Στα σχολεία μάς μαθαίνουν ότι πατριωτισμός είναι η αγάπη προς την πατρίδα και η ετοιμότητα να θυσιαστείς γι’ αυτήν. Απλοϊκός ορισμός. Εντελώς απλοϊκός. Πατρίδα δεν είναι μόνο η επικράτεια μέσα στην οποία ζούμε καθώς μέσα σε αυτή την επικράτεια υπάρχουν πολλές πατρίδες.
Υπάρχουν περιοχές στις οποίες επικρατεί η φτώχεια και μέρη στα οποία επικρατεί η απόλυτη χλιδή. Ποια είναι η δική μας πατρίδα από αυτές τις δύο; Υπάρχουν άνθρωποι που με τα λεφτά τους μπορούν να ζήσουν -χωρίς να κάνουν τίποτα- οι κάτοικοι ολόκληρων πόλεων, αλλά αυτοί τα σπαταλούν μόνο για τον εαυτό τους και τους οικείους τους. Κι από την άλλη υπάρχουν πολίτες που με δυσκολία επιβιώνουν (και είναι πάρα πολλοί) ή κάποιοι από αυτούς ζουν στους δρόμους. Ποια είναι η πατρίδα μας από αυτές τις δύο;
Υπάρχουν διαχωρισμοί φτώχειας και πλούτου που επειδή αφορούν μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες διαμορφώνουν μια κοινωνία στην οποία κυρίαρχο στοιχείο είναι η ταξική διαίρεση. Ποια είναι εδώ η δική μας πατρίδα; Υπάρχουν οι λίγοι που θησαυρίζουν εκμεταλλευόμενοι τους πολλούς. Εμείς με ποιους πρέπει να είμαστε έτοιμοι να θυσιαστούμε υπερασπιζόμενοι την πατρίδα;
Με δυο λόγια, μπορεί να ζούμε στην ίδια χώρα, στην ίδια επικράτεια, αλλά όταν μιλάμε για την πατρίδα δεν εννοούμε όλοι το ίδιο πράγμα. Εκείνοι που τα έχουν όταν μιλούν για υπεράσπιση της πατρίδας εννοούν τα πλούτη τους, την κοινωνική τους θέση και φυσικά το αδιατάρακτο της κοινωνικής κατάστασης, των δομών εξουσίας, που τους επιτρέπει να είναι αυτοί που είναι.
Αντίθετα, οι μη έχοντες στην έννοια της υπεράσπισης της πατρίδας αντιλαμβάνονται το χώμα όπου ζουν, τους δικούς τους ανθρώπους και τη διατήρηση της ελπίδας να ζήσουν καλύτερα. Κατά συνέπεια ο πατριωτισμός είναι μια έννοια με βαθιά κοινωνικά χαρακτηριστικά, είτε είναι νέος είτε είναι παλιός.
