Τις τελευταίες μέρες τα αφηγήματα που έχουν επιστρατευτεί για να μετριάσουν τις πολιτικές συνέπειες των καταστροφικών πυρκαγιών και να απομακρύνουν τη συζήτηση από τις πραγματικές αιτίες της επιτελικής ικανότητας προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, των ανθρώπινων ζωών και των περιουσιών, κατά σειρά συνοψίζονται στα εξής: «φωτιές πάντα θα υπάρχουν» (Κυριάκος Μητσοτάκης), «τα πεύκα καίγονται εύκολα», «ευτυχώς δεν έχουμε ανθρώπινα θύματα» (σ.σ. οι μετανάστες στη Δαδιά δεν μετράνε το ίδιο), «δείτε τι γίνεται στο Μάουι της Χαβάης (αγαπημένη φράση του Βασίλη Κικίλια), στον Καναδά και στην Καλιφόρνια», «αυτά είναι τα αποτελέσματα της κλιματικής κρίσης» (σχεδόν όλοι), «τα φετινά πυρομετεωρολογικά δεδομένα είναι τα χειρότερα της Ιστορίας» (Κικίλιας και πάλι, Πυροσβεστική), «οι μετανάστες βάζουν τις πυρκαγιές» (ακροδεξιοί, ΜΜΕ, υπόνοιες Καιρίδη), «αλιτήριοι εμπρηστές» (Κικίλιας), ο «κρατικός μηχανισμός κάνει το καλύτερο δυνατό» (κυβερνητικός εκπρόσωπος, φιλικά ΜΜΕ).
Ολες οι παραπάνω εκδοχές συνειδητής προπαγάνδας, που εμπεριέχουν ελάχιστα έως μηδενικά ψήγματα αλήθειας, δοκιμάζονται εναλλάξ και επιστρατεύονται ανάλογα με το ακροατήριο, τη χρονική συγκυρία και την εξέλιξη των μετώπων. Οι πιο «μετριοπαθείς» περιγράφουν ένα παγκόσμιο φαινόμενο που απειλεί τον πλανήτη και κατά συνέπεια συνιστά μια δύναμη μεγαλύτερη από εμάς, οι πιο ακραίοι ανερυθρίαστα -όπως σχεδόν κάθε καλοκαίρι- βλέπουν υβριδικό πόλεμο, εμπλοκή ξένου παράγοντα, αόρατους εχθρούς και λοιπές φαιδρότητες. Τα παραπάνω «επιχειρήματα» καταρρίπτονται συνήθως εξαιρετικά εύκολα, αν και για τους εξωφρενικούς ισχυρισμούς ισχύει το γνωστό πως το βάρος της απόδειξής τους βαραίνει αυτούς που τους διατυπώνουν.
Ωστόσο, μου φαίνεται πως το πιο αποπροσανατολιστικό αφήγημα δεν είναι άλλο από αυτό της συλλογικής ευθύνης, όπως διατυπώθηκε από γνωστό, μετριοπαθή αρθρογράφο: «Ολοι πρέπει να ντραπούμε για τη χώρα που ζούμε. Δάσκαλοι, καθηγητές, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, καλλιτέχνες, πολιτικοί. Ολοι…». Αν όλοι ντρεπόμαστε όχι ως ετεροντροπή αλλά λόγω υπαιτιότητας, αν όλοι ενοχοποιούμαστε, επειδή π.χ. δεν καθαρίσαμε τις αυλές, επειδή δεν οργανωθήκαμε σε εθελοντικές ομάδες, επειδή δεν ελέγξαμε τους δήμους για την πυροπροστασία, επειδή ψηφίσαμε όπως ψηφίσαμε, τότε κανείς δεν φταίει. Εκτός από τον κακό μας τον καιρό και τους «λάθρο».
