Στην ανάγκη να διαμορφώσει η Ε.Ε. «μια πιο αποτελεσματική και πιο αποφασιστική στάση» έναντι των τουρκικών προκλήσεων αναφέρθηκε ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Παναγιώτης Σεντώνας, μετά την έκδοση τουρκικής NAVTEX με την οποία δεσμεύεται περιοχή νοτιοδυτικά της Κύπρου και εντός της κυπριακής ΑΟΖ για έρευνες από τις 28 Ιουλίου έως τις 18 Σεπτεμβρίου. Η Αγκυρα ανακοίνωσε ότι θα στείλει στην περιοχή (όπου βρίσκονται τα θαλάσσια τεμάχια 2 και 3) μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου το ερευνητικό σκάφος «Barbaros Hayreddin Paşa».
Ο κ. Σεντώνας υπογράμμισε ότι «είναι μια άλλη ένδειξη των τουρκικών προθέσεων. Η Τουρκία ξανά με τις ενέργειές της επιδεινώνει το ήδη τεταμένο κλίμα στην περιοχή και παραβιάζει ξανά κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας», υπενθύμισε ότι «όλο το προηγούμενο διάστημα ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέδειξε την ανάγκη πιο αποφασιστικής στάσης της Ε.Ε. απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, διότι είναι και προκλήσεις απέναντι στην ίδια την Ε.Ε.» και σημείωσε ότι το θέμα είχε συζητηθεί στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που προηγήθηκε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ τα θέματα αυτά τα ανέδειξε ο πρόεδρος στις συναντήσεις του με την καγκελάριο της Γερμανίας και τον πρόεδρο της Γαλλίας.
Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος τόνισε πάντως ότι τη Λευκωσία την προβληματίζει η διαφορετική αντίδραση που υπήρξε στην περίπτωση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και στην κυπριακή ΑΟΖ από τους Ευρωπαίους εταίρους.
Πολιτικοί παρατηρητές στην Αθήνα εκτιμούν ότι η νέα τουρκική NAVTEX εντάσσεται στον τουρκικό σχεδιασμό για άτυπη πενταμερή με αντικείμενο τον διαμοιρασμό των ενεργειακών πηγών της Κύπρου, ανεξάρτητα από τη λύση του Κυπριακού.
Τη νέα τουρκική πρόκληση σε βάρος της Κύπρου συζήτησαν τηλεφωνικά οι υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας και της Κύπρου, Νίκος Δένδιας και Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος είχε επικοινωνία και με τον ύπατο εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ, καθώς και με τη γερμανική προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Διεθνές Δίκαιο
Σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο Νίκος Δένδιας δήλωσε σχετικά: «Αυτό το οποίο η Τουρκία κάνει ως προς την Κύπρο είναι παντελώς απαράδεκτο. Και η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποστεί από τις θέσεις της ως χώρα η οποία ενεργεί κατά το Διεθνές Δίκαιο. Και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου είναι βέβαιο ότι θα φέρει η Κυπριακή Δημοκρατία τις νέες τουρκικές προκλήσεις, η Ελλάδα θα στηρίξει την Κύπρο, να είμαστε ξεκάθαροι σε αυτό».
Ο υπουργός Εξωτερικών, αναφερόμενος στο προσωρινό, με διάρκεια έναν μήνα, «πάγωμα» των σεισμικών ερευνών του «Ορούτς Ρέις» νοτίως του Καστελόριζου για να ξεκινήσει ένας ελληνοτουρκικός διάλογος, τόνισε ότι η έλλειψη παραβατικότητας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσουν οι δύο χώρες να ξεκινήσουν τις διερευνητικές συνομιλίες, ωστόσο ξεκαθάρισε πως «συμπεφωνημένη διαδικασία έναρξης διαλόγου δεν υπάρχει.
Υπάρχουν κάποιες συζητήσεις· μέχρι εκεί», και επανέλαβε πως «η Ελλάδα δεν διεξάγει διάλογο επί παντός επιστητού. Ποιες είναι οι διαφορές της Ελλάδας και της Τουρκίας;
Μια πολύ συγκεκριμένη: η υφαλοκρηπίδα και οι υπερκείμενες θαλάσσιες Ζώνες. Επ’ αυτής της διαφοράς η Ελλάδα έχει πει ότι είναι διατεθειμένη απολύτως να συζητήσει και μάλιστα ξαναλέω και του πρωθυπουργού του κ. Μητσοτάκη και διαχρονικά των ελληνικών κυβερνήσεων, έχει πει ότι εφόσον δεν καταλήξουμε σε μια συμφωνία με την άλλη πλευρά, μπορούμε κάλλιστα να κάνουμε ένα συνυποσχετικό και να πάμε στη Χάγη να λύσουμε τις διαφορές μας».
