Ο Τούρκος πρόεδρος στις κοινές του δηλώσεις με τον Ελληνα πρωθυπουργό εμφανίστηκε πιο νηφάλιος σε σχέση με την προηγούμενη τοποθέτησή του ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας. Χαρακτηριστική ήταν η αλλαγή της θέσης του για τη Θράκη και η παραδοχή του πως η μειονότητα στη Θράκη είναι «τρισυπόστατη». Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά σε «μουσουλμανική μειονότητα η οποία μπορεί να είναι τουρκικής, πομακικής ή ρομά προέλευσης».
Ο Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε, κατά τα λοιπά, σταθερός στην προκλητική του στάση που τον έχει οδηγήσει ουσιαστικά σε διεθνή απομόνωση, με στόχο να αποκομίσει οφέλη στο εσωτερικό σκηνικό της Τουρκίας.
Σε αυτό το πλαίσιο φαίνεται πως εντάσσεται και η σημερινή του επίσκεψη στη Θράκη, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», αναμένεται να συναντήσει στο χωριό Σκάλωμα Ροδόπης τους γονείς του Μουσταφά Κανμπάζ, δημοσιογράφου που έχασε τη ζωή του κατά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 στην Τουρκία. Η συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί λίγο πριν αναχωρήσει για την Τουρκία.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις πως η Αγκυρα αναζητά εδώ και καιρό έναν νέο «ήρωα» από τη Δυτική Θράκη, δεδομένου πως τα τελευταία χρόνια η απήχηση του ονόματος του Σαδίκ Αχμέτ διαρκώς μειώνεται.
Σε εντελώς αντίθετο κλίμα ο Αλέξης Τσίπρας άδραξε την ευκαιρία να προτείνει στον Ταγίπ Ερντογάν να ανοίξει ένα «νέο κεφάλαιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις», εκτιμώντας όμως πως αν η Τουρκία δεν το αποδεχτεί θα αποβεί τόσο εις βάρος της περιοχής όσο και των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Θέλησε έτσι να εμφανίσει την Ελλάδα ως μια χώρα που σέβεται το διεθνές δίκαιο και τις συνθήκες, που διατηρεί ισχυρές συμμαχίες, που προχωρεί απερίσπαστη σε συνεργασίες με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και που κρατά ανοικτούς διαύλους ακόμη και με τους πιο δύσκολους συνομιλητές του. Θέλησε δηλαδή να εμφανιστεί ως ο εκπρόσωπος της σταθερότητας σε μια ευρύτερα ασταθή περιοχή.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «υπάρχει ανάγκη οι σχέσεις μας να εκσυγχρονιστούν», αλλά «ο εκσυγχρονισμός αυτός μπορεί να πραγματοποιηθεί μονάχα στο πλαίσιο του απόλυτου σεβασμού των Διεθνών Συνθηκών, του Διεθνούς Δικαίου, της Συνθήκης της Λωζάννης και όχι βεβαίως στην αναθεώρησή της. Και σε αυτό θέλω να είμαι, για άλλη μια φορά, απολύτως σαφής».
Η «παραβατική τουρκική αεροναυτική δραστηριότητα πρέπει να τερματιστεί» σημείωσε ο πρωθυπουργός και επισήμανε ότι «δεν συνάδει με το καλό κλίμα που επιδιώκουμε να στήσουμε ανάμεσα στις δύο χώρες, το γεγονός ότι εν έτει 2017 επικρέμαται από πάνω μας η έννοια του casus belli».
Εισβολή και κατοχή
Επέλεξε μάλιστα να αναφερθεί στο Κυπριακό, κάτι που απέφευγε η τουρκική πλευρά, μιλώντας για την ανάγκη για «μια επανενωμένη ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς εγγυήσεις και ξένα στρατεύματα, όπου Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα ζουν με ασφάλεια». Υπενθύμισε, μάλιστα, με αφορμή τις αιτιάσεις του Ταγίπ Ερντογάν περί υπαναχωρήσεων και υπεκφυγών των Ελληνοκυπρίων, πως «πριν 43 χρόνια υπήρξε μία παράνομη εισβολή και κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου».
«Εμείς δεν έχουμε κανένα φόβο, κανένα πρόβλημα με την ελευθερία της πίστης και νομίζω ότι υπάρχουν, τίθενται θέματα στη Δυτική Θράκη» δήλωσε ο Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας παράλληλα για πρόνοια που δείχνει η χώρα του στα ζητήματα της εκλογής του Οικουμενικού Πατριάρχη. Γι’ αυτό και έλαβε την απάντηση του Αλέξη Τσίπρα πως αφενός πρέπει να γίνουν «αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, που αφορούν όμως τους Ελληνες πολίτες, δεν είναι ζητήματα διαπραγμάτευσης μεταξύ δύο κρατών».
Ο Τούρκος πρόεδρος παραδέχτηκε πως το ζήτημα «είναι σαφές ότι αποτελεί ένα εσωτερικό θέμα της χώρας, δεν διαφωνούμε». Ο δε Ελληνας πρωθυπουργός υπενθύμισε πως «ούτε μία στιγμή δεν σκεφτήκαμε, στο Φετιχιέ τζαμί για παράδειγμα, να κάνουμε μία θρησκευτική λειτουργία ορθόδοξη όπως αντιστοίχως, κακώς κατά τη γνώμη μου, συμβαίνει το τελευταίο διάστημα επανειλημμένα στην Αγια-Σοφιά».
«Η Ελλάδα στηρίζει και θα στηρίζει σταθερά μια δημοκρατική Τουρκία που θα κοιτά προς την Ευρώπη. Μια Τουρκία που, μετά την αποτρόπαια απόπειρα πραξικοπήματος που αντιμετώπισε, ελπίζουμε να επανέλθει το συντομότερο στις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, τις οποίες πιστεύω ότι η σημερινή κυβέρνηση της Τουρκίας και ο πρόεδρος Ερντογάν και στο παρελθόν είχε ξεκινήσει και πρέπει να ενταθούν» είπε εξάλλου με νόημα.
Αναφερόμενος δε στην υπόθεση των οκτώ Τούρκων αξιωματικών, ο Αλέξης Τσίπρας επισήμανε «με απόλυτη σαφήνεια ότι η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα, ένα κράτος Δικαίου» και πως λειτουργεί «στην Ελλάδα η Δικαιοσύνη ως ανεξάρτητη και οι αποφάσεις της γίνονται απολύτως σεβαστές από όλους μας».
Ο Τούρκος πρόεδρος είπε επ’ αυτού πως «αυτοί οι πραξικοπηματίες είναι δυνατόν να επιστραφούν στην Τουρκία, η οποία είναι μια χώρα που έχει καταργήσει τη θανατική ποινή, δεν είναι χώρα όπου γίνονται βασανιστήρια» και εκτίμησε πως «η ελληνική Δικαιοσύνη θα εισακούσει αυτή την έκκληση περί έκδοσης αυτών των αξιωματικών».
Ιερουσαλήμ και ειρήνη
«Η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ειρηνευτική διαδικασία που προβλέπει τη δημιουργία δύο κρατών, όπως αυτή προβλέπεται από τις αποφάσεις του ΟΗΕ», υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας αναφορικά με την επιλογή Τραμπ να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ.
Σημείωσε παράλληλα ότι η Ελλάδα θα εργαστεί «ως χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και ως χώρα με βαθιές ρίζες και με τον αραβικό κόσμο αλλά και φιλικές σχέσεις και με το Ισραήλ, με εκτεταμένη σχέση συνεργασίας στην περιοχή» και εκτίμησε πως «η απόφαση για αναγνώριση ολόκληρης της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ είναι μία απόφαση που δεν συμβάλλει στην υπόθεση της ειρήνης σε μία περιοχή εύθραυστη, σε μία περιοχή που ήδη φλέγεται από εντάσεις».
Ο Ταγίπ Ερντογάν αρκέστηκε να πει πως «η Ιερουσαλήμ είναι το πνευματικό κέντρο, η πρωτεύουσα των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών» και, θέλοντας να ενισχύσει την επιδίωξή του για ηγετικό ρόλο στην περιοχή, υπενθύμισε πως είναι πρόεδρος της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης, αλλά και πως αναμένει από τον Αραβικό Σύνδεσμο τις σχετικές αποφάσεις.
