«Πόλος έλξης»…

O καθηγητής Χάρης Ναξάκης, γνωστός από τις παρεμβάσεις του, είτε με βιβλία είτε με άρθρα, εναντίον την άκρατης και αλόγιστης οικονομικής ανάπτυξης σε έναν πεπερασμένων πόρων πλανήτη, μας εισάγει αυτή τη φορά με το νέο βιβλίο του με τίτλο «Τουριστική μονοκαλλιέργεια ή τουριστική αποανάπτυξη» (Εκδόσεις Κουκκίδα) στο άκρως ανησυχητικό φαινόμενο του υπερτουρισμού, που έχει κατακτήσει το μυαλό επιχειρήσεων-κράτους-Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δηλαδή το μυαλό όλης της χώρας. Ανελέητη, αλλά εύστοχη και πειστικότατη η κριτική του στη μανία της χώρας να γίνει τουριστικό κατάλυμα, χάνοντας το φυσικό της περιβάλλον, τους καρπούς της γης της, τα νερά και τα δάση της, τις λίμνες της και τις πεδιάδες της.

Μπορεί το συνάλλαγμα από τον τουρισμό να αυξάνεται, ταυτόχρονα όμως εγκαταλείπεται το σώμα της χώρας, που δεν είναι άλλο από τη γη, τη θάλασσα, τους ίδιους τους ανθρώπους που εργάζονται, αιώνες τώρα, σε αυτούς τους νευραλγικούς τομείς της οικονομίας. Μια ασώματη χώρα παύει να είναι χώρα, γίνεται βορά σε ορέξεις άπληστων επιχειρηματιών, που δεν έχουν σχέση με πατριωτισμούς και εθνική ανεξαρτησία και υπερηφάνεια [και κουραφέξαλα]. Ελα όμως που ενδυναμώνονται η ραστώνη των πολλών και η στροφή προς εύκολες λύσεις. Αγρότες-ποιμένες-αλιείς σχεδόν εξαϋλώνονται κι εμείς χαμπάρι δεν παίρνουμε, αφοσιωμένοι όπως είμαστε στην επιδίωξη τρυφηλότητας [επιβίωσης εννοείται – μην παρασυρόμαστε σε ανοησίες].

Στο νησάκι Γραμβούσα, στα Χανιά, υπάρχουν σπηλιές και φυσικές λεκάνες όπου το θαλασσινό νερό γινόταν αλάτι, πρώτης ποιότητας, με υψηλή ζήτηση. Τα τελευταία όμως χρόνια έχει έντονη μυρωδιά λόγω του έντονου υπερτουρισμού που έχει αναπτυχθεί. Αναρωτιέται ο συγγραφέας: «Αραγε πόσα κοινά αγαθά, ιδιαίτερα σε κάθε τόπο της Ελλάδας, όπως το αλάτσι, υποβαθμίζονται ή καταστρέφονται;»

Το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί από τους τοπικούς κυρίως άρχοντες, η πρώτη ρήση των οποίων, όταν τους συναντάς, είναι να γίνει ο τόπος τους «πόλος έλξης», να ακουστεί, διάβολε, σε όλη την επικράτεια, να έρθουν τουρίστες, να σωθεί ο δήμος και η χώρα εννοείται και ας μην έχουν νερά οι αγρότες να ποτίσουν διότι φροντίζουν οι νεοδήμαρχοι να πάνε αυτά στα αστικά κέντρα και ας πεθάνει η έρημη η επαρχία [η περιφέρεια]. Εχουν αναρωτηθεί αυτοί οι δήμαρχοι και αυτοί οι κυβερνώντες τι στο καλό θα τρώμε σε λίγα χρόνια; Σαφώς είναι δύσκολο αυτό που προτείνει ο συγγραφέας, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διακοπή ή τη μείωση του απαίσιου Airbnb, ή την προσπάθεια ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Συγκρατούνται τα θηρία; Κάνεις καλά τους ημιεγγράμματους άπληστους; Ποιος δημόσιος χώρος αλλά και ποιος δημόσιος χρόνος να γίνουν αξίες και τιμαλφή για τους δημάρχους μας; Ποιος να αντισταθεί στα εξειδικευμένα είδη τουρισμού [θρησκευτικού, αλιευτικού, ορεινού, θαλάσσιου και δεν συμμαζεύεται]; Ποια πολιτιστική κληρονομιά την οποία υποστηρίζει ο καθηγητής;

Κάθε τόπος έχει το μικροκλίμα του – σε αυτό να στηριχτούν οι τοπικοί άρχοντες και όχι στην καταπάτηση κοινών και δημόσιων αγαθών προς χάρη της προσέλκυσης τουριστών. Ιδού μερικές προτάσεις του για την οικοδόμηση ενός πολιτισμού των ορίων και όχι της οικονομικής επιτάχυνσης: α) μείωση της τουριστικής δραστηριότητας σε υπερκορεσμένες περιοχές β) μηδενική τουριστική μεγέθυνση σε κορεσμένες περιοχές γ) λελογισμένη, ήπια ανάπτυξη σε περιοχές με χαμηλό βαθμό ανάπτυξης τουριστικών δραστηριοτήτων.

Σε 87 σελίδες μπορούν οι δήμαρχοι [και υπουργοί και πολίτες] να αρχίσουν, αν όχι να σκέφτονται σοβαρά, τουλάχιστον να προβληματίζονται σοβαρά.