Ο Σάμης του Παραδείσου

Οι καρδιακοί φίλοι πλουτίζουν τις γνωριμίες μας και μας φέρνουν νέους φίλους. Με τον Δημήτρη Σεβαστάκη σχεδιάζαμε την έκδοση μιας ποιητικής συλλογής, στην οποία θα φιλοτεχνούσε το εξώφυλλο και την προμετωπίδα. Κοντά τέσσερα χρόνια το προσπαθούσαμε κι όλο ο χρόνος δεν έφτανε. Του διάβαζα στίχους να εμπνευστεί, με ρωτούσε τι ύφος και πνεύμα να αναδίδει το εικαστικό έργο. Συναντηθήκαμε στην Αθήνα, στη Σάμο και στη Μυτιλήνη. Ανταλλάσσαμε τηλεφωνήματα και μηνύματα, λες και θα βγάζαμε κάνα βιβλίο του Τεριάντ!

Πριν από έναν χρόνο, περίπου, ο Δημήτρης λέει: Πάμε στον Σάμη τον Γαβριηλίδη. Φέρε τους στίχους σου. Στην πρώτη συνάντηση, εκεί στο ισόγειο της Αγίας Ειρήνης, στο Μοναστηράκι, περισσότερο ήπιαμε τσίπουρο παρά μιλήσαμε για ποίηση. Τα ποτήρια γέμιζαν διά περιφοράς της μικρής καράφας. Μικρά κρίθινα παξιμάδια, με πικάντικο τυρί και συζήτηση. Επίκεντρο ο άνθρωπος, μ’ όλα τα χαρακτηριστικά του κι όλοι οι χαρακτήρες των ανθρώπων της εποχής.

Τι κάνει η ρημάδα η Αριστερά· τόσο η κυβερνώσα με τον αβέβαιο βηματισμό όσο κι η αγωνιστικά παρακολουθούσα κι επιβλέπουσα τα πάντα, εκ της ασφαλούς γυάλας του επαναστατικού παρατηρητή. Δηκτικός για συγκεκριμένους υπουργούς, με απορία για την απουσία άλλων. Ηταν υπέρ της γενικής προσπάθειας, της κριτικής αναμονής, αλλά και της δυναμικής πλεύσης.

Στις τηλεφωνικές επικοινωνίες που ακολούθησαν σχεδόν πάντα ανέφερε μια συνάντηση που ήταν την προηγούμενη μέρα ή μια που θα πάει. Εφευγε από το νοσοκομείο για λίγες ώρες, ώστε να είναι παρών, να συμμετέχει. Σ’ όλες έντονο το πολιτικό στοιχείο· συμπάσχοντες, προβληματισμένοι πολιτικά, ανήσυχοι για το σήμερα και το αύριο, άτομα της αγωνίας και της προσφοράς. Από τα χείλη του δεν άκουγες τον αφοριστικό λόγο, αλλά τα ερωτήματα του σκεπτόμενου πολίτη.

Οταν μιλάγαμε για τη ζωή, για τη χώρα, μας έλεγε: ζούμε σ’ έναν παράδεισο και δεν το γνωρίζουμε. Μπορούμε να ζήσουμε με τόσο λίγα, όσα μας προσφέρει ο τόπος μας. Αυτός, ένας άνθρωπος της πόλης, των λέξεων, μακάριζε όσους ζουν εκτός των αστικών τειχών. Η σκέψη του: το μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου χρειαζόμαστε ελάχιστα ρούχα, έχουμε καλή γεωργική παραγωγή –κάποια μπορούμε να τα παράγουμε οι ίδιοι– και με μικρό κόστος επιβιώνουμε.

Ναι, υπάρχουν κι όλα τα ατομικά και κοινωνικά θέματα που γίνονται προβλήματα. Αλλά η γεωγραφική θέση της χώρας μάς επιτρέπει να ζήσουμε εύκολα και να καταπιαστούμε με την πνευματική δημιουργία, όσοι έχουν αυτή τη λόξα. Κι όπως ξέρουμε, έχουμε πολλούς που καταπιάνονται με τον λόγο και τον χρωστήρα· γιατί κατοικούμε στη γειτονιά της ποίησης.

Α μωρέ Σάμη, δεν προφτάσαμε να φιλιώσουμε περισσότερο.

*συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας