Με κεντρικό σύνθημα «ΚΚΕ δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό» από τις 29 ώς τις 31 Ιανουαρίου του 2026 θα διεξαχθεί το 22ο Συνέδριο του κόμματος. Το θέμα του συνεδρίου -όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των «Θέσεων της Κ.Ε.» για τη διεξαγωγή του που δημοσιοποιήθηκαν μέσω του «Ριζοσπάστη» στις αρχές του περασμένου Οκτωβρίου- είναι μάλλον μια αυστηρώς εσωτερική του υπόθεση αφού ο στόχος που τίθεται είναι το ΚΚΕ «να είναι πραγµατικά ‘‘κόµµα παντός καιρού’’, ‘‘κόµµα έτοιµο για όλα’’, όχι ως σύνθηµα ή ως ένας γενικός στόχος, αλλά στόχος που θα αποτυπώνεται στην καθηµερινή του δράση και προσφορά, συνεγείροντας τις εργατικές – λαϊκές συνειδήσεις, καθοδηγητής της πάλης του λαού µας για τον σοσιαλισµό».
Η παράδοση
Παρ’ όλα αυτά το συνέδριο αυτό δεν μπορεί να μην ενδιαφέρει την ελληνική κοινωνία με την έννοια ότι το ΚΚΕ είναι ένα κόμμα με αγωνιστική ιστορία 107 ετών, που δηλώνει πως είναι κόμμα της εργατικής τάξης και στοχεύει σε μια σοσιαλιστική κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Κατά συνέπεια, όσο εσωτερικά κι αν είναι τα θέματα που θα απασχολήσουν το συνέδριο, το ίδιο το ΚΚΕ θα έπρεπε να ενδιαφέρεται ώστε τα λαϊκά στρώματα και η εργατική τάξη να ασχολούνται και να είναι συμμέτοχοι των εσωτερικών διεργασιών και δη των κορυφαίων από αυτές.
Το ΚΚΕ έχει μια παράδοση που είναι καταστατικά κατοχυρωμένη. Για την καλύτερη προετοιμασία των συνεδρίων του διεξάγεται δημόσιος προσυνεδριακός διάλογος όπου τα μέλη και τα στελέχη του κόμματος έχουν τη δυνατότητα να δημοσιοποιήσουν τις απόψεις και τους προβληματισμούς τους.
Είναι η μόνη περίοδος στην κομματική λειτουργία όπου μια άποψη μπορεί να γίνει γνωστή σε ολόκληρο το κόμμα και πέρα από αυτό και να ζυμωθεί με άλλες απόψεις. Το δικαίωμα αυτό δίνεται κάθε τέσσερα χρόνια που γίνεται συνέδριο. Ολο το υπόλοιπο διάστημα οι απόψεις μπορούν να κατατεθούν στις κομματικές οργανώσεις και γνωστοποιούνται στο υπόλοιπο κόμμα μόνο αν το επιτρέψει η Κ.Ε. του.
Επομένως ο προσυνεδριακός διάλογος θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση ουσιαστικού διαλόγου, ανταλλαγής απόψεων και επηρεασμού με τη συμμετοχή όχι μόνο κομματικών μελών, αλλά και εξωκομματικών που προσβλέπουν στο ΚΚΕ ή τουλάχιστον του αναγνωρίζουν σημαντικό πολιτικό και κοινωνικό ρόλο.
Παλιότερα οι προσυνεδριακοί διάλογοι του ΚΚΕ προκαλούσαν μεγάλο ενδιαφέρον και ήταν πιο ελεύθεροι απ’ ό,τι τώρα. Μπορούσε να συμμετάσχει όποιος ήθελε με κείμενα που έστελνε για δημοσίευση είτε στον «Ριζοσπάστη» είτε στην «Κομμουνιστική Επιθεώρηση» (ΚΟΜΕΠ) αρκεί να τηρούνταν κάποιοι κανόνες: τα κείμενα να είναι επώνυμα, να μην υπερβαίνουν έναν αριθμό λέξεων και να μην είναι υβριστικά.
Το διαδίκτυο
Από τον Δεκέμβριο όμως του 2016, εν όψει του 20ού Συνεδρίου του κόμματος, οι κανόνες αυτοί άλλαξαν. Θεσπίστηκε ίδιος αριθμός λέξεων για την ΚΟΜΕΠ και τον «Ριζοσπάστη». Οι εξωκομματικοί που θα ήθελαν να συμμετάσχουν στον διάλογο θα έπρεπε να έχουν επαφή με κάποια κομματική οργάνωση του ΚΚΕ, ενώ η δημοσίευση ή μη ενός κειμένου τέθηκε στη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής Προσυνεδριακού Διαλόγου, δηλαδή της ηγεσίας του ΚΚΕ.
Επίσης ποτέ το ΚΚΕ δεν αξιοποίησε τη δυνατότητα του διαδικτύου ώστε να διευρύνει τον προσυνεδριακό διάλογο. Με δυο λόγια, αντί αυτός ο διάλογος να ανοίξει. περιορίστηκε σημαντικά και τέθηκε κάτω από τον στενό έλεγχο της κομματικής ηγεσίας.
Ασφαλώς είναι δικαίωμα των κομμάτων να καθορίζουν τα του οίκου τους και φυσικά είναι δικαίωμα του ΚΚΕ να έχει πλατύ ή περιορισμένο προσυνεδριακό διάλογο ή να μην έχει καθόλου. Σε κάθε περίπτωση κρίνεται για τις αποφάσεις του όπως όλα τα κόμματα.
Οι «Θέσεις» για το 22ο Συνέδριο δόθηκαν στη δημοσιότητα με τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατοκύριακου 4-5/10-2025. Στις 7 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε η ανακοίνωση της Επιτροπής Προσυνεδριακού Διαλόγου με τους κανόνες της συζήτησης. Τα πρώτα κείμενα διαλόγου δημοσιεύτηκαν στον «Ριζοσπάστη» την 1η Νοεμβρίου. ΚΟΜΕΠ με προσυνεδριακό υλικό δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη. Ετσι θα σταθούμε στα στοιχεία που προκύπτουν από τη δημοσίευση του προσυνεδριακού διαλόγου στην κομματική εφημερίδα.
Από την 1η Νοεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2025 δημοσιευτήκαν στον «Ριζοσπάστη» 145 κείμενα. Από αυτά τα 88 είναι στελεχών, τα 32 απλών κομματικών μελών, τα 24 οπαδών του κόμματος και ένα κείμενο είναι χαιρετισμός στο συνέδριο ενός μέλους της Κ.Ε. του Αυστριακού Εργατικού Κόμματος. Το περιεχόμενο των κειμένων -πλην απειροελάχιστων αποκλίσεων- χαρακτηρίζεται από συμφωνία με τις «Θέσεις της Κ.Ε.».
Τα κείμενα των στελεχών καταμερίζονται ως εξής: 2 μελών της Κ.Ε., 4 μελών τμημάτων της Κ.Ε., 22 μελών γραφείων και επιτροπών οργανώσεων περιοχής, 37 γραφείων και επίτροπων τομεακών οργανώσεων, 3 μελών γραφείων κομματικών οργανώσεων, 3 διαφόρων στελεχών του κομματικού μηχανισμού και 17 ανώτερων και ανώτατων στελεχών της ΚΝΕ.
Οφείλουμε να διευκρινίσουμε ότι στους οπαδούς του κόμματος βάζουμε όσους δεν δηλώνουν κομματική ιδιότητα στον διάλογο. Ενδεχομένως κάποιοι από αυτούς να έχουν κομματική ιδιότητα. Επίσης μπορεί κάποιοι να έχουν θέση στελέχους αλλά να μην τη δηλώνουν, οπότε τους τοποθετούμε στα απλά κομματικά μέλη ενώ δεν είναι.
Οι ισορροπίες
Οπως και να ‘χει οι πιθανές μικροαποκλίσεις στην κατάταξη δεν τροποποιούν το εμφανές συμπέρασμα. Στον προσυνεδριακό διάλογο για το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ κυριαρχούν απόλυτα τα στελέχη, ενώ η βάση του κόμματος συμμετέχει ελάχιστα αρκούμενη μάλλον στη διατύπωση γνώμης στα στενά όρια μιας κομματικής συνέλευσης όπου συνήθως δηλώνεται η συμφωνία με τις «Θέσεις» χωρίς πολλά πολλά.
Με δεδομένο μάλιστα ότι οι όροι του διαλόγου κατοχυρώνουν τον απόλυτο έλεγχό του από την κομματική ηγεσία, η αποχή από αυτόν τον διάλογο της κομματικής βάσης λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις. Αν η ηγεσία είχε συμμετοχή απλών κομματικών μελών στον διάλογο θα φρόντιζε για καλύτερες ισορροπίες στη δημοσίευσή του.
Πιθανό είναι επίσης το ενδεχόμενο η κατάσταση γενικά των ΚΟΒ να είναι από πλαδαρή έως αποδιοργανωμένη και αυτό να αποτυπώνεται με τη λειψή συμμετοχή των κομματικών μελών στον διάλογο. Υπό αυτές τις συνθήκες πάντως -που δεν φαίνεται ότι μπορούν να αλλάξουν με τη συνέχιση του διαλόγου μέσα στον Ιανουάριο του 2026- το ΚΚΕ στο συνέδριό του θέλει «να είναι πραγματικά ‘‘κόµµα παντός καιρού’’, ‘‘κόµµα έτοιμο για όλα’’».
-320x213.jpg)
