ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Κυριακή Μπεϊόγλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Κατεβαίνω τα σκαλιά του Υπογείου πάντα με την ίδια αίσθηση, ότι κάπου εκεί υπάρχει ακόμα και μας παρακολουθεί ο άνθρωπος που του έδωσε πνοή, που το έκανε κάτι παραπάνω από ένα θέατρο. Ο Κάρολος Κουν. Το κοινό που πρόκειται να παρακολουθήσει την παράσταση «Ιστορίες από το δάσος της Βιέννης» του μεγάλου θεατρικού μάστορα Εντεν Φον Χόρβατ έχει διαφορετικές ηλικίες, με μια διαφορά μπορεί και τριάντα χρόνων.

Σκέφτομαι πως αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα που κέρδισαν ο Κουν, οι συνεργάτες και οι συνεχιστές του Θεάτρου Τέχνης μέχρι σήμερα: να κάνουν μια μεγάλη τομή στη θεατρική παιδεία του τόπου ανοίγοντας τον ορίζοντα, τότε και σήμερα. «Δεν κάνουμε θέατρο για το θέατρο. Δεν κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε. Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας, το κοινό που μας παρακολουθεί κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας». Βλέποντας το κατάμεστο από κόσμο φουαγιέ, σκέφτομαι αυτό το «όλοι μαζί» και τα θαυματουργά αποτελέσματά του. Στην τέχνη, στην κοινωνία, στον πολιτισμό.

«Τίποτε δεν μας δίνει τόσο την αίσθηση του άπειρου όσο η βλακεία»: αυτή τη φράση χρησιμοποιεί ο Χόρβατ για να προλογίσει το έργο του.

Η βλακεία υπονομεύει τα πάντα, το «μαζί», την πρόοδο, την εξέλιξη, ακόμα και την επιβίωση. Το εισαγωγικό σημείωμα της παράστασης τα λέει όλα:

«Και αν ένα πράγμα χαρακτηρίζει όλους τους ήρωες του έργου είναι η βλακεία… Η βλακεία που συνοδεύει την αμορφωσιά, τη θρησκοληψία, τον συντηρητισμό, την ημιμάθεια, την αδιαφορία, τον ατομικισμό και φυσικά τον φασισμό, στον οποίο αναπόφευκτα οδηγείται μια κοινωνία με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά».

Το 1931, μόλις έξι χρόνια πριν από τον πρόωρο θάνατό του, ο Χόρβατ γράφει τις «Ιστορίες από το δάσος της Βιέννης», προβλέποντας την άνοδο του Χίτλερ και την έλευση ακόμα ενός παγκόσμιου πολέμου. Με πολύ χιούμορ, σκληρότητα αλλά και συμπόνια σκύβει πάνω από τους μικροαστούς ήρωές του. Αυτούς τους ήρωες που πιστεύουν στον Θεό από συνήθεια και υποστηρίζουν τον ναζισμό από απάθεια και αμάθεια. Αυτούς τους ήρωες που δεν είναι ούτε «καλοί», ούτε «κακοί»… απλώς «μικροί» και «φτηνοί».

Αρα δίχως ελπίδα, λέει ο Χόρβατ. Η παράσταση ήταν τόσο καθηλωτική, που φεύγεις με την αίσθηση ότι έχεις δει κάτι μοναδικό. Η θεατρική πράξη με τον μαγικό της τρόπο, τη σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη και τις ερμηνείες των υπέροχων ηθοποιών, κατάφερε να αφήσει το στίγμα της και να αποτελεί θέμα συζήτησης για τις επόμενες μέρες. Οι σύγχρονες κοινωνίες μοιάζουν (δυστυχώς) σε πολλά με το 1930 και τους ανθρώπους των ιστοριών του δάσους της Βιέννης. Πράγματι, είχατε δίκιο, κύριε Κουν: «Η τέχνη είναι μεγάλη. Θα την πλησιάσουμε με ευλάβεια και σεβασμό. Δεν έχουμε το δικαίωμα να την κατεβάζουμε στο ανάστημά μας».