Εντάσεις στη Θράκη υποδαυλίζει η Αγκυρα

Για πολλοστή φορά το τελευταίο διάστημα η Αγκυρα επικαλείται τη Συνθήκη της Λωζάννης και κατηγορεί την Αθήνα ότι την παραβιάζει στο σκέλος που αφορά τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης με τη νέα νομοθετική ρύθμιση για τις μουφτείες. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών με ανακοίνωσή του εναντιώθηκε στον νόμο, αναφέροντας ότι έγινε χωρίς συνεννόηση με τη μειονότητα (την οποία αποκαλεί, όπως πάντα, τουρκική) και αγνοεί τη βούλησή της αλλά και τις θρησκευτικές της ελευθερίες. Κατηγορηματική ήταν η διάψευση από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών στις κατηγορίες περί παραβιάσεων των δικαιωμάτων της μειονότητας.

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις μουφτείες ψηφίστηκε από τη Βουλή τον Ιούλιο και όπως επισημαίνει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών «συντάχθηκε μετά από μακρά διαβούλευση με εκπροσώπους της μειονότητας» και «δημιουργεί ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για τις μουφτείες και τους μουφτήδες στη Θράκη, πλήρως συμβατό με το Σύνταγμα της Ελλάδας και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, όπως ορίζονται από τη Συνθήκη της Λωζάννης, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και τις αρχές και τα νενομισμένα του Ισλάμ».

Βασικά συστατικά του νέου νόμου αποτελούν -τονίζει η Αθήνα- «η διαφάνεια σε όλα τα στάδια των διαδικασιών επιλογής, η διασφάλιση ευρείας αντιπροσωπευτικότητας, μέσω μιας συμβουλευτικής επιτροπής την οποία αποτελούν αποκλειστικά μουσουλμάνοι συμπολίτες μας από τη Θράκη, η ανάδειξη από τη συμβουλευτική επιτροπή, χωρίς κρατική παρέμβαση, των καταλληλότερων προσώπων για τη στελέχωση των μουφτειών αλλά και η πρόνοια για μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία επιλογής, στοιχείο πρωτοποριακό και καινοφανές με βάση τα διεθνώς ισχύοντα ως προς την ανάδειξη μουσουλμάνου θρησκευτικού ηγέτη».

Σύμφωνα με τον νέο νόμο, η συμβουλευτική επιτροπή θα αποτελείται από 33 μέλη από τη μειονότητα και θα έχει πρόεδρο τον τοποτηρητή μουφτή, ενώ για πρώτη φορά θα συμμετέχουν και γυναίκες, σύμφωνα με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν αναφέρεται αναλυτικά στο νέο θεσμικό πλαίσιο, αλλά το απορρίπτει συνολικά λέγοντας η Ελλάδα παραβιάζει το άρθρο 40 της Συνθήκης της Λωζάννης για τη μειονότητα και προσθέτει ότι είναι «απαράδεκτο το γεγονός ότι προσπαθεί να μετατρέψει τον θεσμό του μουφτή σε δομή υπό τον δικό της έλεγχο». Κάνει λόγο επίσης για «πολιτικές πίεσης και εκφοβισμού της τουρκικής μειονότητας» και αφήνει να εννοηθεί ότι θα δοθεί συνέχεια.

Η Αγκυρα κατά την πάγια τακτική της δεν αναγνωρίζει τους μουφτήδες που ορίζει η ελληνική διοίκηση και προωθεί σε παράλληλη θέση άλλα πρόσωπα δικής της επιλογής, όπως ο ψευδομουφτής της Ξάνθης Αχμέτ Μετέ που πέθανε πρόσφατα από καρκίνο. Η διαδικασία της διαδοχής έχει αρχίσει να κινείται από κύκλους του τουρκικού προξενείου, χωρίς πάντως να έχει δημιουργηθεί κάποια αντιπαράθεση για την ώρα στους κόλπους της μειονότητας στην Ξάνθη. Εντούτοις, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι δεν αποκλείεται η Αγκυρα να επιχειρήσει και με αυτό το θέμα την πρόκληση έντασης, αποδίδοντας στην Ελλάδα κατηγορίες περί παραβίασης της Συνθήκης της Λωζάννης, στο ευρύ φάσμα διεκδικήσεων που έχει ανοίξει, με αιχμή τη Συνθήκη, μέχρι και για το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.