Στην Ευρωπαϊκή Ενωση τον τελευταίο λόγο τον έχει σχεδόν πάντα το Βερολίνο. Στην πράξη αυτό μεταφράζεται σε άκαμπτους δημοσιονομικούς κανόνες, σκληρή λιτότητα και νεοφιλελεύθερες πολιτικές και οικονομικές πρακτικές που γονατίζουν λαούς και οικονομίες.
Το δόγμα του Βερολίνου ευνόησε τα μέγιστα τη γερμανική οικονομία. Της έδωσε μεγάλα πλεονάσματα, χαμηλή ανεργία, θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Δεν είχε όμως τα ίδια αποτελέσματα για τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.
Η Γαλλία βρίσκεται σε πολύ δύσκολη οικονομική θέση. Το ίδιο η Ισπανία και η Πορτογαλία. Η Ιταλία είναι υπό κατάρρευση. Η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει και επί εφτά χρόνια είναι ουσιαστικά υπό κηδεμονία.
Αν σε όλα αυτά -και σε συνδυασμό με την προσφυγική κρίση- προστεθούν η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη και στη Γερμανία ειδικότερα, η έκρηξη του ρατσισμού και η αναβίωση του εθνικισμού/σοβινισμού, τότε η εικόνα ολοκληρώνεται.
Το γερμανικό οικονομικο-πολιτικό δόγμα οδηγεί στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Και όπως όλα δείχνουν, αν συνεχιστεί, αργά ή γρήγορα η Γερμανία θα κληθεί να πληρώσει βαρύτατο τίμημα γι’ αυτό.
Ο κίνδυνος για την Ενωμένη Ευρώπη είναι πλέον ορατός. Η πολιτική της σκληρής λιτότητας και των νεοφιλελεύθερων συνταγών πριονίζει τα θεμέλιά της και φέρνει στο πολιτικό προσκήνιο δυνάμεις που απειλούν την ύπαρξή της. Κάτι, επομένως, πρέπει να αλλάξει.
Την επιτακτική αυτή ανάγκη την καταλαβαίνουν καθημερινά όλο και περισσότεροι και την υπογράμμισε, με όσα είπε εδώ, με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο ο πρόεδρος Ομπάμα. Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα συμφέρον από μια Ευρώπη σε αποσύνθεση και εχθρική απέναντί τους.
Χθες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε ένα παράθυρο χαλάρωσης των πολιτικών της λιτότητας με προτροπές προς τα μέλη για αναπτυξακή πολιτική. Ο Ματέο Ρέντσι χαρακτήρισε «λογική αυτοκτονίας» την εμμονή στη λιτότητα, ενώ ο Γερούν Ντάισελμπλουμ έδειξε θετικός σε μια αλλαγή στάσης προς την Ελλάδα στα ζητήματα του χρέους και των πρωτογενών πλεονασμάτων.
Προφανώς απέχουμε πολύ από μια ριζική ανατροπή της γερμανικής νεοφιλελεύθερης συνταγής, αλλά σίγουρα έχουμε ηχηρή αμφισβήτησή της. Είναι μια αρχή, ένα θετικό βήμα, που θα ολοκληρωθεί μόνο όταν οι Γερμανοί συνειδητοποιήσουν ότι τη λιτότητα θα την πληρώσουν και αυτοί.
