Είναι η νηνεμία το διάστημα μεταξύ δύο καταιγίδων; Είναι η στροφή 180 μοιρών της Αγκυρας, που τώρα προτείνει moratorium και αποκλιμάκωση της έντασης εν όψει διαλόγου, μια ειλικρινής στάση για επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών ή μήπως αυτή η κίνηση είναι το προκάλυμμα για έναν διάλογο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Τουρκίας με όλη την ατζέντα ανοιχτή; Και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ο διάλογος αποτύχει;
Η Αθήνα διά του κυβερνητικού εκπροσώπου, Στέλιου Πέτσα, χαρακτήρισε χθες «θετική ενέργεια» τη δήλωση του εκπροσώπου του προέδρου Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καλίν, στο τουρκικό CNN, σχετικά με την απόσυρση του «Ορούτς Ρέις».
«Εμείς έχουμε διαμηνύσει σε όλους τους τόνους και με πολλούς τρόπους ότι θέλουμε μια έμπρακτη αποκλιμάκωση από πλευράς της Τουρκίας σε σχέση με την παραβατική συμπεριφορά που έχει η Τουρκία γενικά στη Ανατολική Μεσόγειο, επομένως η δήλωση του εκπροσώπου του Ερντογάν είναι μια θετική ενέργεια» ανέφερε ο κ. Πέτσας στον ΣΚΑΪ και επισήμανε πως «επιθυμούμε με την Τουρκία να έχουμε διαύλους επικοινωνίας ανοιχτούς και να συζητήσουμε το ζήτημα που ταλανίζει πολλές δεκαετίες και τις δυο πλευρές, που είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Αυτό είναι το ζήτημα που χρειάζεται μια διαδικασία για να προχωρήσει».
Εντολή Ερντογάν
Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, την εντολή να παγώσουν οι επιχειρήσεις του «Ορούτς Ρέις» στην Ανατολική Μεσόγειο για τουλάχιστον έναν μήνα την έδωσε ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν: «Ας ακολουθήσουμε μια εποικοδομητική προσέγγιση και ας τις σταματήσουμε για λίγο (τις έρευνες)». Ο Ιμπραχίμ Καλίν υποστήριξε ότι καταλύτης σε αυτή την εξέλιξη ήταν η παρέμβαση της καγκελαρίου Μέρκελ στους ηγέτες της Τουρκίας και της Ελλάδας.
Υπάρχουν άραγε ανταλλάγματα για την τουρκική πρωτοβουλία; Θα συνεχιστούν οι συνομιλίες με την Αίγυπτο για την έστω και μερική οριοθέτηση της μεταξύ μας ΑΟΖ; Θα θέσει ο πρωθυπουργός στην ερχόμενη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. ζήτημα επιβολής κυρώσεων κατά της Τουρκίας σε περίπτωση που συνεχιστούν η τουρκική παραβατικότητα και οι προκλήσεις; Και ποια θα είναι η συνέχεια της διαδικασίας; Υπάρχει κάποιος οδικός χάρτης; Εχει η Αθήνα ένα συγκροτημένο σχέδιο για τον διάλογο με την Τουρκία; Προφανώς η βάση της διαδικασίας είναι το πλαίσιο του Βερολίνου, όπως συμφωνήθηκε -παρουσία και με τη μεσολάβηση των Γερμανών- μεταξύ του Ιμπραχίμ Καλίν και της διευθύντριας του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού, Ελένης Σουρανή, μόνο που αυτό το πλαίσιο παραμένει εν πολλοίς άγνωστο.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε πως το πρώτο βήμα είναι η επανάληψη των διερευνητικών επαφών που διεκόπησαν το 2016 από την Τουρκία, «εφόσον προχωρά όλη αυτή η διαδικασία της έμπρακτης αποκλιμάκωσης της τουρκικής προκλητικότητας».
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Ιμπραχίμ Καλίν δήλωνε πως η Τουρκία θα μπορούσε να διακόψει προσωρινά τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, εν αναμονή συνομιλιών με την Ελλάδα, «χωρίς όρους και προϋποθέσεις», ως μια «εποικοδομητική προσέγγιση για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων».
Ωστόσο, αυτή η δήλωση κρύβει μια ανοιχτή ατζέντα ώστε όλα να τεθούν στο τραπέζι, ακόμη και ζητήματα όπως η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη και το τζαμί στην Αθήνα.
Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, στο τραπέζι είναι και η ενεργειακή πτυχή του Κυπριακού και η απαρχή του ελληνοτουρκικού διαλόγου τοποθετείται περί τις αρχές Σεπτεμβρίου.
ΣΥΡΙΖΑ: Θετικό βήμα
Ο ΣΥΡΙΖΑ με χθεσινή ανακοίνωσή του χαρακτήρισε την πρωτοβουλία της Τουρκίας «να αναστείλει τις παράνομες έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας μέχρι να αρχίσει ο διάλογος» ως «καλά νέα», «ένα θετικό βήμα για την έστω και προσωρινή αποκλιμάκωση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο» και ταυτόχρονα υπογράμμισε ότι «αναφορές των Τούρκων αξιωματούχων στην ατζέντα αυτού του διαλόγου είναι τα κακά νέα, αφού οι δηλώσεις αυτές προμηνύουν δύο πράγματα: Οτι η Τουρκία προσπαθεί να βάλει στο τραπέζι του διαλόγου μη υπαρκτές διαφορές, καθώς και ότι εμμέσως μας προσκαλεί σε κοινές έρευνες σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, που η ίδια θεωρεί αμφιλεγόμενες. Αυτό δεν μπορεί παρά να μας γεννά έντονη ανησυχία». Καταλήγοντας ο ΣΥΡΙΖΑ υπενθυμίζει για ακόμη μία φορά ότι «η διαφορά μας με την Τουρκία, που οφείλουμε να λύσουμε με διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, είναι μόνο μία και αφορά στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, που τα όριά της ταυτίζονται με αυτά της ΑΟΖ».
Ο Νίκος Δένδιας, υποδεχόμενος στην Αθήνα την αφιχθείσα από την Αγκυρα Ισπανίδα ομόλογό του, Αράντσα Γκονθάλεθ Λάγια, χαρακτήρισε ως «θετική εξέλιξη» την τοποθέτηση του Ιμπραχίμ Καλίν περί παγώματος των θαλάσσιων ερευνών της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τόνισε πως «η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει πάντοτε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για τον διάλογο είναι η έμπρακτη αποκλιμάκωση από την πλευρά της Τουρκίας. Δεν μπορούμε να συζητάμε όταν μία πλευρά προβαίνει σε ενέργειες που είναι αντίθετες με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας» και σημείωσε ότι η Ελλάδα είναι πάντοτε έτοιμη για διάλογο με την Τουρκία, για διάλογο όχι υπό το κράτος απειλών, προσβολών και δημιουργίας τετελεσμένων, κάνοντας σαφές ότι η διαπραγμάτευση με την Τουρκία αφορά το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και των υπερκείμενων θαλάσσιων ζωνών και μόνο.
Η Αράντσα Γκονθάλεθ Λάγια, η οποία συναντήθηκε επίσης με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, δήλωσε πως «αυτό που αποτελεί μια κατοπινή φιλοδοξία είναι να προσπαθήσουμε την αποκλιμάκωση των εντάσεων, και αυτό είναι το μήνυμα το οποίο μετέφερα στην Αγκυρα χθες» και ανέφερε ότι αυτό που εισέπραξε από τις συναντήσεις της στην Τουρκία ήταν «η επιθυμία από την τουρκική πλευρά για διάλογο». Η υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας επρόκειτο να παραστεί χθες σε εκδήλωση του Ινστιτούτου Θερβάντες για τη Σεφαραδίτικη Κοινότητας της Θεσσαλονίκης.
