Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αντιμέτωποι με την πανδημία
ID 174696290 © Sergunt | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αντιμέτωποι με την πανδημία

  • A-
  • A+

Με το ξέσπασμα της πανδημίας, είναι ευκολότερο από ποτέ να αντιληφθούμε ότι η πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης θα καθόριζε θετικά το μέλλον των λαών της, που αδυνατούν, εντέλει, να θωρακιστούν από μια πολύπλευρη, δομική κρίση και θα διέψευδε, με ουσιαστικό τρόπο, τις προφητείες για την πτώση του ευρωπαϊκού πνεύματος, που λυγίζει πλέον υπό το βάρος του τεχνικού πολιτισμού.

Αλλά ενώ τέθηκε ως αίτημα και ως όραμα όχι μόνο των πολιτικών, αλλά και των διανοουμένων, από το τέλος ακόμη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η ενοποίηση της Ευρώπης κατέληξε να είναι, σήμερα, ζήτημα που οι ισχυρές χώρες-μέλη της Ε.Ε., αφού απέτυχαν να επιτύχουν επ’ ωφελεία τους, το παραπέμπουν με τη σιωπή τους στις καλένδες, επικαλούμενες θέματα μιας οικονομίας δήθεν ξεκομμένης από πολιτικές αποφάσεις.

Χρειάστηκε να ξεσπάσει η σημερινή πανδημία που επέβαλε τον εγκλεισμό δισεκατομμυρίων ανθρώπων, για να αρχίσει μια διαδικασία απογύμνωσης της κοινωνικής-πολιτικοοικονομικής πραγματικότητας της Ε.Ε. από τα ευγενικά και μη άλλοθι που αποκρύπτουν τη σαθρή θεμελίωσή της.

Αρχίζουν και διαφαίνονται ξεκάθαρα οι συνέπειες της στρατηγικής διάσωσης του τραπεζικού συστήματος που, με σύμφωνη τη Γαλλία, ακολούθησε η Γερμανία, στερώντας τις αποδυναμωμένες από τη μνημονιακή πολιτική χώρες-μέλη της Ε.Ε. τη δυνατότητα να δανείζονται από την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα με πολύ χαμηλότερο επιτόκια από αυτά των τραπεζών.

Γίνεται, έτσι, φαεινότερο από ποτέ ότι η θωράκιση που θα διασφάλιζαν ως ένα βαθμό τα χρεωμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. με τον απευθείας δανεισμό τους από την ΚΕΤ, ώστε να μην καλύπτουν τις δημοσιονομικές τους δαπάνες με συνεχείς και αλλεπάλληλους νέους δανεισμούς από το υπάρχον τραπεζικό σύστημα, προσκρούει σε ένα σχέδιο ευρωπαϊκής ηγεμόνευσης και όχι ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Και πράγματι, το αποτέλεσμα της κερδοσκοπίας σε βάρος των υπερχρεωμένων κρατών-μελών είναι η εντεινόμενη φτώχεια που εξαπλώνεται από τον Νότο στον Βορρά, και υποδαυλίζει την υπονόμευση και αυτής ακόμη της στοιχειώδους δημοκρατίας.

Μια πραγματική πολιτική ενοποίηση και όχι απλώς μια οικονομική σύμπραξη των ισχυρών και ανίσχυρων χωρών-μετόχων της Ε.Ε., όπως αυτή που προέκυψε από τη συμπερίληψή τους ως αριθμητικών μονάδων, θα προσανατολιζόταν στη δημιουργία υπερεθνικών δομών, ικανών να εγγυηθούν την τιθάσευση των αγορών, και τον έλεγχο των τάσεων ολιγαρχίας που επιδεικνύει το οικονομικο-πολιτικό σύστημα, που ενώ, αρχικά, εναντιώθηκε στην απόλυτη δεσποτεία, με τη θέσμιση φιλελεύθερων, τύποις έστω, δημοκρατικών καθεστώτων, στη συνέχεια, παρεκτράπηκε προς τη γέννηση μιας νεοφιλελεύθερης βιοπολιτικής.

Προς την κατεύθυνση της πολιτικής ενοποίησής τους θα κινούνταν τα ευρωπαϊκά κράτη, αν, αλληλέγγυα μεταξύ τους, ανεξαρτήτως της διαφοράς των οικονομικών μεγεθών που αντιπροσωπεύουν, υιοθετούσαν όχι μόνον κοινό νόμισμα, αλλά και κοινούς κανόνες, κοινά φορολογικά όρια για κέρδη, κοινές κοινωνικές υπηρεσίες και εξέλιξη των μισθών με βάση την παραγωγικότητά τους.

Θα έμπαινε έτσι ένα όριο όχι μόνο στην ανισότητα του πλούσιου Βορρά και του φτωχού Νότου, αλλά και στην ανισότητα στο εσωτερικό των ίδιων των κοινωνιών κέντρου και περιφέρειας. Πράγμα που ήταν αναγκαίο να γίνει αφού ο τρίτος κόσμος δεν είναι πλέον αλλού, αλλά παντού, μέσα στην παγκοσμιοποιημένη Δύση που τον χρειάζεται.

Σήμερα, σε συνθήκες πρωτοφανούς αβεβαιότητας, αντιμέτωποι με ένα άγνωστο μέλλον, θέλοντας και μη, κατανοούμε ότι το όραμα μιας ουσιαστικής ενοποίησης της Ευρώπης αρνούνται να το υποστηρίξουν χώρες που ενώ επωφελήθηκαν από αυτό, προσελκύοντας και άλλα κράτη να μπουν κάτω από την ίδια ομπρέλα και να συμπράξουν, με τίμημα την καταστροφή των παραγωγικών τους δομών, στην λειτουργία της εδραιωμένης Ε.Ε., τώρα που έγιναν όλα αυτά, ενισχυμένες από την έως τώρα μνημονιακή στρατηγική της Ε.Ε., αντιστρατεύονται το αίτημα ή το όραμα της πραγματικής ενοποίησής τους, επιχειρώντας να επιβάλουν έναν νέο γύρο μνημονιακών πρακτικών που επιτείνουν την ανισότητα, αποθαρρύνουν την παραγωγικότητα και ενισχύουν την εξάπλωση της παραμόνιμης ανεργίας.

Η απορία γιατί η Ε.Ε. δεν φοβάται μήπως και άλλα κράτη-μέλη της ακολουθήσουν τον δρόμο της εξόδου της Βρετανίας, είναι εύλογη. Εύλογη, όμως, μοιάζει να είναι και η απάντηση των ισχυρών χωρών-μελών που ενισχύθηκαν τόσο ώστε να επιμένουν στην αποδυνάμωση αναλώσιμων μικρομετόχων της Ε.Ε., οι οποίοι για να ξαναφτιάξουν, να στηρίξουν ή να ενισχύσουν τις παραγωγικές τους δομές, θα χρειαστεί να θυσιάσουν, για δεκαετίες, το βιοτικό τους επίπεδο.

Μένει, ωστόσο, ένα ελάχιστο, όχι ασήμαντο ιστορικό προηγούμενο που διατηρεί ακόμη ζωντανό το αίτημα της ενοποίησης: ο ησυχασμός των ισχυρών μελών της Ε.Ε. για το αύριο αποπνέει τον κυνισμό μιας λογιστικής ύβρεως που διεκπεραιώνουν μηχανές υπάνθρωπης τεχνητής νοημοσύνης.

Το ερώτημα είναι πόσο βέβαιη μπορεί να είναι η Ευρώπη ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, αν καταργήσει τις παρακαταθήκες του δημοκρατικού ουμανισμού που ανέδειξε.

*ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Στόχος μας η Δημοκρατία
Όλο αυτό το διάστημα ακούμε καλοντυμένες κύριες και κύριους από τα πάνελ των καναλιών, να μας προειδοποιούν να καθίσουμε φρόνημα στο σπιτάκι μας. Και η Δημοκρατία; Θα αναρωτηθεί εύστοχα κάποιος; Τι γίνεται με...
Στόχος μας η Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο παιδευτικός της ρόλος και η «εκδίκηση» της δημόσιας υγείας
Πριν από λίγες μέρες έκπληκτος άκουσα τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Σκυλακάκη να δηλώνει σε περιφερειακό τηλεοπτικό σταθμό «είναι η εκδίκηση του Κέινς αυτό που συμβαίνει αυτές τις ημέρες».
Ο παιδευτικός της ρόλος και η «εκδίκηση» της δημόσιας υγείας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος
Το συμβάν του κορονοϊού μπορεί μεν να θεωρηθεί πολιτικά ουδέτερο, αλλά κάποιοι ευθύνονται για την ιδεολογική υπονόμευση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τεστ! Τεστ! Τεστ!... σε όλους!
Το ζήτησε ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Γκεμπρεγέσους τη Δεύτερα 16/3, απ’ όλα τα κράτη, προκειμένου να εφαρμόσουν τη στρατηγική περιορισμού της επιδημίας του κορονοϊού.
Τεστ! Τεστ! Τεστ!... σε όλους!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διάδοση του κορονοϊού στο Ιράν και οι συνέπειες των καταπιεστικών κυρώσεων των ΗΠΑ
Το αμερικανικό καθεστώς επιδιώκει να σφίξει τον κλοιό του οικονομικού αποκλεισμού και απειλεί με κυρώσεις αγοραστές του ιρανικού αργού, το οποίο θα προσέφερε πόρους για την καταπολέμηση του ιού.
Η διάδοση του κορονοϊού στο Ιράν και οι συνέπειες των καταπιεστικών κυρώσεων των ΗΠΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η υγεία στα χρόνια του κορονοϊού
Ανάμεσα στις μυριάδες παθογένειες που επωάζει, η χώρα μας φιγουράρει στις τελευταίες θέσεις παγκοσμίως σε αριθμό νοσηλευτών ανά κάτοικο – με μόλις 3,6 νοσηλευτές/100.000 κατοίκους το 2013.
Η υγεία στα χρόνια του κορονοϊού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας