Ο σόουμαν κι ο σκηνοθέτης

Πώς φτάσαμε στην επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου; Ποιος θα είναι ο χάρτης της Μέσης Ανατολής την επόμενη μέρα; Αναζητώντας τις απαντήσεις, εν μέσω εικόνων βομβαρδισμών, που κατακλύζουν τα τηλεοπτικά παράθυρα, στάθηκα και σε μια πρόσφατη έκδοση: «Κώστας Υφαντής, Κωνσταντίνος Φίλης, Αλέξανδρος Διακόπουλος, Μέση Ανατολή 1945-2025. Η τυραννία των προσδοκιών και των πεποιθήσεων – Συνομιλίες με τον Μάκη Προβατά» των εκδόσεων Πατάκη. Οπως φαίνεται, ο Τραμπ μπορεί να κάνει όλο τον σαματά και το σόου, ο Νετανιάχου όμως είναι ο σκηνοθέτης.

Οπως τονίζει ο Κωνσταντίνος Φίλης «Οταν έγινε η 7η Οκτωβρίου 2023, ο Νετανιάχου και άλλοι Ισραηλινοί δήλωσαν ότι “θα αλλάξουμε τον χάρτη της Μέσης Ανατολής για τα επόμενα πενήντα χρόνια”. Προφανώς, σ’ αυτόν τον σχεδιασμό δεν περιλαμβανόταν μόνο η εξουδετέρωση της Χαμάς, της Χεζμπολάχ, των σιιτικών πολιτοφυλακών που δρουν στο Ιράκ ή ακόμη και η ενδεχόμενη ανατροπή του Ασαντ – κάτι που ίσως προστέθηκε στην πορεία. Είναι σαφές ότι ο μεγάλος στόχος ήταν το Ιράν. […] Δεν μπορούσα τότε να εκτιμήσω, ειλικρινά, ότι θα φτάναμε ώς εκεί. Ομως μπορούσα να διακρίνω ότι το Ισραήλ έχει εμμονή –τουλάχιστον εικοσαετή– με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και με την προοπτική να καταστεί πυρηνική δύναμη».

Ο Κώστας Υφαντής προσθέτει: «Πάντοτε η βασική υπαρξιακού χαρακτήρα απειλή για το Ισραήλ ήταν και εξακολουθεί να είναι το Ιράν. Ο μεγάλος αναθεωρητικός δρων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Και για να είμαστε πιο ακριβείς, το θεοκρατικό καθεστώς των σιιτών του Ιράν. […] Για τους Ισραηλινούς, η στρατηγική του Ιράν ήταν ολοφάνερη τα τελευταία σαράντα χρόνια. Να δημιουργήσει ένα “δαχτυλίδι φωτιάς” γύρω από το Ισραήλ και να το καταστρέψει μέσα από έναν αέναο πόλεμο φθοράς, με την απειλή ενός πυρηνικού αυτή τη φορά ολοκαυτώματος να είναι πάντοτε παρούσα». Σαφώς οι αναλύσεις βοηθούν να κατανοήσουμε τα βαθύτερα αίτια των συγκρούσεων. Μόνο το τέλος του πολέμου δεν μπορεί να προσδιορίσει κανείς, ούτε ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ, που αλλάζει γνώμες σαν τις γραβάτες του.