Στη χώρα που χαλάνε οι κάμερες

Δεκαπέντε νεκροί στη Χίο. Και, ξανά, η γνώριμη τεχνική λεπτομέρεια που στην Ελλάδα λειτουργεί σχεδόν μεταφυσικά: η κάμερα «δεν τέθηκε σε λειτουργία». Οπως αποκαλύφθηκε, το σκάφος διέθετε σύστημα καταγραφής – απλώς δεν ενεργοποιήθηκε γιατί «η χρήση του δεν κρίθηκε αναγκαία». Σχεδόν το ίδιο αφήγημα με την Πύλο όπου για τις κάμερες ειπώθηκε πως είτε δεν λειτουργούσαν είτε δεν αποθήκευαν εικόνα λόγω βλάβης. Δύο επιχειρήσεις. Το ίδιο Σώμα. Οι ίδιες «συμπτώσεις». Τυχαίο θα είναι. Νεκροί πρόσφυγες και μετανάστες και μια ευθύνη που ταξιδεύει γρήγορα προς «διακινητές» – ή και προς τους ίδιους τους πνιγμένους. Στην Ελλάδα οι κάμερες υπάρχουν και δεν υπάρχουν ταυτόχρονα. Σαν το παράδοξο του Σρέντινγκερ.

Δεν είναι, βέβαια, μόνο η θάλασσα. Στα Τέμπη, πάλι, η τεχνολογία τήρησε την ελληνική παράδοση της διακριτικότητας. Τα βίντεο χάθηκαν. Οι κάμερες δεν λειτουργούσαν το βράδυ της τραγωδίας· ψηφιακές κάμερες υψηλής ευκρίνειας τοποθετήθηκαν μετά. Οπου υπήρχαν κάμερες, είτε δεν λειτουργούσαν, είτε δεν κατέγραφαν συνεχώς, είτε το υλικό δεν διατηρήθηκε. Δεν είναι μόνο αυτά.

Στη γυναικοκτονία στους Αγίους Αναργύρους της Κυριακής Γρίβα, η κάμερα του Αστυνομικού Τμήματος δεν λειτουργούσε. Κι ύστερα ήρθαν οι υποκλοπές για να ολοκληρώσουν το παζλ της τεχνολογικής επιλεκτικότητας. Εκεί, ξαφνικά, τίποτα δεν χαλάει. Τα λογισμικά δουλεύουν άψογα, οι παρακολουθήσεις τρέχουν αθόρυβα, τα ίχνη σβήνουν μόνο όταν πρέπει να σβήσουν. Το κράτος μπορεί να ακούει υπουργούς, δημοσιογράφους, πολιτικούς αντιπάλους – με τεχνολογία αιχμής. Αλλά δεν μπορεί να καταγράψει μια επιχείρηση διάσωσης που καταλήγει σε θάνατο. Κι όμως, όταν πρόκειται για πανεπιστήμια, οι κάμερες θα δουλεύουν ρολόι. Για τους «δήθεν εγκληματίες» των αμφιθεάτρων.

Οταν πρόκειται για «έξυπνες πόλεις», οι κάμερες θα μας διαβάζουν πινακίδες, πρόσωπα, κινήσεις. Τελικά, το πρόβλημα δεν είναι αν λειτουργούν τα συστήματα επιτήρησης. Λειτουργούν – απλώς έχουν εκπαιδευτεί να κοιτούν πάντα προς τα κάτω, ποτέ προς τα πάνω.