Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για την Ψωροκώσταινα

Λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου Orientalism, του Εντουαρντ Σαΐντ 

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για την Ψωροκώσταινα

  • A-
  • A+

 Το αφήγημα της Ψωροκώσταινας βασίζεται σε ιστορικά υπαρκτό πρόσωπο, δηλαδή στην Πανωραία Χατζηκώστα ή Χατζηκώσταινα, από πλούσια και αρχοντική οικογένεια στο Αϊβαλί.

Εξαιτίας των διωγμών στην Τουρκία, η Πανωραία κατέφυγε στο Ναύπλιο, όπου προσέφερε τα ελάχιστα υπάρχοντά της στον έρανο για την ενίσχυση των πολιορκημένων στο Μεσολόγγι, το 1826, δίνοντας το παράδειγμα και εμψυχώνοντας τον πληθυσμό του Ναυπλίου στην προσπάθεια της οικονομικής ενίσχυσης των πολιορκημένων. Η Ψωροκώσταινα αναφέρεται στο ελληνικό κράτος, κράτος φτωχό που βασίζεται κυρίως στην εθελοντική συνδρομή και στην προσπάθεια των κατοίκων του, παρά στη σωστή διαχείριση των εσόδων του.

«Θα το πληρώσει η Ψωροκώσταινα», δηλαδή θα επιβαρυνθεί χωρίς λόγο ο ελληνικός λαός για υποχρεώσεις που προκύπτουν από πράξεις και παραλείψεις του πολιτικού του προσωπικού. Τα παραμύθια, οι ανεστραμμένες εικόνες της ιστορίας και η (χωρίς τέλος) εξ Εσπερίας προερχόμενη προπαγάνδα (ξεκινώντας ήδη από το σχίσμα των Εκκλησιών το 1054, συνεχίζοντας με την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, κατά την τέταρτη σταυροφορία), με τη συστηματική απαξίωση της σημαντικότητας της ελληνικής γλώσσας, στο σημείο που το «αμερόληπτο» λεξικό της Οξφόρδης (**) θέλει να ταυτίσει την έννοια Greek (Ελληνας) με τον χαρτοκλέφτη, σε συνδυασμό με την απαξιωτική ματιά, γεμάτη κακομοιριά και υποτέλεια των χωρών που προέκυψαν από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και που τώρα βρίσκονται σε μια εξασφαλισμένη καθοδική πορεία, είναι κατασκευές που δημιουργήθηκαν

1) για να στρεβλώσουν την ιστορική γνώση των Ελλήνων ώστε αυτοί να διαμορφώσουν μια απαξιωτική σχέση που να είναι ταυτόχρονα μειονεκτική, έμπλεη δουλοφροσύνης, υποτέλειας και εξαθλίωσης για την ίδια τους τη χώρα, σε συνδυασμό με το δεδομένο ότι η διδασκαλία της ιστορίας -και ιδιαίτερα της ελληνικής- δεν διδάσκεται στα σχολεία, και
2) για να «βολεύονται» στον αιώνα τον άπαντα οι ντόπιες υποτελείς ελίτ (ως εντολοδόχοι, τοποτηρητές και εκτελεστές εντολών έναντι αμοιβής και προνομίων της όποιας ξένης κυριαρχίας) και να διαιωνίζουν την πλήρη ανυπαρξία τους, σκαρώνοντας κυβερνήσεις ειδικού σκοπού (σαν το Δυτικό SPV-Special Purpose Vehicle, Οχήματα Ειδικού Σκοπού) για να επιλυθούν πιεστικά ζωτικά προβλήματα της συγκυρίας, όπως αυτά της τελευταίας εικοσαετίας.

Αυτό το προϊόν δυτικής προπαγάνδας θυμίζει έντονα τον Οριενταλισμό, μια έννοια που, ξεκινώντας από τον Παλαιστίνιο καθηγητή Εντουαρντ Σαΐντ, πασίγνωστο συγγραφέα του βιβλίου Orientalism, που εκδόθηκε και κυκλοφόρησε το 1978. (***). Ο Οριενταλισμός αποτελεί τη μίμηση ή την περιγραφή όψεων του κόσμου της Ανατολής που γίνονται από Δυτικούς. Μεγάλο μέρος της ακαδημαϊκής συζήτησης στη Δύση χρησιμοποιεί τον όρο για να αναφέρεται με προσβλητικό τρόπο σε Μεσανατολικές, Ασιατικές και Βορειοαφρικανικές κοινωνίες, περιγράφοντάς τις σαν στατικές και υπανάπτυκτες, αναπαράγοντας ταυτόχρονα την κατασκευή ότι οι δυτικές κοινωνίες είναι αναπτυγμένες, ανώτερες, ορθολογικές και προσαρμοστικές.

(**) Βλέπε The Concise Oxford Dictionary of Current English, Oxford 1951, σελ.529.
(***) Βλέπε την ελληνική έκδοση: Οριενταλισμός, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1996.

*ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Καποδίστριας κι εμείς
Οταν προσπαθείς να κατασκευάσεις κράτος στον τότε ελλαδικό χώρο, κάνεις ταυτόχρονα ένα salto mortale και είσαι έτοιμος για όλα. Αυτό έκανε ο Καποδίστριας. Ετοιμος για όλα. Ετοιμος να δώσει τα πάντα για την...
Ο Καποδίστριας κι εμείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εικοσιένα: Η πάνω και η κάτω κλεφτουριά
Η ανεξαρτησία προέκυψε από πλήθος παραγόντων: προϊόν των πολεμικών επιτυχιών των Ελλήνων (κυρίως από το 1821 έως το 1824), του ρομαντισμού και των φιλελλήνων, του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων κ.ά. Το...
Εικοσιένα: Η πάνω και η κάτω κλεφτουριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μόνο οι προλετάριοι έχουν πατρίδα
Από το 1924 η ιδέα για ένα παγκόσμιο κράτος προλετάριων αποδείχτηκε ανεφάρμοστη. Η Σοβιετική Ενωση αναδιπλώθηκε εντός των συνόρων της και η μαρξιστική πάλη περιορίστηκε εντός των ορίων των εθνικών κρατών. Η...
Μόνο οι προλετάριοι έχουν πατρίδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο εθνολαϊκισμός δεν έχει (κομματική) πατρίδα
Ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε όσους δεν ήθελαν τα μνημόνια, επειδή φρόντισε να μη θέσει ποτέ το ερώτημα τι ακριβώς τους ενοχλεί και τι συγκεκριμένο προτείνουν, έτσι και σήμερα η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ δεν δίστασαν να...
Ο εθνολαϊκισμός δεν έχει (κομματική) πατρίδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τρίτο ερώτημα
Η όποια προστασία του εμβρύου δεν αποτελεί μεμονωμένο ζήτημα, αλλά συνδέεται άμεσα με βαθιά ερωτήματα, όπως τι θέλουμε να εννοούμε με τον όρο «ζωή», ποια είναι η σχέση μας με τον εκάστοτε «άλλο», ποιες είναι...
Το τρίτο ερώτημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας