Η κανιβαλική ιστορία πίσω από το ομώνυμο παιδικό τραγουδάκι κρύβει την αληθινή ιστορία της γαλλικής φρεγάτας «Μέδουσα», η οποία το 1816 απέπλευσε από το Rochefort της Γαλλίας με προορισμό το Πορ-Λουί της Σενεγάλης μεταφέροντας 400 άτομα, μεταξύ των οποίων τον νέο Γάλλο κυβερνήτη της Σενεγάλης, Julien-Desiré Schmalz, και τη σύζυγό του.
Το σκάφος προσάραξε ανοιχτά της Σενεγάλης και το ναυάγιο αυτό έμεινε στην ιστορία όχι τόσο για την απώλεια των 390 επιβαινόντων αλλά για τα φαινόμενα κανιβαλισμού μεταξύ των επιζώντων, όταν προσπάθησαν να επιβιώσουν επί 13 ημέρες πάνω σε μια αυτοσχέδια σχεδία.
Και τότε, όπως άλλωστε και στις μέρες μας, η απώλεια τόσων ανθρώπων οφειλόταν όχι μόνο στην ανικανότητα του κυβερνήτη του σκάφους αλλά κυρίως στην πολιτική μυωπία του Λουδοβίκου του ΧVIII, που ανέθεσε σε έναν άπειρο καπετάνιο τη διακυβέρνηση του πλοίου με μοναδικό προσόν το ότι ήταν οπαδός της γαλλικής μοναρχίας.
Τρεις αιώνες μετά, μικρά καράβια συνεχίζουν να κάνουν ένα μακρύ ταξίδι μέσα στη Μεσόγειο, ευτυχώς χωρίς φαινόμενα κανιβαλισμού αλλά δυστυχώς με πολλούς νεκρούς και αγνοούμενους.
Και τούτα τα ναυάγια οφείλονται πάλι σε έναν ηγεμονικό πολιτικό μυωπισμό, αυτή τη φορά όχι του Λουδοβίκου αλλά της Ε.Ε., που αδυνατεί να κατανοήσει ότι το πρόβλημα της μετανάστευσης δεν μπορεί να λυθεί ούτε με τείχη ούτε με πνιγμούς.
Το πρόσφατο παράδειγμα με το πλοίο Aquarius να περιπλανάται στη Μεσόγειο για αρκετές ημέρες, μετά την άρνηση των ιταλικών αρχών να το δεχτούν, είναι δηλωτικό της αποκρουστικής νέας αντίληψης, όπως την εξέφρασε ο Ιταλός υπουργός Υποδομών Ντανίλο Τονινέλι (των Πέντε Αστέρων) μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ρώμης Radio Capital: «Στην υπόθεση του Aquarius επιδείχθηκε ο σωστός πολιτικός πραγματισμός, που μέχρι τώρα δεν υπήρχε. Κανείς μέχρι σήμερα δεν μιλούσε για τη Μάλτα, η οποία απαντά αρνητικά στα αιτήματα υποδοχής».
1. Ο πραγματισμός ως φιλοσοφικό ρεύμα πρεσβεύει ότι η αντίληψή μας για τον κόσμο διαμορφώνεται με βάση τις συγκεκριμένες πράξεις που κάνουμε και τους πραγματικούς σκοπούς που έχουμε. Αν είναι έτσι, τότε αντιλαμβάνεται κανείς από τις πράξεις αυτές και τον ζόφο της πολιτικής αντίληψης για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, όπως αποτυπώνεται τουλάχιστον στα θύματα των ναυαγίων. Ενδεικτικά αναφέρω ότι μόνο στις 3 Ιουνίου του τρέχοντος έτους 55 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων και παιδιά, ανοιχτά της Τυνησίας και της Αττάλειας.
2. Ηδη κατά το προηγούμενο έτος οι νεκροί και οι αγνοούμενοι στη θάλασσα ήταν τουλάχιστον 3.116, (2.833 στα ανοιχτά της Λιβύης).
3. Το μήνυμα, όμως, αυτού του πολιτικού πραγματισμού δεν φαίνεται να βρίσκει τελικά τους αποδέκτες για τους οποίους προορίζεται και δεν πρόκειται ποτέ να τους βρει, όσο η ανθρώπινη εξαθλίωση στις χώρες καταγωγής κάνει το ρίσκο επιβεβλημένη επιλογή. Και τούτο, γιατί απέναντι στον πολιτικό πραγματισμό/αμοραλισμό, που πλανάται πάνω από την Ευρώπη, ορθώνεται ο ρεαλισμός του συνθήματος «όσο πιο ψηλοί οι φράχτες τόσο πιο ψηλοί οι άλτες».
Μέχρι να αλλάξουν οι πολιτικοί συσχετισμοί που επιβάλλουν αυτές τις αντιλήψεις, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι ως χώρα, γιατί και στη θάλασσά μας χάνονται άνθρωποι
4. Για τη διαχείριση του ανθρωπιστικού αλλά και δικαιικά αυτονόητου. Του εντοπισμού των θυμάτων, τόσο αυτών που πέθαναν όσο και αυτών που αγνοούνται και δυστυχώς μέχρι και σήμερα η δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος εύρεσης των αγνοούμενων και νεκρών προσφύγων στο Αιγαίο αποτελεί ζητούμενο.
*Δικηγόρος, μέλος Παμπειραϊκής Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών
-320x213.jpg)
