Το «χέρι» της ΑΙ

Διχάζει και τον εικαστικό χώρο η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη δημιουργία έργων τέχνης. Πάνω από 6.500 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο ξεσηκώθηκαν με καμπάνια διαμαρτυρίας, ζητώντας να ακυρωθεί η πρώτη δημοπρασία έργων τέχνης Τεχνητής Νοημοσύνης που οργάνωσε ο οίκος Christie’s με τίτλο «Augmented Intelligence». Υποστήριξαν ότι σε ορισμένα κομμάτια στα οποία είχαν βάλει το «χέρι» τους τα μοντέλα ΑΙ υπήρξε «μη εξουσιοδοτημένη χρήση έργων που προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας» και μιλούσαν για «μαζική κλοπή» έργων που έχουν γίνει με ανθρώπινο χέρι.

Φαίνεται πως οι «κατάρες» τους έπιασαν, αφού τα αποτελέσματα της διαδικτυακής δημοπρασίας ήταν μετριότατα. Ο τζίρος από τη δημοπρασία ανήλθε στα 728.784 δολάρια, ωστόσο 14 από τα 34 εκθέματα είτε δεν έλαβαν καμία κατάλληλη προσφορά είτε πουλήθηκαν κάτω από την τιμή εκτίμησης. Από τις λίγες εξαιρέσεις ο σταρ Τουρκοαμερικανός ψηφιακός καλλιτέχνης Refik Anadol, γνωστός και σε εμάς, καθώς το εντυπωσιακό έργο του υποδεχόταν τον κόσμο στο Πεδίον του Αρεως στην έκθεση «Πλάσματα» που είχε οργανώσει η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση το 2022. Τώρα με το «Machine Hallucinations – ISS Dreams – A» χτύπησε την υψηλότερη τιμή στα 277.200 δολάρια.

Πάντως, δεν πέσαμε και ξεροί βλέποντας αυτές τις εικαστικές δημιουργίες με ΑΙ… Κάποτε η συζήτηση στον χώρο της τέχνης ήταν γύρω από τα «νέα μέσα», όπως το βίντεο. Σήμερα ο προβληματισμός εντοπίζεται στο νεότερο και αμφιλεγόμενο μέσο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Είναι ένα εργαλείο; Ποια η συμβολή του καλλιτέχνη και ποια του λογισμικού; Τι είναι πραγματικό, αυθεντικό, τι είναι έμπνευση, δημιουργία; Πού σταματάει το ανθρώπινο χέρι και πού αρχίζει η μηχανή;

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η ΑΙ διευρύνει το πεδίο, ευνοεί τους πειραματισμούς, ενώ πρέπει να εξοικειωθεί περισσότερο το κοινό και να αποκτήσουν οι καλλιτέχνες μεγαλύτερη αξιοπιστία. Κάποιοι άλλοι μιλούν για συνδημιουργούς (καλλιτέχνης και μηχανή), για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και για fake έργα τέχνης. Σίγουρα ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς!