Νέα μέτωπα στην εκπαίδευση: Νέες πειθαρχικές παραπομπές και δικαστικές εμπλοκές εκπαιδευτικών

Έντονο προβληματισμό και αντιδράσεις συνεχίζει να προκαλεί στην εκπαιδευτική κοινότητα η συνεχής διεύρυνση των πειθαρχικών, διοικητικών και δικαστικών διώξεων σε βάρος εκπαιδευτικών και συνδικαλιστικών στελεχών σε ολόκληρη τη χώρα.

Από τις πάνω από 1500 πειθαρχικές παραπομπές νεοδιόριστων εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στην απεργία – αποχή από την αξιολόγηση μέχρι τις απανωτές μηνύσεις κατά προέδρων σωματείων και τις διαδικασίες δυνητικής αργίας αιρετών συνδικαλιστών, διαμορφώνεται ένα κλίμα που πολλοί χαρακτηρίζουν πρωτοφανές για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα της εκπαίδευσης.

Από τις αίθουσες των σχολείων στα πειθαρχικά συμβούλια

​Το τελευταίο διάστημα πολλαπλασιάζονται οι περιπτώσεις εκπαιδευτικών που βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικές διαδικασίες για τη συνδικαλιστική και πολιτική τους δράση.

Αύριο 24 Ιουνίου εκδικάζεται η υπόθεση δύο εκπαιδευτικών (Παναγιώτης Χουντής, Ζήσης Γκέρτσος) που παραπέμφθηκαν στο Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο Αττικής με αφορμή τη συμμετοχή τους σε κινητοποίηση του 2020. Μετά από δικαστική ομηρία τεσσάρων χρόνων το ποινικό δικαστήριο αθώωσε πανηγυρικά όλους τους συλληφθέντες και, προφανώς, και τους συνάδελφους Ζήση Γκέρτσο και Παναγιώτη Χουντή. Παρ’ όλα αυτά, η πειθαρχική δίωξη παρέμεινε ενεργή και στις 24/6/2026, εκδικάζεται με βάση την -κατ’ επιλογή και όχι «κατά καθήκον» – δίωξη που είχε ασκήσει η ΔΙΔΕ Πειραιά το 2023. Παράλληλα, εκκρεμούν πλήθος άλλων εκδικάσεων και αποφάσεων πειθαρχικών, όπως η παράταση ή μη της δυνητικής αργίας της Χ. Χοτζόγλου και το ερώτημα της αργίας για τον Δ. Χαρτζουλάκη.

Την ίδια στιγμή εκκρεμούν αποφάσεις για υποθέσεις εκπαιδευτικών που έχουν τεθεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης γύρω από τη συνδικαλιστική δράση και την αξιολόγηση, ενώ δεκάδες νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί σε όλη τη χώρα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πειθαρχικές παραπομπές λόγω της συμμετοχής τους στην απεργία – αποχή που έχουν προκηρύξει οι ομοσπονδίες.

Μηνύσεις κατά εκπαιδευτικών, προέδρων σωματείων

Αν και η Υπουργός Παιδείας σε σχετική ερώτηση της βουλεύτριας Κυριακής Μάλαμα στη Βουλή είχε τονίσει πως «η συνδικαλιστική δράση δεν συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα», η πραγματική δοκιμασία, βρίσκεται στην εφαρμογή αυτής της αρχής στην πράξη.

Ενδεικτικά αναφερόμαστε στην αγωγή από διευθυντή σχολείου στον Πρόεδρο του Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Αμαρουσίου Δημήτρη Πολυχρονιάδη για συκοφαντική δυσφήμιση, εξαιτίας ανακοίνωσης που εξέδωσε ομόφωνα το ΔΣ του Συλλόγου και κατήγγειλε τις πρακτικές του και τον διέγραψαν από το μητρώο του ομώνυμου σωματείου.

Η ενέργεια αυτή της κατάθεσης αγωγής σε βάρος του Σ.Ε.Π.Ε. Αμαρουσίου και του Προέδρου του Δ.Σ. του Δ. Πολυχρονιάδη δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία σε όλη τη χώρα πολλαπλασιάζονται οι συνδικαλιστικές διώξεις σε βάρος εκπαιδευτικών: κρεσέντο αυταρχισμού με τους ήδη 2.500 και πλέον διωκόμενους συναδέλφους και συναδέλφισσες που συμμετέχουν στην Απεργία – Αποχή ενάντια στην αξιολόγηση, πειθαρχικές διαδικασίες, καθαιρέσεις στελεχών, δικαστικές διώξεις και άλλες μορφές πίεσης. Και ολοένα και περισσότερες μηνύσεις – αγωγές. Αυτή την περίοδο έχουν γίνει μηνύσεις – πειθαρχικές διώξεις – αναφορές απέναντι σε ΣΕΠΕ Νέας Σμύρνης, ΣΕΠΕ Ζακύνθου και στην πρόεδρό του, Έφη Λάζου, στην ΕΛΜΕ Πειραιά, Φθιώτιδας, Β΄ Έβρου, ενώ η ΕΛΜΕ Κέρκυρας δικαιώθηκε στο εφετείο ύστερα από δικαστική μάχη απέναντι σε μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση που είχε δεχθεί από στέλεχος εκπαίδευσης. Όλα αυτά συνθέτουν ένα κλίμα αυξανόμενου αυταρχισμού από τα στελέχη της εκπαίδευσης, με στόχο να επιβληθεί «σιγή νεκροταφείου» εκφοβισμού και καθυπόταξης των εκπαιδευτικών και των συνδικαλιστικών μας εκπροσώπων και να περιοριστεί η συλλογική τους δράση.

Στο στόχαστρο και η Πρόεδρος Ντίνα Ρέππα

Τις τελευταίες ώρες ιδιαίτερη αίσθηση και εύλογο προβληματισμό προκαλεί η μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση που κατατέθηκε σε βάρος της προέδρου του ΣΕΠΕ «Αριστοτέλης», Ντίνας Ρέππα, με αφορμή ανακοίνωση του σωματείου σχετικά με υπόθεση σε δημοτικό σχολείο της Αθήνας. Η νέα δικαστική δίωξη σε βάρος της δασκάλας, –σύμφωνα με τις ανακοινώσεις εκπαιδευτικών φορέων– σχετίζεται με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και παρεμβάσεις για ζητήματα λειτουργίας σχολικής μονάδας και διαδικασιών αξιολόγησης.

Η εξέλιξη αυτή αντιμετωπίστηκε από μεγάλο μέρος του εκπαιδευτικού κινήματος ως προσπάθεια ποινικοποίησης των συλλογικών ανακοινώσεων και των παρεμβάσεων των σωματείων. Για πολλούς εκπαιδευτικούς, το ζήτημα δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο αλλά συνολικά το δικαίωμα των εκπαιδευτικών οργανώσεων να δημοσιοποιούν καταγγελίες και να παρεμβαίνουν δημόσια σε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία των σχολείων.

Η αξιολόγηση ως πεδίο σύγκρουσης

Κοινός παρονομαστής πολλών από τις υποθέσεις που απασχολούν σήμερα την εκπαιδευτική κοινότητα είναι η αντιπαράθεση γύρω από την αξιολόγηση.

Η εφαρμογή του σχετικού θεσμικού πλαισίου έχει οδηγήσει σε συγκρούσεις μεταξύ διοίκησης και εκπαιδευτικών οργανώσεων, με τις τελευταίες να καταγγέλλουν ότι οι πειθαρχικές διώξεις χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πίεσης προκειμένου να καμφθούν οι αντιδράσεις.

Από την πλευρά της η διοίκηση υποστηρίζει ότι εφαρμόζει το ισχύον νομικό πλαίσιο και τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Ωστόσο, το εύρος των υποθέσεων που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη έχει δημιουργήσει την αίσθηση ότι η εκπαιδευτική κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, όπου η συνδικαλιστική δράση και η δημόσια έκφραση διαφωνίας συνοδεύονται ολοένα και συχνότερα από διοικητικές ή δικαστικές συνέπειες.

Για πολλούς εκπαιδευτικούς, το διακύβευμα πλέον δεν αφορά μόνο συγκεκριμένες υποθέσεις ή πρόσωπα.

Αφορά το δικαίωμα των εργαζομένων να συνδικαλίζονται, να συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις, να εκφράζουν δημόσια τις απόψεις τους και να ασκούν κριτική χωρίς τον φόβο πειθαρχικών ή δικαστικών επιπτώσεων.

Γι’ αυτό και κάθε νέα δίωξη προκαλεί κύμα αντιδράσεων και αλληλεγγύης σε όλη τη χώρα. Καθώς οι υποθέσεις συσσωρεύονται, ολοένα και περισσότεροι εκπαιδευτικοί μιλούν για μια «βιομηχανία διώξεων» που απειλεί να μετατρέψει τα σχολεία από χώρους παιδαγωγικής ελευθερίας σε χώρους φόβου και σιωπής.

Το επόμενο διάστημα, με τις εκκρεμείς πειθαρχικές και δικαστικές υποθέσεις να παραμένουν ανοιχτές, αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις εργασιακές, συνδικαλιστικές και δημοκρατικές ελευθερίες στον χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης.