Σημαντική είναι αναμφίβολα ακόμα και μόνο σε επίπεδο αναβάθμισης της πολιτιστικής μας διπλωματίας ή ενίσχυσης των επιχειρημάτων μας έναντι του Βρετανικού Μουσείου η πρόσφατη εκλογή της χώρας μας στην Επιτροπή της Σύμβασης (1970) της UNESCO για την «Παρεμπόδιση και Πρόληψη της Παράνομης Εισαγωγής, Εξαγωγής και Μεταβίβασης Κυριότητας Πολιτιστικών Αγαθών». Εγινε αυτές τις μέρες στο πλαίσιο της 8ης Συνάντησης των Κρατών-Μερών της Σύμβασης και χαιρετίστηκε από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
«Η εκλογή της χώρας μας αποτελεί αποτέλεσμα της αναγνώρισης της συστηματικής και μεθοδικής προσπάθειας της ελληνικής κυβέρνησης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών και της επιστροφής τους στις χώρες προέλευσής τους (…)», δήλωσε η υπουργός μεταξύ άλλων, ανακοινώνοντας πως το ΥΠΠΟ σε αναγνώριση του έργου της επιτροπής «προσφέρει εθελοντική συνεισφορά ύψους 10.000 ευρώ για την υποστήριξη του Ψηφιακού Μουσείου Κλαπέντων Πολιτιστικών Αγαθών της UNESCO».
Το τελευταίο, εικονικό μουσείο διεθνούς εμβέλειας αφιερωμένο σε πολιτιστικά αντικείμενα που έχουν κλαπεί ή χαθεί λόγω παράνομου εμπορίου, είναι έργο που υλοποιείται σε συνεργασία με την INTERPOL: στην τελική του μορφή θα παρουσιάζει περίπου 600 έργα τέχνης επιλεγμένα από τη βάση δεδομένων της INTERPOL, η οποία περιλαμβάνει πάνω από 52.000 καταγεγραμμένα αντικείμενα που έχουν κλαπεί ή χαθεί λόγω παράνομου εμπορίου. Ανάμεσά τους και αρκετά («αγαπημένα» των αρχαιοκάπηλων) κυκλαδικά.
Να, ενδεχομένως όπως μερικά απ’ όσα κατέληξαν στη Συλλογή Στερν, αφού ξέρουμε από την ενδελεχή και μακρά έρευνα του Νικόλα Ζηργάνου, που είχε ματαίως κοινοποιηθεί στο ΥΠΠΟ, την προέλευση και βήμα βήμα την πορεία ώς την αγκάλη του Λέοναρντ Στερν δύο εξ αυτών. Μετά τη Συμφωνία Στερν μεταξύ του ελληνικού ΥΠΠΟ και του Αμερικανού μεγιστάνα, τα ίδια μαζί με τα υπόλοιπα 159 αντικείμενα της Συλλογής που πέρασε σε ελληνική κτήση, κατέληξαν, αφού μέρος τους εκτέθηκε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για έναν χρόνο, στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης ώστε βάσει της συμφωνίας να εκτίθενται εκεί τουλάχιστον έως το 2048 (ενώ το ΜΕΤ έχει δικαίωμα να διεκδικήσει μία 25ετία επιπλέον).
Ο Χρήστος Τσιρογιάννης, γνωστός πανεπιστημιακός, αρχαιολόγος, με ειδίκευση στη μελέτη των διεθνών αρχαιοκαπηλικών κυκλωμάτων και επικεφαλής της Ομάδας Ερευνας Παράνομων Αρχαιοτήτων στην έδρα της UNESCO για εγκλήματα κατά της τέχνης, επέμενε βέβαια ότι «το ΥΠΠΟ έπρεπε να αποφύγει τη συνεργασία με ένα μουσείο απ’ όπου συνεχώς κατάσχονται παράνομες αρχαιότητες». Αλλά… «τι θέλεις και τα θυμάσαι τώρα όλα αυτά;», θα πείτε. Ε, καταραμένοι συνειρμοί!
