Αυτό το καλοκαίρι είναι μεγάλο. Είναι από αυτά που όταν τα συλλογάσαι, διαπιστώνεις ότι αξίζουν μία περίοπτη θέση στα κιτάπια της Ιστορίας. Στις ζεστές μέρες και στις πνιγηρές νύχτες του γκρεμίστηκαν πολλές από τις ψευδαισθήσεις που καλλιεργήθηκαν συστηματικά τα τελευταία ογδόντα χρόνια και κατέρρευσαν μύθοι που είχαν αντέξει αιώνες. Είναι το καλοκαίρι που όταν γίνει Ιστορία θα σκέφτεσαι: «Ναι, τότε έπεσαν οι μάσκες και αποκαλύφθηκε η αλήθεια γυμνή, χωρίς φτιασίδια».
Στις υγρές νύχτες των Βρυξελλών, 20 χιλιόμετρα από εκεί που δύο αιώνες πριν συγκρούστηκαν οι τρεις μεγαλύτεροι στρατοί της Ευρώπης, το ευρωπαϊκό όραμα έζησε το δικό του Βατερλό. Στις Βρυξέλλες, 27 άνθρωποι παζάρεψαν την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπεια. Θα σκεφτείτε: παζαρεύονται η αξιοπρέπεια και η αλληλεγγύη; Οχι φυσικά, γιατί αν τις βάλεις στο τραπέζι του Προκρούστη και τις τεμαχίσεις ανάλογα με τα γούστα και τις ανάγκες, παύουν να είναι αλληλεγγύη και αξιοπρέπεια και γίνονται… κομμάτια κρέας.
Το τετραήμερο παζάρι που έγινε στις Βρυξέλλες κατέρριψε όλους τους μύθους για την Ευρώπη της δικαιοσύνης, της ισότητας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και όταν το «δούναι και λαβείν» τελείωσε, η γριά Ευρώπη έμεινε γυμνή να μην μπορεί να κρύψει τα κουσούρια, τις ατέλειες και τα κατασκευαστικά λάθη των δημιουργών της.
Από τη στιγμή που κάποιος δέχεται -ή κουβεντιάζει- να τεμαχίσει την ισότητα, τη δικαιοσύνη, τον σεβασμό, την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπεια, επικαλούμενος τον ρεαλισμό, τότε δεν είναι παρά τυχοδιώκτης και κυνικός εκμεταλλευτής. «Μα το ίδιο δεν έγινε και με τα Μνημόνια;». Τα Μνημόνια ήταν το… ορεκτικό. Λίγα δανεικά λεφτά με τόκο και εγγυήσεις. Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν το κυρίως πιάτο που οι λαίμαργοι Βόρειοι έπεσαν να το καταβροχθίσουν, αδιαφορώντας για την πανδημία που έπαιρνε ζωές και σώριαζε οικονομίες. Μόλις το φθινόπωρο καταλαγιάσει ο αχός, τότε θα αρχίσουν να στέλνουν… «υποχρεώσεις» σε συσκευασία δώρου.
Ο διάδρομος προσγείωσης ξερνούσε τη στεγνή ζέστη του κάμπου των Μεσογείων με υδρατμούς. Πέρυσι τέτοια μέρα, τα συνεχή πέρα δώθε των αεροπλάνων (85% περισσότερα από φέτος) δεν επέτρεπαν στους υδρατμούς της ζέστης να ξεμυτίσουν. Φέτος όμως, με ένα αεροπλάνο να φτάνει ή να φεύγει στη χάση και στη φέξη, οι υδρατμοί της απραξίας ξεθάρρεψαν.
Για έναν ποιητή η υγροποιημένη ζέστη θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει τον επικήδειο της «τουριστικής βιομηχανίας». Ενα όραμα, στο οποίο είχαν στηρίξει την επιβίωσή τους εκατομμύρια Ελληνες, που όμως αποδείχτηκε αδύναμο μπροστά στην ισοπεδωτική μανία ενός τυχαίου και απρόβλεπτου γεγονότος.
Γιατί στη θέση της πανδημίας θα μπορούσε να είναι ένα άλλο πλήγμα, εξίσου θανατηφόρο: Μία τρέλα του Ερντογάν, ένας καταστρεπτικός σεισμός, ένα τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα, ένα μποϊκοτάζ, μία… Σε κάθε περίπτωση όμως, αυτό το καλοκαίρι φάνηκε ότι τα εύθραυστα «χέρια» του τουρισμού δεν αντέχουν να κρατήσουν στην αγκαλιά τους το βάρος της επιβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων. Το πιο πιθανό είναι ότι από το φθινόπωρο θα αρχίσουν να πέφτουν χωρίς να μπορούν να σηκωθούν ένα- ένα τα εύπιστα θύματα.
Η πνιγηρή ζέστη του Βοσπόρου που την έκοβε σε φέτες το προσκλητήριο για προσευχή του μουεζίνη έγινε φέτος το καλοκαίρι η υπενθύμιση ότι σε αυτήν τη μεγάλη πολιτεία κάτι έχει αλλάξει. Η απόφαση του Ερντογάν να μετατρέψει την εμβληματική εκκλησία του Βυζαντίου σε τζαμί, αγνοώντας διεθνείς συμφωνίες και τσαλαπατώντας ευαισθησίες, δείχνει ότι πλέον ο «γείτονας» είναι έτοιμος για όλα.
Η απάντηση των «σπουδαίων και των τρανών» δείχνει ότι οι αντιδράσεις τους στην απόφαση του Τούρκου προέδρου να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού θα είναι χλιαρές και θα υπακούν μόνο στις ανάγκες και στα συμφέροντά τους. Είναι πλέον φανερό ότι η «εποχή των ψευδαισθήσεων» ολοκληρώνει τον κύκλο της και ότι οι μύθοι και η μυθοπλασία πριν τελειώσει το καλοκαίρι θα πρέπει να παραχωρήσουν τη θέση τους στην αλήθεια της πραγματικότητας.
Αν το καλοσκεφτείς, αυτές οι τρεις αυτές αλήθειες είναι μερικές από τις πολλές που αποκαλύφθηκαν στη διάρκεια αυτού του καλοκαιριού. Ηγέτες, σύμμαχοι, εταίροι, στρατηγικές επιλογές, τακτικισμοί, μύθοι και πραγματικότητα, αξίες και άλλοθι, βγήκαν στο φως, ζυγίστηκαν και μετρήθηκαν. Πλέον, η αφτιασίδωτη πραγματικότητα, με τα ψεγάδια και τις ρωγμές της, αφαιρεί από τον καθένα ξεχωριστά και από όλους μαζί το επιχείρημα της άγνοιας. Επειτα από αυτό το καλοκαίρι κανείς δεν θα μπορεί να ισχυριστεί ούτε ότι δεν ήξερε ούτε ότι δεν κατάλαβε.
* δημοσιογράφος, συγγραφέας
-320x213.jpg)
