήματα τροφίμων και τη βιοποικιλότητα. Επίσης, επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες προκλήσεις, όπως οι δασικές πυρκαγιές, η παροχή στοχευμένης στήριξης στις πόλεις και τις περιφέρειες της Ευρώπης και η κατασκευή ερευνητικών υποδομών.
Η τεχνολογία από μόνη της, όπως γνωρίζουμε, δεν είναι η απάντηση: η αντιμετώπιση της πρόκλησης απαιτεί βαθιές αλλαγές και προσαρμογές στον τρόπο ζωής και τη συμπεριφορά. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η έκκληση για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία απευθύνεται στους πολίτες της Ευρώπης — συμπεριλαμβανομένων των νέων της Ευρώπης — και τους προσφέρει καινοτόμες ευκαιρίες συμμετοχής και έκφρασης των απόψεών τους.
Στην απάντησή της στον κορονοϊό, η Ε.Ε. απέδειξε ότι μπορεί να δράσει αποφασιστικά και ενωμένα, κινητοποιώντας πόρους γύρω από μια ευρύτατη δέσμη μέτρων ανάκαμψης που προηγουμένως θεωρούνταν αδιανόητη. Η ανάκαμψη από την κρίση πρέπει να συμβαδίζει με την αντιμετώπιση της κλιματικής πρόκλησης, την επίτευξη ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα έως τα μέσα του αιώνα και την προστασία και αποκατάσταση του απειλούμενου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία αναβαθμίζει τα συλλογικά επίπεδα φιλοδοξίας μας, αλλά απλώνει επίσης το χέρι στους πολίτες, τις οικογένειες και τις περιφέρειες σε ολόκληρη την Ευρώπη, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο. Εδραιώνει το προβάδισμα της Ευρώπης και αποτελεί παράδειγμα για τον κόσμο που θα ήθελαν να ακολουθήσουν και άλλοι. Στον πυρήνα της, η έρευνα και η καινοτομία παρέχουν την απαραίτητη καθοδήγηση και κατεύθυνση, διατηρώντας την Ευρώπη στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για τα επόμενα τεχνολογικά επιτεύγματα και δίνοντας ώθηση στις νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις της, αλλά και διευκολύνοντας και αξιοποιώντας την κοινωνική καινοτομία και ενδυναμώνοντας τους πολίτες της σε ολόκληρη την ήπειρο.
* Επίτροπος Ε.Ε. αρμόδια για την Καινοτομία, την Έρευνα, τον Πολιτισμό, την Εκπαίδευση και τη Νεολαία
