Ψωμί και Τριαντάφυλλα

Η έκρηξη στη βιομηχανία της «Βιολάντα» που κόστισε τη ζωή στις πέντε γυναίκες οι οποίες εργάζονταν στο πόστο τους για να βγάλουν τη δουλειά της βάρδιας σε μια απόλυτα κερδοφόρα επιχείρηση, όπως μάθαμε, αλλά με κακοσυντηρημένες εγκαταστάσεις, έρχεται να προστεθεί στη μακρά λίστα του φόρου αίματος των γυναικών εν ώρα εργασίας.

Θυμηθήκαμε τη φονική πυρκαγιά στη Νέα Υόρκη και τις πορείες των γυναικών που ακολούθησαν θέτοντας τις βάσεις για το εργατικό κίνημα των γυναικών και το φεμινιστικό. Με το σύνθημα «Ψωμί και Τριαντάφυλλα» είκοσι τρεις χιλιάδες εργάτριες στις κλωστοϋφαντουργίες της Νέας Υόρκης κατέβηκαν στους δρόμους τον Μάρτιο του 1912 διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίες, ίσο μισθό με τους άντρες, δικαίωμα ψήφου, παύση της ανήλικης εργασίας.

Εναν χρόνο πριν, στις 25 Μαρτίου 1911, κάηκαν 146 εργάτες στη φονική πυρκαγιά στο εργοστάσιο πουκαμίσων «Triangle Shirtwaist». Από αυτούς οι 17 ήταν άντρες και οι 131 γυναίκες, ηλικίας 13 με 25 ετών, κυρίως μετανάστριες που εργάζονταν 13ωρα και βάλε σε άθλιες συνθήκες. Οι ιδιοκτήτες του εργοστασίου, Max Blanck και Isaak Harris, οι οποίοι αθωώθηκαν από τη Δικαιοσύνη, σφράγιζαν τις πόρτες των εξόδων του κτιρίου όταν δούλευαν οι μηχανές, από φόβο μήπως τους κλέψουν κάνα τόπι ύφασμα ή μήπως το σκάσει κανείς, κυρίως τα παιδιά που επίσης δούλευαν εξαντλητικά για ένα κομμάτι ψωμί.

Οι εργάτριες/τες σε Αμερική και Ευρώπη πάλευαν σε χρόνια που η εργατική νομοθεσία και οι συμβάσεις εργασίας ήταν ανύπαρκτες. Εναν αιώνα και βάλε μετά, ο εργασιακός μεσαίωνας είναι παρών στην Ελλάδα της ανάπτυξης και των μεγάλων έργων. Τα αντεργατικά νομοσχέδια της κυβέρνησης, η υποστελέχωση στην Επιθεώρηση Εργασίας όπως και στα εργατικά πόστα στις περισσότερες βιομηχανίες, οι κακοσυντηρημένες εγκαταστάσεις, τα εξαντλητικά ωράρια αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για αγώνα και αλλαγή. Το ιστορικό σύνθημα «Ψωμί και Τριαντάφυλλα» εξακολουθεί να είναι επίκαιρο, όπως και ο συμβολισμός του, επιβίωση – ψωμί και ποιότητα ζωής – τριαντάφυλλα.